Ustawa o związku metropolitalnym w województwie śląskim
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o związku metropolitalnym w województwie śląskim
Tekst jednolity: Dz. U. z 2025 r. poz. 186 [PDF].
Tekst nie uwzględnia jeszcze zmian, które już obowiązują. Zmiany wprowadziła ustawa z dnia (Dz. U. z 2026 r. poz. 912), która weszła w życie z dniem Aktualny tekst: ISAP (Internetowy System Aktów Prawnych).
Rozdział 1. Przepisy ogólne
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Art. 2. Orzeczenia (2)
1. Związek metropolitalny wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. #
2. Związek metropolitalny ma osobowość prawną. #
3. Samodzielność związku metropolitalnego podlega ochronie sądowej. #
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Rozdział 2. Tryb tworzenia związku metropolitalnego, ustalania i zmiany jego obszaru i granic
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Art. 5.
1. Rozporządzenie, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, jest wydawane na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej. #
2. Minister właściwy do spraw administracji publicznej sporządza wniosek, o którym mowa w ust. 1, na podstawie wniosku rady miasta Katowice o utworzenie związku metropolitalnego. #
3. Rada miasta Katowice składa wniosek o utworzenie związku metropolitalnego do ministra właściwego do spraw administracji publicznej, za pośrednictwem wojewody śląskiego. #
4. Wniosek o utworzenie związku metropolitalnego zawiera: #
1) nazwę związku metropolitalnego, wskazanie siedziby jego władz oraz określenie jego obszaru i granic; #
2) uzasadnienie utworzenia związku metropolitalnego, zawierające w szczególności wskazanie form współpracy gmin, które mają wejść w skład związku metropolitalnego, powiązań funkcjonalnych i zaawansowania procesów urbanizacyjnych, a także opis układu osadniczego i przestrzennego uwzględniający więzi społeczne, gospodarcze i kulturowe; #
3) dane statystyczne dotyczące liczby ludności oraz powierzchni związku metropolitalnego; #
4) wyniki przeprowadzonych konsultacji z mieszkańcami w poszczególnych gminach; #
5) informację o spełnieniu wymogów, o których mowa w art. 7 ust. 4; #
6) określenie szacunkowych kosztów, będących skutkiem wydania rozporządzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1; #
7) określenie szacunkowych planów dochodów i wydatków związku metropolitalnego w kolejnych dwóch latach budżetowych następujących po wydaniu rozporządzenia, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1. #
5. Do wniosku o utworzenie związku metropolitalnego dołącza się: #
1) uchwały rad gmin w sprawie przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami; #
2) uchwały organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego zawierające opinie, o których mowa w art. 7 ust. 1; #
3) mapę topograficzną z zaznaczeniem granic gmin, które mają wejść w skład związku metropolitalnego. #
6. Wojewoda śląski, w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku o utworzenie związku metropolitalnego, przekazuje go, wraz ze swoją opinią, ministrowi właściwemu do spraw administracji publicznej. #
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Art. 10.
1. Do zadań pełnomocnika należy przygotowanie organizacyjne i prawne związku metropolitalnego do wykonywania zadań publicznych, w szczególności: #
1) opracowanie projektu statutu związku metropolitalnego; #
2) opracowanie projektu uchwały w sprawie pierwszego budżetu związku metropolitalnego. #
2. Z dniem zakończenia wykonywania zadań i kompetencji organów związku metropolitalnego przez pełnomocnika zadania pełnomocnika przechodzą na właściwe organy związku metropolitalnego. #
Art. 11. Wojewoda śląski może udzielić związkowi metropolitalnemu lub miastu na prawach powiatu Katowice dotacji celowej na działania związane z utworzeniem związku metropolitalnego.
Rozdział 3. Zakres działania związku metropolitalnego i jego zadania
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Rozdział 4. Władze związku metropolitalnego
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Art. 20. Orzeczenia (2) Zgromadzenie jest organem stanowiącym i kontrolnym związku metropolitalnego.
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Art. 22.
1. Pełnomocnik zwołuje pierwszą sesję zgromadzenia na dzień przypadający w ciągu 2 miesięcy od dnia utworzenia związku metropolitalnego. #
2. Pierwszą sesję zgromadzenia, do czasu wyboru przewodniczącego, prowadzi najstarszy wiekiem delegat obecny na sesji. #
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Art. 25.
1. Uchwały zgromadzenia są podejmowane podwójną większością głosów, chyba że ustawa stanowi inaczej. #
2. Warunek uzyskania podwójnej większości głosów jest spełniony, jeżeli za przyjęciem uchwały głosuje: #
1) większość ustawowego składu zgromadzenia; #
2) taka liczba delegatów reprezentujących gminy, że mieszkańcy tych gmin stanowią większość ludności zamieszkałej na obszarze związku metropolitalnego. #
3. Liczbę ludności, o której mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się na podstawie danych publikowanych przez Główny Urząd Statystyczny według stanu na dzień 30 czerwca roku poprzedzającego rok, w którym odbywa się głosowanie. #
Art. 26. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do działalności i organizacji zgromadzenia stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące sejmiku województwa.
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Art. 28.
1. Członkiem zarządu nie może być osoba, która nie jest obywatelem polskim. #
2. Członkostwa w zarządzie nie można łączyć z: #
1) członkostwem w organie jednostki samorządu terytorialnego; #
2) pełnieniem funkcji wójta, burmistrza, prezydenta miasta lub ich zastępców; #
3) pełnieniem funkcji wojewody lub wicewojewody; #
4) mandatem posła lub senatora. #
Art. 29.
1. Zarząd jest wybierany przez zgromadzenie w głosowaniu tajnym. #
2. W pierwszej kolejności jest wybierany przewodniczący zarządu, a następnie pozostali członkowie zarządu, na wniosek przewodniczącego zarządu. #
Art. 30.
1. Zgromadzenie podejmuje uchwałę w sprawie udzielenia zarządowi absolutorium. #
2. Nieprzyjęcie uchwały, o której mowa w ust. 1, jest równoznaczne z przyjęciem uchwały w sprawie nieudzielenia zarządowi absolutorium. #
3. Uchwała zgromadzenia w sprawie nieudzielenia zarządowi absolutorium jest równoznaczna ze złożeniem wniosku o odwołanie zarządu, chyba że po zakończeniu roku budżetowego zarząd został odwołany z innej przyczyny. #
Art. 31.
1. Zgromadzenie rozpoznaje wniosek, o którym mowa w art. 30 ust. 3, na sesji zwołanej nie wcześniej niż po upływie 14 dni od dnia podjęcia uchwały w sprawie nieudzielenia zarządowi absolutorium. #
2. Po zapoznaniu się z wnioskiem i opinią, o których mowa w art. 24 ust. 3, zgromadzenie może odwołać zarząd. #
Art. 32. Do odwołania zarządu z przyczyny innej niż określona w art. 31 i rezygnacji zarządu lub poszczególnych jego członków stosuje się odpowiednio przepisy art. 37–40 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, z tym że uchwały zgromadzenia w tych sprawach zapadają podwójną większością głosów, o której mowa w art. 25.
Art. 33.
1. Zarząd wykonuje zadania związku metropolitalnego niezastrzeżone na rzecz zgromadzenia. #
2. Do zadań zarządu należy w szczególności: #
1) wykonywanie uchwał zgromadzenia; #
2) gospodarowanie mieniem związku metropolitalnego; #
3) przygotowywanie projektu i wykonywanie budżetu związku metropolitalnego; #
4) kierowanie, koordynowanie i kontrolowanie działalności jednostek organizacyjnych związku metropolitalnego, w tym zatrudnianie i zwalnianie ich kierowników; #
5) opracowanie projektu strategii rozwoju związku metropolitalnego. #
3. Zasady i tryb działania zarządu określa statut związku metropolitalnego. #
Art. 34. Uchwały zarządu zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu zarządu w głosowaniu jawnym, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Art. 35.
1. Zarząd wykonuje zadania przy pomocy urzędu metropolitalnego. #
2. Organizację i zasady funkcjonowania urzędu metropolitalnego określa regulamin organizacyjny uchwalony przez zarząd. #
3. Do urzędu metropolitalnego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące urzędu marszałkowskiego. #
Art. 36.
1. Organizację i zasady funkcjonowania jednostek organizacyjnych związku metropolitalnego określają regulaminy organizacyjne uchwalone przez zarząd, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej. #
2. Do pracowników urzędu metropolitalnego oraz jednostek organizacyjnych związku metropolitalnego stosuje się odpowiednio przepisy o pracownikach samorządowych dotyczące pracowników urzędu marszałkowskiego oraz pracowników wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych. #
Art. 37.
1. Zgromadzenie, na wniosek przewodniczącego zarządu, powołuje i odwołuje skarbnika związku metropolitalnego. #
2. Sekretarz związku metropolitalnego i skarbnik związku metropolitalnego uczestniczą w pracach zarządu oraz mogą uczestniczyć w obradach zgromadzenia z głosem doradczym. #
Art. 38.
1. Członek zarządu, skarbnik związku metropolitalnego i sekretarz związku metropolitalnego są obowiązani do złożenia oświadczenia o swoim stanie majątkowym. #
2. Do oświadczeń majątkowych składanych przez osoby, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 27c ust. 1–12, art. 27d, art. 27f i art. 27g ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa. #
3. Prezes Rady Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzór formularza oświadczenia majątkowego członka zarządu, skarbnika związku metropolitalnego i sekretarza związku metropolitalnego, uwzględniając zakazy określone w odniesieniu do tych osób w przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (Dz. U. z 2023 r. poz. 1090 oraz z 2024 r. poz. 1840). #
Art. 39. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do działalności i funkcjonowania zarządu oraz praw i obowiązków członków zarządu, skarbnika związku metropolitalnego i sekretarza związku metropolitalnego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zarządu województwa, członków zarządu województwa, skarbnika województwa oraz sekretarza województwa.
Rozdział 5. Mienie związku metropolitalnego
Art. 40. Mieniem związku metropolitalnego jest własność i inne prawa majątkowe nabyte przez związek metropolitalny.
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Art. 42.
1. Oświadczenie woli w sprawach majątkowych w imieniu związku metropolitalnego składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i osoba upoważniona przez zarząd. #
2. Zarząd może upoważnić pracowników urzędu metropolitalnego oraz jednostek organizacyjnych związku metropolitalnego do składania oświadczeń woli związanych z prowadzeniem bieżącej działalności związku metropolitalnego. #
3. Jeżeli czynność prawna może spowodować powstanie zobowiązań majątkowych, do jej skuteczności potrzebna jest kontrasygnata skarbnika związku metropolitalnego lub osoby przez niego upoważnionej. #
4. Skarbnik, który odmówił kontrasygnaty, ma obowiązek jej dokonania na pisemne polecenie przewodniczącego zarządu oraz powiadomienia o tym zgromadzenia i regionalnej izby obrachunkowej. #
Art. 43.
1. Związek metropolitalny nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania osób prawnych utworzonych przez związek, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. #
2. Osoby prawne utworzone przez związek metropolitalny nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania związku metropolitalnego. #
Rozdział 6. Finanse związku metropolitalnego
Art. 44. Związek metropolitalny samodzielnie prowadzi gospodarkę finansową na podstawie uchwały budżetowej.
Art. 45. Przekazywanie związkowi metropolitalnemu, w drodze ustawy, nowych zadań wymaga zapewnienia środków finansowych koniecznych do ich realizacji w postaci zwiększenia dochodów.
Art. 46.
1. Za prawidłowe wykonanie budżetu związku metropolitalnego odpowiada zarząd. #
2. Zarządowi przysługuje wyłączne prawo: #
1) zaciągania zobowiązań mających pokrycie w ustalonych w uchwale budżetowej kwotach wydatków, w ramach upoważnień udzielonych przez zgromadzenie; #
2) emitowania papierów wartościowych, w ramach upoważnień udzielonych przez zgromadzenie; #
3) dokonywania wydatków budżetowych; #
4) zgłaszania propozycji zmian w budżecie związku metropolitalnego; #
5) dysponowania rezerwą budżetu związku metropolitalnego; #
6) blokowania środków budżetowych w przypadkach określonych ustawą. #
Art. 47. Gospodarka środkami finansowymi znajdującymi się w dyspozycji związku metropolitalnego jest jawna. Wymóg jawności jest spełniany w szczególności przez:
1) jawność debaty budżetowej; #
2) opublikowanie uchwały budżetowej oraz sprawozdań z wykonania budżetu związku metropolitalnego; #
3) przedstawienie pełnego wykazu kwot dotacji celowych udzielanych z budżetu związku metropolitalnego; #
4) ujawnienie sprawozdania zarządu z działań, o których mowa w art. 46 ust. 2 pkt 1 i 2. #
Art. 48. Dyspozycja środkami pieniężnymi związku metropolitalnego jest oddzielona od jej kasowego wykonania.
Art. 49. Kontrolę gospodarki finansowej związku metropolitalnego sprawuje regionalna izba obrachunkowa.
Art. 50. W okresie 3 lat następujących po roku, w którym związek metropolitalny został utworzony, do związku metropolitalnego i gmin wchodzących w skład tego związku stosuje się odpowiednio przepisy art. 244 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 oraz art. 245 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530, 1572, 1717, 1756 i 1907 oraz z 2025 r. poz. 39).
Rozdział 7. Dochody związku metropolitalnego
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Przepis został zmieniony z dniem przez ustawę z dnia 11 czerwca 2026 r. (Dz. U. z 2026 r. poz. 912). Zmiana nie jest jeszcze naniesiona w tekście.
Art. 54. Orzeczenia (1) Do składek, o których mowa w art. 53 ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111), z tym że kompetencje organu podatkowego wykonuje przewodniczący zarządu.
Rozdział 8. Zmiany w przepisach Art. 55–61. (pominięte)
Rozdział 8a. Przepis epizodyczny
Art. 61a. Na rok 2023 część stałą składki rocznej gminy wchodzącej w skład związku metropolitalnego ustala się, mnożąc 0,005 przez dochód gminy z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych, powiększony o kwotę przypadającego gminie w roku 2022 dodatkowego dochodu z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych, o którym mowa w art. 70j ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Rozdział 9. Przepisy końcowe
Art. 62. Traci moc ustawa z dnia 9 października 2015 r. o związkach metropolitalnych (Dz. U. poz. 1890 oraz z 2016 r. poz. 2260).
Art. 63. Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.