Ustawa o ekwiwalencie pieniężnym z tytułu prawa do bezpłatnego węgla dla osób uprawnionych z przedsiębiorstw robót górniczych

Art. 1. Orzeczenia (17) Ustawa określa zasady i sposób realizacji uprawnienia do ekwiwalentu pieniężnego z tytułu prawa do bezpłatnego węgla, zwanego dalej „ekwiwalentem”, przysługującego osobom uprawnionym z przedsiębiorstw robót górniczych od dnia 1 stycznia 2002 r.

Art. 2. Orzeczenia (32) Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) osoby uprawnione – emerytów i rencistów mających ustalone prawo do emerytury lub renty, którzy pobierali bezpłatny węgiel w naturze od przedsiębiorstw robót górniczych lub przeszli na emeryturę lub rentę z tych przedsiębiorstw oraz wdowy, wdowców i sieroty mających ustalone prawo do renty rodzinnej po byłych pracownikach przedsiębiorstw robót górniczych, uprawnionych do bezpłatnego węgla na podstawie Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników zakładów górniczych z dnia 21 grudnia 1991 r., i którzy uzyskali emeryturę lub rentę przed dniem 1 stycznia 2007 r., a po dniu 31 grudnia 2001 r. nie pobierali ekwiwalentu; #

2) przedsiębiorstwo robót górniczych – przedsiębiorcę prowadzącego roboty górnicze pod ziemią związane z budową, utrzymaniem lub likwidacją zakładu górniczego. #

3) (uchylony) #

Art. 3. Orzeczenia (3)

1. Ekwiwalent nie przysługuje osobom uprawnionym, których roszczenia z tytułu prawa do bezpłatnego węgla zostały zaspokojone przed dniem wejścia w życie ustawy. #

2. W przypadku gdy roszczenia, o których mowa w ust. 1, zostały częściowo zaspokojone ekwiwalent przysługuje w części niezaspokojonego roszczenia. #

Art. 4.

1. W razie zbiegu u jednej osoby uprawnionej prawa do ekwiwalentów wypłaca się jeden ekwiwalent. #

2. W przypadku gdy prawo do ekwiwalentu przysługuje osobie uprawnionej do renty rodzinnej, do której jest uprawnionych więcej niż jedna osoba – wszystkim osobom do niej uprawnionym przysługuje łącznie jeden ekwiwalent. W razie podziału renty rodzinnej ekwiwalent ulega podziałowi w częściach równych, odpowiednio do liczby uprawnionych. #

Art. 5. Orzeczenia (1)

1. Wysokość ekwiwalentu stanowi iloczyn ilości węgla objętego uprawnieniem, która nie może być wyższa niż 3 Mg węgla kamiennego rocznie i przeciętnej średniorocznej ceny zbytu 1 Mg węgla kamiennego w asortymencie Orzech. #

2. Za rok 2002 cenę zbytu 1 Mg węgla kamiennego w asortymencie Orzech II ustala się na podstawie ceny zbytu 1 Mg węgla kamiennego w asortymencie Orzech II z roku 2006. #

3. Za lata następne minister właściwy do spraw gospodarki surowcami energetycznymi, w terminie do dnia 20 stycznia każdego roku, ustala i ogłasza, w formie obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, przeciętną średnioroczną cenę zbytu 1 Mg węgla kamiennego w asortymencie Orzech, z roku poprzedzającego rok, w którym ekwiwalent ma być wypłacany, skorygowaną o przewidywany wskaźnik wzrostu cen towarów i usług konsumpcyjnych na rok planowany. #

Art. 6. Orzeczenia (1) W przypadku gdy prawo do emerytury lub renty powstało w trakcie miesiąca, ekwiwalent wypłaca się za pełny miesiąc.

Art. 7. Orzeczenia (14)

1. Ekwiwalent wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych, zwany dalej „ZUS”, zgodnie z harmonogramem, o którym mowa w ust. 5, na wniosek osoby uprawnionej. #

2. Wniosek o wypłatę ekwiwalentu zawiera: #

1) imię i nazwisko osoby uprawnionej; #

2) numer PESEL albo rodzaj i numer dokumentu tożsamości obcokrajowca; #

3) adres zamieszkania osoby uprawnionej; #

4) numer świadczenia osoby uprawnionej; #

5) nazwę przedsiębiorstwa robót górniczych. #

3. Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, należy dołączyć dokument potwierdzający uprawnienie do ekwiwalentu i określający jego wysokość oraz oświadczenie osoby uprawnionej o niepobieraniu w latach 2002–2007 lub za ich część, ekwiwalentu lub bezpłatnego węgla w naturze. #

4. Wnioski o wypłatę ekwiwalentu zgłasza się do końca I kwartału roku, w którym ekwiwalent ma zostać wypłacony po raz pierwszy. #

5. Ekwiwalent jest wypłacany według następującego harmonogramu: #

1) za rok 2002 – w 2007 r.; #

2) za rok 2003 – w 2008 r.; #

3) za lata 2004–2005 – w 2009 r.; #

4) za lata 2006–2007 – w 2010 r.; #

5) za lata 2008–2009 – w 2011 r.; #

6) za lata 2010–2011 – w 2012 r.; #

7) za lata 2012–2013 – w 2013 r.; #

8) za rok 2014 – w 2014 r.; #

9) za rok 2015 – w 2015 r.; #

10) za rok 2016 i kolejne lata – odpowiednio w danym roku. #

6. Ekwiwalent jest wypłacany: #

1) za lata 2002–2009 – w terminie 2 miesięcy od dnia zgłoszenia wniosku za dany okres; #

2) za lata 2010–2015 – w terminie do końca I kwartału roku, w którym ekwiwalent ma zostać wypłacony; #

2a) za rok 2016 i kolejne lata – w terminie do końca I kwartału roku, w którym ekwiwalent ma zostać wypłacony, odpowiednio za dany rok; #

3) w przypadku składania wniosku o wypłatę ekwiwalentu po raz pierwszy – w terminie 2 miesięcy od dnia zgłoszenia wniosku. #

7. W przypadku wypłaty przez ZUS ekwiwalentu na wniosek, o którym mowa w ust. 1–4, ekwiwalent w następnych latach wypłaca się bez konieczności złożenia kolejnych wniosków o jego wypłatę. #

Art. 8. Orzeczenia (4)

1. W razie śmierci osoby uprawnionej, która zgłosiła wniosek o wypłatę ekwiwalentu, należny jej ekwiwalent wypłaca się małżonkowi oraz dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w razie ich braku – małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku – innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba. #

2. Osoby, o których mowa w ust. 1, mają prawo do udziału w postępowaniu o wypłatę ekwiwalentu, nieukończonym wskutek śmierci osoby, która wystąpiła o wypłatę ekwiwalentu. #

3. Roszczenia, o których mowa w ust. 1, wygasają po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której ekwiwalent przysługiwał, chyba że przed upływem tego okresu zgłoszony zostanie wniosek o prowadzenie postępowania w tym zakresie. #

Art. 9.

1. Decyzję w sprawie ekwiwalentu wydaje i ekwiwalent ten wypłaca jednostka organizacyjna ZUS, która ustaliła prawo do emerytury lub renty. #

2. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, osobie uprawnionej przysługuje odwołanie do sądu właściwego w sprawach emerytur i rent. #

Art. 10.

1. Do dochodzenia zwrotu nienależnie pobranego ekwiwalentu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1251, 1429 i 1672 oraz z 2024 r. poz. 834, 858 i 1243), dotyczące dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczeń społecznych. #

2. Z ekwiwalentu nie dokonuje się potrąceń i egzekucji. #

Art. 11.

1. Ekwiwalent oraz koszty związane z obsługą wypłaty ekwiwalentu są finansowane ze środków budżetu państwa z części, której dysponentem jest Prezes ZUS. #

2. (uchylony) #

3. (uchylony) #

4. (uchylony) #

5. (uchylony) #

Art. 13. Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.