Ustawa o Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz o przedstawicielach Rzeczypospolitej Polskiej w Komitecie Regionów Unii Europejskiej
Ustawa z dnia 6 maja 2005 r. o Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz o przedstawicielach Rzeczypospolitej Polskiej w Komitecie Regionów Unii Europejskiej
Tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 949 [PDF]. Stan prawny na
Rozdział 1. Przepis ogólny
Art. 1. Ustawa określa zasady funkcjonowania i tryb wyłaniania Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego oraz zasady i tryb wyznaczania kandydatów na przedstawicieli Rzeczypospolitej Polskiej w Komitecie Regionów Unii Europejskiej.
Rozdział 2. Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego
Art. 2.
1. Komisja Wspólna Rządu i Samorządu Terytorialnego, zwana dalej „Komisją Wspólną”, stanowi forum wypracowywania wspólnego stanowiska Rządu i samorządu terytorialnego. #
2. Komisja Wspólna rozpatruje problemy związane z funkcjonowaniem samorządu terytorialnego i z polityką państwa wobec samorządu terytorialnego, a także sprawy dotyczące samorządu terytorialnego znajdujące się w zakresie działania Unii Europejskiej i organizacji międzynarodowych, do których Rzeczpospolita Polska należy. #
3. Uprawnienia Komisji Wspólnej nie naruszają właściwości organów władzy publicznej. #
Art. 3. Orzeczenia (2) Do zadań Komisji Wspólnej należy:
1) wypracowywanie wspólnego stanowiska Rządu i samorządu terytorialnego w zakresie ustalania priorytetów gospodarczych i społecznych w sprawach dotyczących: #
a) gospodarki komunalnej i funkcjonowania samorządu gminnego i samorządu powiatowego, #
b) rozwoju regionalnego i funkcjonowania samorządu województwa; #
2) dokonywanie przeglądów i ocen warunków prawnych i finansowych funkcjonowania samorządu terytorialnego, w tym także powiatowych służb, inspekcji i straży oraz organów nadzoru i kontroli nad samorządem terytorialnym; #
3) ocena stanu funkcjonowania samorządu terytorialnego w odniesieniu do procesu integracji w ramach Unii Europejskiej, w tym wykorzystywania przez jednostki samorządu terytorialnego środków finansowych; #
4) analizowanie informacji o przygotowywanych projektach aktów prawnych, dokumentów i programów rządowych dotyczących problematyki samorządu terytorialnego, w szczególności przewidywanych skutków finansowych; #
5) opiniowanie projektów aktów normatywnych, programów i innych dokumentów rządowych dotyczących problematyki samorządu terytorialnego, w tym także określających relacje pomiędzy samorządem terytorialnym a innymi organami administracji publicznej. #
Art. 4.
1. W skład Komisji Wspólnej wchodzą przedstawiciele strony rządowej i strony samorządowej w równej liczbie. #
2. Stronę rządową w Komisji Wspólnej stanowią: #
1) minister właściwy do spraw administracji publicznej; #
2) 15 przedstawicieli powoływanych i odwoływanych przez Prezesa Rady Ministrów na wniosek ministra właściwego do spraw administracji publicznej. #
Art. 5.
1. Stronę samorządową w Komisji Wspólnej stanowią wyznaczeni przedstawiciele ogólnopolskich organizacji jednostek samorządu terytorialnego, w tym: #
1) po 2 osoby wyznaczone przez ogólnopolskie organizacje reprezentujące następujące kategorie jednostek samorządu gminnego: #
a) gminy liczące powyżej 300 tysięcy mieszkańców, #
b) gminy posiadające status miasta, #
c) gminy, których siedziby władz znajdują się w miastach położonych na terytorium tych gmin, #
d) gminy nieposiadające statusu miasta i niemające siedzib swych władz w miastach położonych na terytorium tych gmin; #
2) 2 osoby wyznaczone przez ogólnopolską organizację reprezentującą jednostki samorządu powiatowego; #
3) 2 osoby wyznaczone przez ogólnopolską organizację reprezentującą jednostki samorządu województw; #
4) 2 osoby wyznaczone przez ogólnopolską organizację reprezentującą wszystkie kategorie jednostek samorządu terytorialnego, zrzeszającą co najmniej 100 członków; #
5) 2 osoby wyznaczone przez ogólnopolską organizację reprezentującą regionalne organizacje samorządowe. #
2. Ogólnopolskie organizacje jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 1, powinny spełniać następujące kryteria: #
1) reprezentować jednostki funkcjonujące na danym stopniu podziału terytorialnego państwa, a w przypadku jednostek samorządu gminnego – jedną z kategorii tych jednostek, spośród wymienionych w ust. 1 pkt 1 lub reprezentować regionalne organizacje samorządowe; #
2) działać przez okres nie krótszy niż kadencja wybieranych w głosowaniu powszechnym organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego na danym stopniu podziału; #
3) reprezentować jednostki samorządu terytorialnego, których członkostwo w danej organizacji wynika bezpośrednio z rozstrzygnięcia organu jednostki samorządu terytorialnego. #
3. Wyznaczenie przedstawicieli, o których mowa w ust. 1, następuje w trybie i na zasadach określonych w aktach statutowych lub porozumieniach właściwych organizacji jednostek samorządu terytorialnego. O wyznaczeniu przedstawicieli organ statutowy lub przedstawiciel porozumienia właściwej organizacji jednostek samorządu terytorialnego zawiadamia niezwłocznie ministra właściwego do spraw administracji publicznej. #
Art. 6.
1. Ogólnopolskie organizacje jednostek samorządu terytorialnego składają na bieżąco Radzie Ministrów, za pośrednictwem ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wnioski o uznanie za organizacje uprawnione do wyznaczania przedstawicieli do Komisji Wspólnej. Do wniosku należy dołączyć dokumenty potwierdzające spełnianie kryteriów, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2. #
2. Rada Ministrów rozpatruje wnioski, o których mowa w ust. 1, w terminie 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia kadencji nowo wybranych organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego. #
3. Jeżeli dwie lub więcej ogólnopolskich organizacji jednostek samorządu terytorialnego reprezentujących te same kategorie jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 5 ust. 1, lub reprezentujących regionalne organizacje samorządowe spełnia kryteria wymienione w art. 5 ust. 2, uprawnioną do wyznaczenia przedstawicieli do Komisji Wspólnej jest ta organizacja, która ma największą liczbę członków. #
4. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, organizacje, które są uprawnione do wyznaczania przedstawicieli do Komisji Wspólnej, kierując się kryteriami, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2, po rozpatrzeniu wniosków ogólnopolskich organizacji jednostek samorządu terytorialnego reprezentujących te same kategorie jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 5 ust. 1, lub regionalne organizacje samorządowe. #
Art. 7. Orzeczenia (1)
1. Komisja Wspólna wyraża opinię na zasadzie jej uzgodnienia przez obie strony Komisji. Opinia może zawierać odrębne stanowiska w kwestiach szczegółowych. #
2. W przypadku braku uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, każda ze stron przyjmuje własne stanowisko w sprawie będącej przedmiotem obrad. #
3. W przypadkach gdy przepisy odrębne przewidują obowiązek zasięgnięcia opinii Komisji Wspólnej lub opinii strony samorządowej Komisji o projekcie aktu normatywnego lub innego dokumentu, termin wyrażenia opinii o projekcie wynosi 30 dni od dnia doręczenia projektu. Nieprzedstawienie opinii w terminie oznacza rezygnację z prawa jej wyrażenia. #
Art. 8.
1. Członkowie Rady Ministrów oraz inne podmioty właściwe do przygotowania projektów aktów normatywnych, programów i innych dokumentów rządowych dotyczących problematyki samorządu terytorialnego przedstawiają Komisji Wspólnej do zaopiniowania projekty tych dokumentów wraz z prognozą ich skutków finansowych. #
2. Opinia Komisji Wspólnej dotycząca projektów dokumentów rządowych, o których mowa w ust. 1, jest dołączana do projektu dokumentu. W przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 2, do projektu dokumentu dołącza się stanowisko każdej ze stron Komisji Wspólnej. #
3. Do opinii i stanowisk, o których mowa w ust. 2, przepis art. 7 ust. 3 stosuje się odpowiednio. #
Art. 9. Każda ze stron Komisji Wspólnej, poza przypadkami, o których mowa w art. 7 i 8, może również zająć stanowisko w sprawie dotyczącej problematyki samorządu terytorialnego, jak też wnioskować do drugiej strony o podjęcie sprawy, którą uzna za mającą znaczenie z punktu widzenia problematyki samorządu terytorialnego.
Art. 10.
1. Komisja Wspólna powołuje stałe zespoły problemowe. #
2. Do zakresu działania stałych zespołów problemowych należy wykonywanie zadań wynikających z art. 3 w zakresie określonym przez Komisję Wspólną i przedstawianie Komisji Wspólnej wyników prac. #
3. W razie potrzeby Komisja Wspólna może powołać doraźne zespoły problemowe. #
4. Do stałych i doraźnych zespołów problemowych Komisja Wspólna może powoływać osoby spoza jej składu. #
5. Do zespołów problemowych przepisy art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 9 stosuje się odpowiednio. #
Art. 11.
1. Pracami Komisji Wspólnej kierują współprzewodniczący: #
1) minister właściwy do spraw administracji publicznej, jako przedstawiciel strony rządowej; #
2) przedstawiciel samorządu terytorialnego, wybrany przez członków strony samorządowej spośród ich grona. #
2. Do zadań współprzewodniczących należy: #
1) przewodniczenie posiedzeniom Komisji Wspólnej; #
2) ustalanie harmonogramu prac Komisji Wspólnej, w szczególności ustalanie terminów i porządku obrad kolejnych posiedzeń Komisji przy uwzględnieniu wniosków zgłaszanych przez członków Komisji; #
3) ustalanie składów osobowych stałych i doraźnych zespołów problemowych; #
4) powoływanie i odwoływanie współprzewodniczących stałych i doraźnych zespołów problemowych. #
3. Współprzewodniczący Komisji Wspólnej reprezentujący stronę rządową na wniosek współprzewodniczącego reprezentującego stronę samorządową lub z własnej inicjatywy może powoływać ekspertów Komisji oraz zlecać wykonanie opinii i ekspertyz na rzecz Komisji. #
4. Współprzewodniczący Komisji Wspólnej mogą zapraszać do udziału w pracach Komisji oraz jej stałych i doraźnych zespołów, z głosem doradczym, przedstawicieli administracji rządowej, samorządu terytorialnego oraz innych organizacji i instytucji. #
Art. 12. Komisja Wspólna rozpatruje sprawy wniesione przez:
1) członków Rady Ministrów oraz inne podmioty, o których mowa w art. 8 ust. 1; #
2) współprzewodniczących Komisji; #
3) stałe i doraźne zespoły problemowe. #
Art. 13.
1. Pracami stałych i doraźnych zespołów problemowych kierują ich współprzewodniczący, reprezentujący stronę rządową i stronę samorządową. #
2. Do zadań współprzewodniczących zespołów należy: #
1) przewodniczenie posiedzeniom zespołów; #
2) ustalanie harmonogramu prac zespołów; #
3) sporządzanie okresowych informacji dla Komisji Wspólnej o pracach zespołów; #
4) ustalanie terminów i zakresu tematycznego kolejnych posiedzeń zespołów. #
Art. 14.
1. Posiedzenia Komisji Wspólnej odbywają się w zależności od potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz na 2 miesiące. #
2. Posiedzenia stałych i doraźnych zespołów problemowych odbywają się w zależności od potrzeb. #
3. Z posiedzenia Komisji Wspólnej oraz stałych i doraźnych zespołów problemowych sporządza się protokół. Do protokołu dołącza się w szczególności dokumenty, o których mowa w art. 8 ust. 1 i 2 oraz art. 9. #
Art. 15.
1. Posiedzenia Komisji Wspólnej i zespołów problemowych zwołuje odpowiednio współprzewodniczący Komisji lub zespołu reprezentujący stronę rządową, działając w uzgodnieniu ze współprzewodniczącym reprezentującym stronę samorządową, z własnej inicjatywy lub na wniosek współprzewodniczącego reprezentującego stronę samorządową. #
2. Pierwsze posiedzenie Komisji Wspólnej, w nowym składzie, zwołuje minister właściwy do spraw administracji publicznej w terminie 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu przedstawicieli strony samorządowej do Komisji Wspólnej. #
3. Obsługę organizacyjną prac Komisji Wspólnej i jej zespołów problemowych zapewnia sekretarz Komisji wyznaczony przez współprzewodniczącego Komisji reprezentującego stronę rządową, działając w porozumieniu z sekretarzem wyznaczonym przez współprzewodniczącego reprezentującego stronę samorządową. Sekretarz komisji wyznaczony przez współprzewodniczącego Komisji reprezentującego stronę rządową wykonuje zadania przy pomocy sekretariatu Komisji. #
Art. 16. Członkom Komisji Wspólnej oraz członkom zespołów problemowych niebędących członkami Komisji nie przysługuje wynagrodzenie.
Art. 17. Komisja Wspólna uchwala swój regulamin, który określa szczegółowy tryb pracy Komisji i jej stałych zespołów problemowych oraz zakres zadań poszczególnych zespołów i ich liczbę. Regulamin pracy Komisji Wspólnej podlega ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”.
Art. 18.
1. Obsługę organizacyjną, techniczną i kancelaryjno-biurową Komisji Wspólnej, jej zespołów i sekretariatu zapewnia urząd obsługujący ministra właściwego do spraw administracji publicznej. #
2. Koszty finansowania obsługi, o której mowa w ust. 1, są pokrywane ze środków budżetu państwa, z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw administracji publicznej. #
Rozdział 3. Zasady i tryb wyznaczania kandydatów na przedstawicieli Rzeczypospolitej Polskiej w Komitecie Regionów Unii Europejskiej
Art. 19.
1. Rada Ministrów przedkłada Radzie Unii Europejskiej wniosek zawierający listę 21 kandydatów na członków i 21 kandydatów na zastępców członków Komitetu Regionów Unii Europejskiej, zwanego dalej „Komitetem Regionów”. #
2. Kandydatów na członków i kandydatów na zastępców członków Komitetu Regionów wyznacza się spośród osób będących: #
1) radnymi gminy, powiatu lub województwa; #
2) wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta), członkami zarządu powiatu lub członkami zarządu województwa. #
Art. 20.
1. Rada Ministrów na liście, o której mowa w art. 19 ust. 1, umieszcza kandydatów na członków i kandydatów na zastępców członków, wyznaczonych przez: #
1) ogólnopolską organizację reprezentującą jednostki samorządu województw – w liczbie 8 kandydatów na członków i 8 kandydatów na zastępców członków, #
2) ogólnopolską organizację reprezentującą jednostki samorządu powiatowego – w liczbie 3 kandydatów na członków i 3 kandydatów na zastępców członków, #
3) ogólnopolskie organizacje reprezentujące następujące kategorie jednostek samorządu gminnego: #
a) gminy liczące powyżej 300 tysięcy mieszkańców – w liczbie 2 kandydatów na członków i 2 kandydatów na zastępców członków, #
b) gminy posiadające status miasta – w liczbie 3 kandydatów na członków i 3 kandydatów na zastępców członków, #
c) gminy, których siedziby władz znajdują się w miastach położonych na terytorium tych gmin – w liczbie 1 kandydata na członka i 1 kandydata na zastępcę członka, #
d) gminy nieposiadające statusu miasta i niemające siedzib swych władz w miastach położonych na terytorium tych gmin – w liczbie 2 kandydatów na członków i 2 kandydatów na zastępców członków, #
4) ogólnopolską organizację reprezentującą wszystkie kategorie jednostek samorządu terytorialnego, zrzeszającą co najmniej 100 członków – w liczbie 1 kandydata na członka i 1 kandydata na zastępcę członka, #
5) ogólnopolską organizację reprezentującą regionalne organizacje samorządowe – w liczbie 1 kandydata na członka i 1 kandydata na zastępcę członka #
reprezentowane w Komisji Wspólnej.
2. Strona samorządowa Komisji Wspólnej zapewnia reprezentowanie przez kandydatów na członków i kandydatów na zastępców członków w Komitecie Regionów wszystkich województw. #
Rozdział 4. Przepisy zmieniające, przejściowe i dostosowujące
Art. 21. (pominięty)
Art. 22. Jeżeli dotychczasowe przepisy odwołują się do Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego albo reprezentacji lub przedstawicielstwa samorządów terytorialnych, należy przez to rozumieć Komisję Wspólną Rządu i Samorządu Terytorialnego działającą na podstawie przepisów niniejszej ustawy.
Art. 23.
1. W kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego wybranych w 2002 r. organizacjami, o których mowa w art. 5 ust. 1, są odpowiednio: #
1) dla jednostek samorządu gminnego: #
a) Unia Metropolii Polskich, #
b) Związek Miast Polskich, #
c) Unia Miasteczek Polskich, #
d) Związek Gmin Wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej; #
2) dla jednostek samorządu powiatowego – Związek Powiatów Polskich; #
3) dla jednostek samorządu województwa – Związek Województw Rzeczypospolitej Polskiej. #
2. Rozporządzenie, o którym mowa w art. 6 ust. 4, Rada Ministrów wyda w terminie 6 miesięcy od dnia rozpoczęcia kadencji organów jednostek samorządu terytorialnego następującej po kadencji, w której ustawa weszła w życie. #
3. Do czasu wydania rozporządzenia, o którym mowa w ust. 2, Komisja Wspólna działa w składzie powołanym na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 lutego 2002 r. w sprawie powołania Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego (Dz. U. poz. 124 oraz z 2003 r. poz. 508). Zmiany przedstawicieli w Komisji Wspólnej następują z uwzględnieniem przepisów art. 4 ust. 2 i art. 5 ust. 3. #
Art. 24. W przypadku wygaśnięcia mandatu przedstawiciela Rzeczypospolitej Polskiej w Komitecie Regionów do wyznaczenia kandydata na przedstawiciela stosuje się przepisy niniejszej ustawy.
Art. 25. Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.