Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 grudnia 2024 r., IV SAB/Wr 280/24
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 grudnia 2024 r., IV SAB/Wr 280/24
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Pająkiewicz-Kremis, Sędziowie: Asesor WSA Aneta Brzezińska, Sędzia WSA Andrzej Nikiforów (sprawozdawca), po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 31 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. Ż. na bezczynność Burmistrza Polkowic w przedmiocie wypłaty diety w pełnej wysokości za pracę w obwodowej komisji wyborczej oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
2 Przedmiotem skargi M. Ż. (dalej: skarżąca) jest bezczynność Burmistrza Polkowic (dalej: organ) w przedmiocie wypłaty diety w pełnej wysokości za pracę w obwodowej komisji wyborczej.
3 Skarżąca pismem z 2 marca 2024 r. wywiodła skargę na bezczynność organu, która w jej ocenie - polega na niewypłaceniu jej kwoty 140 zł tytułem zryczałtowanej diety na podstawie § 7 ust. 1 pkt 2 lit. c w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 30 kwietnia 2003 r. w sprawie należności pieniężnych przysługujących członkom obwodowych komisji do spraw referendum w referendum ogólnokrajowym oraz trybu udzielania im dni wolnych od pracy (Dz. U. z 2017 r. poz. 1216, dalej: rozporządzenie MSWiA).
4 Jak wynika z uzasadnienia skargi oraz dołączonych do niej dokumentów, skarżąca była członkiem Obwodowej Komisji Wyborczej nr [...] w P. powołanej w celu przeprowadzenia wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz referendum ogólnokrajowego zarządzonych na dzień 15 października 2023 r. Wskazała przy tym, że powyższa komisja wykonywała zarówno zadania przewidziane w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 851 z późn. zm., dalej: uro), jak i zadania przewidziane w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r.- Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408, dalej: kw). W dniu 20 października 2023 r. organ wypłacił jej kwotę 600 zł tytułem zryczałtowanej diety w związku z wyborami parlamentarnymi na podstawie § 8 ust. 1 pkt 5 lit. a uchwały nr 29/2023 Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 2 sierpnia 2023 r. w sprawie należności pieniężnych przysługujących członkom komisji wyborczych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i Parlamentu Europejskiego (M. P. z 2023 r. poz. 850, dalej: uchwała PKW). Nie wypłacił natomiast kwoty 140 zł tytułem zryczałtowanej diety w związku z referendum ogólnokrajowym na podstawie § 7 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia MSWiA. Skarżąca argumentowała, że – w jej ocenie - zryczałtowana dieta przysługuje "za czas związany z przeprowadzeniem głosowania oraz ustaleniem wyników głosowania", toteż jej wypłata nie powinna zależeć od tego, że nazwa organu kolegialnego, w ramach którego określone czynności faktycznie wykonano, jest inna. Dalej motywowała, że na potrzeby wyborów oraz referendum w dniu 15 października 2023 r. zostały powołane tylko obwodowe komisje wyborcze na podstawie art. 182 § 1 kw a nie obwodowe komisje do spraw referendum na podstawie art. 13 ust. 1 uro. Jej zdaniem nie sposób jednak wiązać wypłaty należności z nazwą powołanej komisji, albowiem należności powinny odpowiadać zwiększonemu zakresowi zadań. Niezależnie od nazwy komisji, w ramach której funkcjonowali jej członkowie, wykonywali oni dodatkowe zadania, których nie wykonywaliby, gdyby nie doszło do jednoczesnego przeprowadzenia wyborów parlamentarnych i referendum ogólnokrajowego.
5 W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie organu do wypłaty spornej kwoty 140 zł; 2) stwierdzenie, czy bezczynność, której dopuścił się organ, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
6 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
7 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
8 Skarga okazała się nieuzasadniona.
9 Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej m.in. we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935), dalej: ppsa. Chodzi tu o: decyzje administracyjne (pkt 1), określone postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (pkt 2), a także w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (pkt 3), inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4). Ponadto sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w ww. przypadkach (por. art. 3 § 2 pkt 8 ppsa).
10 Zgodnie z powyższym, zaskarżenie bezczynności organu administracji publicznej jest dopuszczalne tylko w tym zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powyższych przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów lub czynności. Innymi słowy, z bezczynnością organu administracji publicznej, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 ppsa, mamy zatem do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności (zob. wyrok WSA w Warszawie z 19 lutego 2004 r., II SAB 259/03).
11 Analiza przeprowadzona przez sąd w niniejszej sprawie przede wszystkim doprowadziła do wniosku, że wywiedziona skarga jest dopuszczalna albowiem zarzucana bezczynność dotyczy kwestii uprawnień wynikających z przepisów prawa publicznego, tj. uprawnienia do wynagrodzenia przysługującego członkom obwodowych komisji wyborczych.
12 Niemniej ustalenie, że skarga podlega rozpatrzeniu przez sąd nie przesądza automatycznie o jej zasadności. Na kanwie niniejszej sprawy konieczna stała się odpowiedź na pytanie, czy organ nie podjął wobec skarżącej stosownej czynności mimo istnienia – w konkretnej sytuacji – jej uprawnienia wynikającego z powszechnie obowiązujących przepisów prawa.
13 W tym zakresie Sąd wskazuje, że sporną kwestią okazała się wypłata skarżącej kwoty zryczałtowanej diety w związku z pełnieniem funkcji członka obwodowej komisji wyborczej, która - w jej ocenie - została zaniżona o kwotę 140 zł.
14 W niniejszej sprawie bezsporne było to, że skarżąca pełniła funkcję członka obwodowej komisji wyborczej powołanej na podstawie art. 182 § 1 kw. Zgodnie z art. 154 § 1 kw, członkom komisji wyborczych przysługują:
15 1) diety oraz zwrot kosztów podróży i noclegów;
16 2) zryczałtowane diety za czas związany z wykonywaniem zadań członka komisji w przypadku członków okręgowych, rejonowych i terytorialnych komisji wyborczych oraz za czas związany z przeprowadzeniem głosowania oraz ustaleniem wyników głosowania w przypadku członków obwodowych komisji wyborczych.
17 Z kolei według art. 154 § 7 pkt 1 kw wysokość oraz szczegółowe zasady, na których przysługują ww. diety, zwrot kosztów podróży i noclegów oraz zryczałtowane diety określa w drodze uchwały Państwowa Komisja Wyborcza. Realizując delegację ustawową Państwowa Komisja Wyborcza wydała powołaną w skardze uchwałę (uchwała PKW) w której w § 8 ust. 1 pkt 5 określiła dla członków obwodowych komisji wyborczych w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zryczałtowaną dietę w kwocie 600 zł. Przy tym bezsporne w sprawie jest to, że skarżącej wypłacono dietę w tej wysokości.
18 Jeżeli zaś chodzi o sporną w ocenie skarżącej kwotę 140 zł, to wynika ona z treści przytoczonego w skardze rozporządzenia MSWiA. Przy tym jego delegacja została zawarta w art. 16 ust. 2 uro według którego, minister właściwy do spraw administracji publicznej, po porozumieniu z Państwową Komisją Wyborczą, określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz szczegółowe zasady, na podstawie których przysługują członkom komisji obwodowych diety, zryczałtowane diety oraz zwrot kosztów podróży i noclegów, a także tryb udzielania im dni wolnych od pracy. Przy tym chodzi tutaj o obwodowe komisje do spraw referendum w rozumieniu art. 10 pkt 3 uro. Zgodnie więc z § 7 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia MSWiA członkom komisji obwodowych do spraw referendum za czas związany z przeprowadzeniem głosowania oraz ustaleniem wyników głosowania przysługuje zryczałtowana dieta w wysokości 140 zł.
19 A zatem z treści ww. przepisów można wywieść generalne spostrzeżenie, że roszczenie o wypłatę spornej kwoty 140 zł byłoby uzasadnione pełnieniem stypizowanej prawnie funkcji - członka komisji obwodowej do spraw referendum.
20 W tym miejscu należy dostrzec, że na potrzeby przeprowadzenia referendum ogólnokrajowego w dniu 15 października 2023 r. nie powołano komisji obwodowych do spraw referendum. Wynikało to z treści przepisów art. 90 ust.1 pkt 1 i 2 uro, według których – po pierwsze - w przypadku przeprowadzenia referendum w tym samym dniu, w którym odbywają się wybory do Sejmu i do Senatu lub wybory Prezydenta Rzeczypospolitej głosowanie przeprowadza się w obwodach głosowania utworzonych dla właściwych wyborów i na podstawie spisów wyborców sporządzonych dla tych wyborów oraz – po drugie - zadania komisarzy wyborczych i komisji obwodowych wykonują odpowiednio okręgowe i obwodowe komisje wyborcze powołane do przeprowadzenia właściwych wyborów.
21 Oznacza to, że w realiach referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. nie powołano komisji obwodowych do spraw referendum, gdyż ich funkcje realizowały obwodowe komisje wyborcze powołane na podstawie art. 182 kw. A jeżeli tak, to brak było podstawy do wypłaty odrębnej diety na podstawie § 7 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia MSWiA, bądź też podwyższenia diety wypłaconej na podstawie uchwały PKW o sporną kwotę.
22 Należy więc podkreślić, że nie można powiązać roszczenia skarżącej z treścią powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Jej zarzuty nie podlegają uwzględnieniu, albowiem stanowią polemikę z jednoznacznym brzmieniem omówionych wyżej norm prawnych.
23 Trzeba w tym miejscu zaakcentować, że wykonywana przez Sąd kontrola działalności administracji publicznej (także w ramach skargi na bezczynność) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co jednoznacznie wynika z art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Skoro nie można wywieść z przepisów prawa obowiązku organu do wypłaty spornej kwoty to skarga na bezczynność w tym zakresie pozbawiona jest merytorycznych podstaw.
24 W tym stanie sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 151 ppsa, jak w sentencji wyroku. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 tej ustawy.