Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2023 r., III FSK 1683/21

wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2023 r., III FSK 1683/21

Sentencja

1 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca), Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 1980/18 w sprawie ze skargi L. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 21 maja 2018 r. nr 1401-IEW-4.4123.114.2017.11.PL w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym wyrokiem z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1980/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę L. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 21 maja 2018 r., nr 1401-IEW-4.4123.114.2017.11.PL w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności prezesa zarządu wraz ze Spółką za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od grudnia 2011 r. do marca 2013 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1308 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a".

3 Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła L. B. zaskarżając ten wyrok w całości. Skarżąca wniosła o: uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

4 Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego przez obrazę:

5 1. art. 116 § 1, § 2 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) – dalej jako: "O.p." przez błędną wykładnię;

6 2. art. 118 § 1 oraz § 2 O.p. przez błędne zastosowanie;

7 3. art. 21 w zw. z art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (tj. przepisów obowiązujących w dacie wystąpienia zaległości podatkowej) przez błędną wykładnię;

8 Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121 § 1 i § 2, art. 122, art. 123, art. 124, art. 126, art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 188. art. 189 § 1, art. 191, art. 192, art. 197, art. 199, art. 200 § 1, art. 201 § 1 pkt 5 w zw. z art. 108 § 2 pkt 2, oraz art. 210 § 1 O.p., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, w tym w szczególności poprzez złamanie zasad postępowania podatkowego dotyczących obowiązku i zasad gromadzenia materiału dowodowego oraz zasady legalizmu.

9 Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

10 Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, zatem podlega oddaleniu.

11 Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Granice skargi są wyznaczone przez podstawy i wnioski. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej. Przytoczenie podstawy kasacyjnej musi więc być precyzyjne, gdyż - z uwagi na związanie sądu kasacyjnego granicami skargi kasacyjnej - Naczelny Sąd Administracyjny może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów. Ponadto zarzuty kasacyjne powinny zawierać uzasadnienie, a w przypadku zarzutów naruszenia przepisów procesowych także wskazanie jaki wpływ na wynik sprawy miało zarzucane uchybienie procesowe. Sąd nie może bowiem zastępować strony i precyzować czy uzupełniać przytoczone podstawy kasacyjne. W tym zakresie zmian nie wprowadziła uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 (ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1), w której stwierdzono, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 P.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych.

12 Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej skargi kasacyjnej należy zauważyć, że uzasadnienie zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej, zarówno dotyczących naruszenia prawa materialnego jak i procesowego sprowadza się do następującej wypowiedzi: "W ramach postępowania w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe, tj. odpowiedzialności Prezesa Zarządu za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, prowadzonego przez Naczelnika [...] stwierdzono, że Podatnik podlega pod reżim odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki G. [...] sp. z o. o. z siedzibą w W. W ocenie organu, w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki pozytywne oraz negatywne implikujące tę odpowiedzialność po stronie Podatnika. W ramach prowadzonego postępowania kontrolnego oraz podatkowego organ naruszył szereg przepisów regulujących m. in. zasady zbierania dowodów oraz zasady regulujące zasady i przesłanki wystąpienia odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe spółki.

13 Skutkiem źle przeprowadzonego postępowania kontrolnego oraz podatkowego było wadliwe orzeczenie o odpowiedzialności Podatnika — Pani L. B. — Prezesa Zarządu G. [...] Sp. z o. o. z siedzibą w W. za zaległości podatkowego tej spółki w podatku od towarów i usług, odsetki od ww. zaległości oraz koszty postępowania egzekucyjnego. Tym samym skarżona decyzja I instancji została wydana w oparciu o błędnie przyjęte podstawy prawne. W konsekwencji dotknięta jest wadliwością uniemożliwiającą utrzymanie jej w mocy.

14 Analogiczne błędy zostały popełnione przez organ II instancji, a w konsekwencji także przed Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekający w I instancji.

15 Z uwagi na powyższe. zaskarżony wyrok narusza zarówno prawo proceduralne jak i materialne, co podniesiono i jednoznacznie wykazano w niniejszej skardze."

16 Takie lakoniczne uzasadnienie zarzutów procesowych i materialnych, a w zasadzie jego brak, które w żaden sposób nie polemizuje merytorycznie z argumentami Sądu pierwszej instancji sprawia, że kontrola instancyjna jest w istocie niemożliwa. Nie sposób bowiem precyzyjnie stwierdzić w czym autor skargi kasacyjnej dopatruje się błędów w stosowaniu tych przepisów. Stosownie do treści art. 176 § 1 pkt 2 P.p.s.a. zarzuty mają być uzasadnione, a to oznacza, że strona ma wyjaśnić na czym polega naruszenie przepisu, ma wskazać jak przepis powinien być rozumiany oraz wykazać, jak ten przepis należało zastosować, a w przypadku naruszenia przepisów procesowych ma dodatkowo wykazać wpływ - i to istotny - zarzucanych naruszeń na rozstrzygnięcie, bowiem tylko naruszenia istotne, w ramach procedury mogą być podstawą skutecznej skargi kasacyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2022 r., II GSK 1668/18, CBOSA).

17 Ponieważ zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie zostały należycie uzasadnione, to uchylają się one spod kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

18 Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw.

19 sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak sędzia NSA Wojciech Stachurski sędzia NSA Sławomir Presnarowicz