Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2018 r., IV SA/Wr 69/18

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2018 r., IV SA/Wr 69/18

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Województwa D. na postanowienie Wojewody D. z dnia 26 kwietnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania uchwały w sprawie odwołania dyrektora Teatru Polskiego we W. postanawia: umorzyć postępowanie sądowe.

Uzasadnienie

2 Wojewoda D. (dalej jako: organ nadzoru lub Wojewoda) zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2017 r., nr [...] działając na podstawie art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 486 ze zm., dalej: u.s.w.) – w związku z wszczęciem postępowania nadzorczego - wstrzymał wykonanie uchwały Zarządu Województwa D. (dalej jako Zarząd Województwa) z dnia 26 kwietnia 2017 r. w sprawie odwołania dyrektora Teatru Polskiego we W.

3 W uzasadnieniu organ nadzoru stwierdził, że za wstrzymaniem wykonania powyższej uchwały przemawiała jej doniosłość, wywołująca daleko idące skutki nie tylko w sferze publicznoprawnej, ale także w sferze stosunków prawa pracy oraz ustawowe przesłanki dopuszczalności odwołania dyrektora instytucji kultury. Wojewoda dodał ponadto, że wstrzymanie wykonania uchwały zostało dokonane na okres prowadzonego w stosunku do tego aktu postępowania nadzorczego.

4 Pismem z dnia 10 maja 2017 r. Województwo D. (dalej jako: Województwo) wniosło do tut. Sądu skargę na powyższe postanowienie zarzucając, że w jego uzasadnieniu nie wskazano żadnej przesłanki wstrzymania wykonania uchwały, zaś Wojewoda nie uprawdopodobnił, że uchwała narusza prawo. Uznano, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa, gdyż wszczęcie postępowania nadzorczego nastąpiło przed doręczenia uchwały Wojewodzie. Ponadto wskazano, że doręczenie kwestionowanego postanowienia zostało dokonane bez wcześniejszego zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego.

5 W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie, podnosząc w uzasadnieniu, że kwestionowane postanowienie nie należy do żadnej z prawnych form działania administracji publicznej podlegającej kontroli sądowoadministracyjnej. Zdaniem organu nadzoru, z uwagi na obowiązujące przepisy dotyczące procedury zaskarżania aktów nadzoru oraz krótkotrwałości obowiązywania takiego postanowienia, powodowałoby to pewnego rodzaju fikcję w zakresie odniesienia zamierzonych skutków zaskarżenia.

6 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 7 czerwca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 247/17, odrzucił skargę Województwa na opisane na wstępie postanowienie stwierdzając, że obowiązujące przepisy prawa nie przewidują możliwości zaskarżenia wstrzymania wykonania uchwały organu samorządu województwa do sądu administracyjnego.

7 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Województwa, postanowieniem z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2380/17, uchylił wskazane orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

8 Sąd odwoławczy podkreślił, że wstrzymanie wykonania uchwały organów jednostki samorządu terytorialnego w toku postępowania nadzorczego stanowi niewątpliwą ingerencję w działalność tej jednostki, która kształtuje określony stan prawny w sposób jednostkowy i konkretny. Takie działanie spełnia więc przesłanki do zakwalifikowania go do kategorii aktów nadzoru, którymi nie są wyłącznie rozstrzygnięcia nadzorcze, ale także inne akty mające prewencyjny charakter, podejmowane w toku postępowania nadzorczego przed wydaniem właściwego rozstrzygnięcia nadzorczego. Stąd też zdaniem NSA, postanowienie o wstrzymaniu wykonania uchwały organów jednostki samorządu terytorialnego powinno podlegać ocenie legalności sądu administracyjnego jako akt nadzoru, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

9 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

10 Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych aktów nadzoru sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

11 Na wstępie należy zauważyć, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie związany był ustaleniami wynikającymi z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 2380/17, w zakresie uznania zakwestionowanego postanowienia Wojewody za akt nadzoru, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a. Jak wynika bowiem z art. 190 zdanie pierwsze p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

12 Choć charakter prawny zaskarżonego aktu nie budził już wątpliwości, co z kolei determinowało dopuszczalność wniesionej skargi, należało jednak rozważyć, czy prowadzenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie w dalszym ciągu było możliwe. Z urzędu bowiem wiadomo Sądowi, że rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 26 maja 2017 r., nr [...], Wojewoda stwierdził nieważność uchwały Zarządu Województwa z dnia 26 kwietnia 2017 r. w sprawie odwołania dyrektora Teatru Polskiego we W. Skarga zaś na to rozstrzygnięcie została oddalona nieprawomocnym jeszcze wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 363/17.

13 W tym miejscu zasadnym jest wskazanie, że stosownie do treści art. 82a ust. 1 u.s.w., stwierdzenie przez organ nadzoru nieważności uchwały organu samorządu województwa wstrzymuje jej wykonanie z mocy prawa w zakresie objętym stwierdzeniem nieważności, z dniem doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego.

14 Mając zatem na uwadze wskazany przepis należało stwierdzić, że wstrzymanie wykonania uchwały Zarządu Województwa wynikające z postanowienia organu nadzoru z dnia 26 kwietnia 2017 r. wygasło. Jego miejsce zaś zajęło wstrzymanie wykonania wynikające z mocy samego prawa, co związane było już z samym faktem wydania, a następnie doręczenia rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody. Postanowienie z dnia 26 kwietnia 2017 r. było zatem aktem o charakterze temporalnym, którego moc prawna istniała do momentu zakończenia postępowania nadzorczego.

15 W związku z tym kontrola legalności takiego postanowienia okazała się w obecnej sytuacji bezprzedmiotowa, gdyż prowadziłaby do oceny niewiążącego już aktu nadzoru, którego choć formalnie nie wyeliminowano z obrotu prawnego, to został on skonsumowany przez następującą z mocy prawa prolongatę wstrzymania wykonania uchwały organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego (por. A. Szewc, Komentarz do ustawy o samorządzie województwa, Warszawa 2008, s. 554-555, D. Dąbek, Prawo miejscowe, Warszawa 2007, s. 266).

16 Powyższy pogląd prowadzi również do stwierdzenia, że sąd administracyjny w takiej sytuacji pozbawiony był możliwości wyrokowania. Konkluzje powyższą można wywieść z analizy art. 148 p.p.s.a., który stanowi, że sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru zobowiązany jest do jego uchylenia. Uchylony akt nadzoru traci więc moc wiążącą dopiero z chwilą wydania prawomocnego wyroku przez sąd administracyjny i ma skutek na przyszłość (ex tunc) (por. T. Woś. (red.), Komentarz do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2005, s.466). Wnioskować zatem można, że skoro akt nadzoru w postaci postanowienia o wstrzymaniu wykonania uchwały organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego pozbawiony został już mocy wiążącej to jego uchylenie w świetle dokonanych rozważań byłoby niemożliwe.

17 Mając powyższe okoliczności na uwadze postępowanie sądowe w niniejszej sprawie należało uznać za bezprzedmiotowej i z tej przyczyny umorzyć, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 i § 2 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji niniejszego postanowienia.