Ustawa o rentach strukturalnych w rolnictwie

Art. 1. Orzeczenia (2)

1. Ustawa określa: #

1) warunki nabywania prawa do renty strukturalnej; #

2) wysokość i zasady wypłacania renty strukturalnej; #

3) zasady postępowania w sprawach rent strukturalnych; #

4) sposób finansowania rent strukturalnych. #

2. W sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy o ubezpieczeniu społecznym rolników. #

Art. 2. Orzeczenia (2) Określenia użyte w ustawie oznaczają:

1) renta strukturalna – miesięczne świadczenie pieniężne przysługujące za przekazane gospodarstwo rolne po spełnieniu warunków określonych w ustawie; #

2) rolnik – osoba fizyczna prowadząca na własny rachunek działalność rolniczą jako właściciel (współwłaściciel) gospodarstwa rolnego położonego w granicach Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na to, czy gospodarstwo rolne stanowi współwłasność małżonków, czy też zostało zorganizowane na gruntach stanowiących własność odrębną jednego lub każdego z nich; #

3) działalność rolnicza – działalność w zakresie produkcji roślinnej lub zwierzęcej, w tym produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej; #

4) gospodarstwo rolne – gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym; #

5) przekazanie gospodarstwa rolnego – odpłatne lub nieodpłatne przeniesienie własności gruntów wchodzących w skład tego gospodarstwa, w drodze umowy, na rzecz osoby fizycznej lub prawnej albo jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jak również przejęcie tych gruntów na własność Skarbu Państwa, w drodze decyzji Prezesa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa; #

6) najniższa emerytura – kwota najniższej emerytury określona w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. #

Art. 3. Orzeczenia (6)

1. Prawo do renty strukturalnej przysługuje rolnikowi, który spełnia łącznie następujące warunki: #

1) ma ukończone 55 lat, lecz nie osiągnął 60 lat, jeżeli jest kobietą, albo ma ukończone 60 lat, lecz nie osiągnął 65 lat, jeżeli jest mężczyzną; #

2) podlegał ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez okres wymagany do uzyskania emerytury rolniczej z chwilą ukończenia 55 lat, jeżeli jest kobietą, albo 60 lat, jeżeli jest mężczyzną; #

3) prowadził nieprzerwanie działalność rolniczą w okresie 10 lat bezpośrednio poprzedzających zgłoszenie wniosku o rentę strukturalną i działalność ta była jedynym lub głównym źródłem jego utrzymania; #

4) zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej; #

5) przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni wynoszącej co najmniej 3 ha. #

2. Uznaje się, że działalność rolnicza była jedynym lub głównym źródłem utrzymania rolnika, jeżeli w okresie 10 lat, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, podlegał on ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu, określonemu w przepisach o ubezpieczeniu społecznym rolników, przez co najmniej 5 lat, z czego co najmniej 2 lata tego ubezpieczenia przypadały na okres bezpośrednio przed zgłoszeniem wniosku o rentę strukturalną. #

3. Gospodarstwo rolne, o którym mowa w ust. 1 pkt 5, może być przekazane, jeżeli przez okres co najmniej ostatnich 5 lat przed złożeniem wniosku o przyznanie renty strukturalnej stanowiło własność rolnika lub jego małżonka lub współwłasność małżonków. #

4. Przepisy dotyczące rolnika stosuje się odpowiednio do małżonka rolnika. #

Art. 4.

1. Jeżeli rolnik pozostaje w związku małżeńskim, postępowanie w sprawie renty strukturalnej dotyczy obojga małżonków. #

2. Renta strukturalna przysługuje, jeżeli rolnik i jego małżonek spełniają jednocześnie warunki określone w art. 3 ust. 1 pkt 1–4, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2, oraz przekażą gospodarstwo rolne, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 5. #

Art. 5. Orzeczenia (1)

1. Prawo do renty strukturalnej nie przysługuje rolnikowi, który ma ustalone prawo do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego albo który jest objęty innym niż rolnicze ubezpieczeniem społecznym lub zaopatrzeniem emerytalnym. #

2. Jeżeli do rolnika mają zastosowanie przepisy ust. 1, prawo do renty strukturalnej przysługuje jego małżonkowi, o ile spełnia warunki określone w art. 3 ust. 1. #

3. Prawo do renty strukturalnej nie przysługuje, jeżeli w skład gospodarstwa rolnego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 5, wchodzą grunty przejęte w trybie niniejszej ustawy, chyba że rolnik prowadził działalność rolniczą w powiększonym gospodarstwie co najmniej 5 lat. #

Art. 6. Orzeczenia (2)

1. Warunek przekazania gospodarstwa rolnego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 5, uważa się za spełniony, jeżeli grunty wchodzące w skład tego gospodarstwa przekazane zostały na powiększenie jednego lub kilku gospodarstw już istniejących, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. #

2. Powierzchnia powiększonego gospodarstwa nie może być mniejsza niż 15 ha, z zastrzeżeniem ust. 3. #

3. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, województwa lub powiaty, w których powierzchnia powiększonego gospodarstwa może być mniejsza od 15 ha, określając wymaganą w danym województwie lub powiecie powierzchnię powiększonego gospodarstwa, przy uwzględnieniu średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w województwie lub powiecie. #

Art. 7. Orzeczenia (3)

1. Umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 5, poza wymaganiami określonymi odrębnymi przepisami, powinna zawierać oświadczenia stron tej umowy o spełnieniu warunków określonych w art. 6 i art. 8. #

2. (uchylony) #

Art. 8. Orzeczenia (1)

1. Umowa, o której mowa w art. 7, może być zawarta z osobą fizyczną, która spełnia łącznie następujące warunki: #

1) jest rolnikiem; #

2) posiada kwalifikacje rolnicze; #

3) nie ma ustalonego prawa do emerytury lub renty z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego. #

2. Uważa się, że osoba fizyczna przejmująca gospodarstwo rolne posiada kwalifikacje rolnicze, jeżeli: #

1) uzyskała zasadnicze zawodowe, zasadnicze branżowe, średnie lub średnie branżowe albo wyższe wykształcenie rolnicze lub ekonomiczne o specjalności przydatnej do prowadzenia działalności rolniczej, lub #

2) prowadzi działalność rolniczą od co najmniej 5 lat. #

3. Umowa, o której mowa w art. 7, może być zawarta z osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, jeżeli działalność rolnicza należy do zakresu jej działania. #

Art. 9.

1. Na wniosek rolnika, który nie ma możliwości przekazania całości lub części gospodarstwa rolnego na warunkach określonych w art. 6 i art. 8, wskazane we wniosku nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa przejmuje się nieodpłatnie na własność Skarbu Państwa. #

2. Na własność Skarbu Państwa mogą być przejęte wyłącznie nieruchomości wolne od obciążeń, z wyjątkiem służebności gruntowych. #

3. Przejęcie nieruchomości, o których mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji Prezesa Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa. #

4. Od decyzji, o której mowa w ust. 3, przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw rozwoju wsi, w terminie i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. #

5. Nieruchomości przejęte w drodze decyzji, o której mowa w ust. 3, wchodzą w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. #

6. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa gospodaruje przejętymi nieruchomościami na zasadach określonych w przepisach o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. #

Art. 10. Warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 4, uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego ani uprawniony do renty strukturalnej, ani jego małżonek:

1) nie jest właścicielem (współwłaścicielem) lub posiadaczem gruntów będących gospodarstwem rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym; #

2) nie prowadzi działu specjalnego produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, z wyjątkiem prowadzenia pasiek. #

Art. 11.

1. Wysokość renty strukturalnej stanowi półtorakrotność najniższej emerytury. #

2. Jeżeli do renty strukturalnej uprawniony jest rolnik i jego małżonek, każdemu z uprawnionych przysługuje świadczenie w wysokości określonej w ust. 1. #

Art. 12. W przypadku zmiany wysokości najniższej emerytury rentę strukturalną wypłaca się w odpowiednio zmienionej wysokości, z uwzględnieniem terminów waloryzacji emerytur i rent przysługujących na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Art. 13. Orzeczenia (1)

1. Wypłata renty strukturalnej ulega zawieszeniu, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, jeżeli uprawniony do renty strukturalnej podejmie prowadzenie działalności podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia społecznego bez względu na wysokość osiąganego przychodu. #

2. Za działalność podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia społecznego uważa się zatrudnienie lub inną pracę zarobkową albo prowadzenie pozarolniczej działalności, o których mowa w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. #

3. W przypadku podjęcia prowadzenia pozarolniczej działalności, o której mowa w ust. 2, wypłata renty strukturalnej ulega zawieszeniu w połowie. #

4. W przypadku podjęcia prowadzenia działalności innej niż wymieniona w ust. 3 wypłata renty strukturalnej ulega zawieszeniu w całości. #

Art. 14. Rentę strukturalną wypłaca się do osiągnięcia wieku emerytalnego albo do czasu nabycia prawa do renty lub emerytury z ubezpieczenia społecznego lub zaopatrzenia emerytalnego, nie dłużej jednak niż przez 5 lat.

Art. 15. Jeżeli uprawniony do renty strukturalnej lub jego małżonek podejmie prowadzenie działalności rolniczej jako właściciel (współwłaściciel) lub posiadacz gospodarstwa rolnego, prawo do renty strukturalnej ustaje i nie podlega przywróceniu.

Art. 16.

1. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwany dalej „Prezesem Kasy”, wydaje decyzje w sprawach przyznania rent strukturalnych oraz wypłaca świadczenia z tego tytułu. #

2. Prezes Kasy może upoważnić pracowników Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, zwanej dalej „Kasą”, do wydawania decyzji w sprawach, o których mowa w ust. 1. #

3. Od decyzji Prezesa Kasy w sprawie przyznania renty strukturalnej przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw rozwoju wsi w terminie i na zasadach określonych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. #

Art. 17.

1. Wniosek o przyznanie renty strukturalnej, zwany dalej „wnioskiem”, należy złożyć w I kwartale danego roku. #

2. Postępowanie w sprawie przyznania renty strukturalnej wszczyna się na podstawie wniosku rolnika złożonego w jednostce organizacyjnej Kasy, w której jest on ubezpieczony. #

3. Do złożenia wniosku w danym roku uprawnieni są rolnicy, którzy ukończą wiek, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, nie później niż do dnia 31 grudnia następnego roku kalendarzowego. #

4. Wniosek złożony po terminie, o którym mowa w ust. 1, zostanie odesłany rolnikowi. #

5. Jeżeli rolnik pozostaje w związku małżeńskim, wniosek powinien obejmować także małżonka rolnika. #

6. Do wniosku należy dołączyć dokumenty uzasadniające prawo do renty strukturalnej. #

7. Renty strukturalne przyznane w oparciu o wniosek, o którym mowa w ust. 1, wypłaca się nie wcześniej niż od dnia 1 stycznia następnego roku kalendarzowego. #

Art. 18.

1. Prezes Kasy przeprowadza weryfikację wniosków, o których mowa w art. 17 ust. 2, w terminie do dnia 30 czerwca danego roku. #

2. Jeżeli w wyniku weryfikacji wniosku okaże się, że: #

1) rolnik nie spełnia i nie spełni do dnia 31 grudnia następnego roku kalendarzowego warunków określonych w art. 3 ust. 1 pkt 1–3 lub #

2) rolnik nie jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 3 ha, współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, ani właścicielem takiego gospodarstwa nie jest małżonek rolnika #

Prezes Kasy wydaje decyzję odmawiającą przyznania prawa do renty strukturalnej.

3. Jeżeli w wyniku weryfikacji złożonego wniosku okaże się, że rolnik spełnia lub spełni do dnia 31 grudnia następnego roku kalendarzowego warunki określone w art. 3 ust. 1 pkt 1–3 oraz jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni co najmniej 3 ha lub współwłaścicielem takiego gospodarstwa wraz z małżonkiem, lub właścicielem takiego gospodarstwa jest małżonek rolnika, Prezes Kasy wydaje postanowienie o spełnieniu tych warunków. #

4. Na postanowienie, o którym mowa w ust. 3, nie przysługuje zażalenie. #

5. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 3, zamieszcza się również informacje o pozostałych warunkach niezbędnych do przyznania renty strukturalnej. #

6. Podczas weryfikacji wniosku Prezes Kasy stwierdza także, czy zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 5, oraz ustala, czy dalsze postępowanie o rentę strukturalną dotyczyć będzie małżonków, czy tylko jednego z nich. W zakresie uprawnień każdego z małżonków Prezes Kasy wydaje odpowiednio decyzję lub postanowienie, o których mowa w ust. 2 i 3. #

Art. 19.

1. Prezes Kasy wydaje decyzję w sprawie przyznania renty strukturalnej w ciągu 30 dni od wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji. #

2. Rentę strukturalną wypłaca się od miesiąca, w którym zostały spełnione wszystkie warunki określone w art. 3 ust. 1, z uwzględnieniem art. 17 ust. 7. #

Art. 20.

1. Prezes Kasy może wezwać wnioskodawcę oraz przejmującego gospodarstwo do złożenia wyjaśnień lub dodatkowych dokumentów mających wpływ na ustalenie prawa do renty strukturalnej. #

2. Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawie przyznawania i wypłaty rent strukturalnych, mając na uwadze procedurę składania, przyjmowania, dokumentowania i weryfikacji wniosków o ustalenie prawa do renty strukturalnej, przyznawania prawa i wypłaty świadczeń oraz dokumentowania przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej. #

Art. 21. Orzeczenia (1)

1. Renty strukturalne finansowane są z budżetu państwa. #

2. Kwota środków przeznaczanych na finansowanie rent strukturalnych określana jest corocznie w ustawie budżetowej. #

3. Środki finansowe przeznaczone na wypłatę rent strukturalnych Prezes Kasy gromadzi na odrębnym rachunku bankowym. #

4. Ze środków, o których mowa w ust. 3, finansuje się także koszty obsługi rent strukturalnych przez Kasę w wysokości do 3,5% planowanych wydatków na te świadczenia. #

5. Przychody i rozchody środków, o których mowa w ust. 2, Prezes Kasy ujmuje w planie rzeczowo-finansowym Kasy oraz w sprawozdaniu rocznym. #

Art. 26. Ostateczny termin składania wniosków o przyznanie renty strukturalnej upływa z dniem 31 grudnia 2003 r.

Art. 27. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.