Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 2022 r., IV SA/Wr 503/21

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 kwietnia 2022 r., IV SA/Wr 503/21

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w Wydziale IV na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. K. na akt Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] we [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska wicedyrektora I. uchyla zaskarżony akt; II. zasądza od Dyrektora Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr [...] we [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy jn.

3 Zaskarżonym aktem z dnia [...] Dyrektor Zespołu Szkolno-Przedszkolnego Nr [...] (Szkoła Podstawowa nr [..], Przedszkole nr [...]) we W. odwołał skarżącą - z dniem 31 sierpnia 2021 r. - ze stanowiska wicedyrektora

4 w Szkole Podstawowej nr [...] w ww. Zespole oraz wstrzymał jej od dnia 1 września 2021 r. wypłatę dodatku funkcyjnego. Jako podstawę prawną aktu odwołania wskazał jedynie art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 910 i 1378 oraz z 2021 r., poz. 4 i 619 - dalej: Prawo oświatowe). Akt nie zawierał uzasadnienia (faktycznego i prawnego).

5 W skardze - skarżąc akt (nazywając go zarządzeniem) w całości, wnosząc

6 o jego uchylenie w całości - skarżąca zarzuciła naruszenie:

7 1. prawa materialnego, tj. art. 65 ust. 1 Prawa oświatowego przez jego błędne zastosowanie, a tym samym wydanie aktu bez podstawy prawnej;

8 2. prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa oświatowego, przez wydanie aktu mimo braku przesłanek do odwołania jej ze stanowiska wicedyrektora

9 i bez spełnienia wymogów formalnych, tzn. bez zaciągnięcia opinii kuratora;

10 3. przepisów postępowania, przez wydanie aktu bez uzasadnienia.

11 Skarżąca obszernie uzasadniła swoje stanowisko w sprawie.

12 W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zespołu wniósł o jej oddalenie. Dowodził, że - wbrew zarzutom skargi - w skarżonym akcie powołano jego podstawę prawną (art. 65 ust. 1 Prawa oświatowego), przed odwołaniem skarżącej ze stanowiska zasięgnięto opinii kuratora, zaś podstawy odwołania (w licznie 18) podano skarżącej w piśmie z 19 kwietnia 2021 r., wszczynającym procedurę odwołania.

13 W piśmie procesowym skarżąca ustosunkowała się do ww. odpowiedzi.

14 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

15 Skarga okazała się uzasadniona.

16 Po dokonaniu kontroli zaskarżonego aktu, mając na uwadze stan faktyczny

17 i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że wystąpiły podstawy do kwestionowania stanowiska organu wyrażonego w tym akcie.

18 Na wstępie podkreślenia wymaga, że akt odwołania wicedyrektora szkoły nie należy wyłącznie do czynności ze sfery prawa pracy, a w sprawach tego rodzaju właściwy nie jest wyłącznie sąd powszechny. W tego typu sprawach mamy bowiem do czynienia z aktem o podwójnym charakterze, wywołującym skutki zarówno

19 w sferze prawa pracy, jak również w sferze publicznoprawnej. Podwójny charakter tego aktu i wywoływanie przez niego dodatkowo skutków regulowanych prawem pracy nie oznacza, że przestaje on być przez to aktem z zakresu administracji publicznej.

20 Akt dyrektora szkoły o powołaniu lub odwołaniu wicedyrektora szkoły jest aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

21 z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej: p.p.s.a.). Podlega on tym samym kontroli sądów administracyjnych, jakkolwiek w procedurze jego wydania nie stosuje się wprost przepisów k.p.a.

22 Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego aktu wskazać należy, że został on wydany na podstawie art. 65 ust. 1 Prawa oświatowego, zgodnie z którym, jeżeli w placówce utworzono stanowisko wicedyrektora lub inne stanowiska kierownicze, powierzenia tych stanowisk i odwołania z nich dokonuje dyrektor szkoły, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego, rady placówki oraz rady pedagogicznej.

23 Przesłanki odwołania z ww. stanowisk określono w art. 66 ust. 1 Prawa oświatowego. I tak organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze

24 w szkole lub placówce:

25 1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:

26 a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,

27 b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 57 ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia,

28 c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa

29 w art. 56 ust. 3;

30 2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa

31 w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego

32 w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Uregulowanie przypadków i przesłanek umożliwiających odwołanie wicedyrektora szkoły z zajmowanej funkcji umożliwia dokonanie kontroli legalności odwołania takiej osoby z zajmowanego stanowiska, co także nosi znamiona pewnej gwarancji przed pochopnym lub nieuzasadnionym odwoływaniem. Sąd stwierdził, że w treści zaskarżonego aktu organ nie podał materialno-prawnej podstawy wydania tego aktu, tj. nie wskazał żadnej z przesłanek odwołania skarżącej ze stanowiska wicedyrektora szkoły, określonych w art. 66 Prawa oświatowego, jak i przyczyn odwołania skarżącej z zajmowanego stanowiska.

33 W treści aktu podał jedynie przepis kompetencyjny (art. 65 ust. 1 Prawa oświatowego).

34 Braki w uzasadnieniu skarżonego aktu w powyższym zakresie nie pozwalają na dokonanie przez Sąd jego kontroli. W tym miejscu podnieść należy, że wymóg uzasadnienia władczego aktu w sprawie z zakresu administracji publicznej wynika

35 z ogólnych zasad ustrojowych zawartych w Konstytucji RP, w tym zwłaszcza

36 z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2) oraz z zasad praworządności

37 i legalności (art. 7). W orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu do aktów odwołujących dyrektorów szkoły ze stanowiska podkreśla się, że akty takie powinny być odpowiednio uzasadnione, przy czym istotne są wywody i argumentacja prawna zawarta bezpośrednio w uzasadnieniu podjętego aktu (tak: wyrok NSA z 16 listopada 2012 r., sygn. I OSK 1664/12; CBOSA). Powyższe odnieść trzeba także do odwołania ze stanowiska wicedyrektora szkoły. Ma ono bowiem jednakową materialnie treść, jak akt o odwołaniu dyrektora szkoły.

38 Odnosząc się do przedstawionych wyżej wywodów i okoliczności niniejszej sprawy przyjąć należy, że brak podania podstawy prawnej i wskazania przez organ udokumentowanych powodów odwołania skarżącej ze stanowiska wicedyrektora szkoły nie odpowiadają prawu. Biorąc tym samym wzgląd na wskazane naruszenia prawa materialnego i procesowego, w tym zwłaszcza fakt, że zaskarżony akt

39 w zasadzie nie posiada uzasadnienia, stwierdzić trzeba, że został on wydany

40 z naruszeniem prawa.

41 Braki skarżonego aktu czynią niemożliwym ocenę motywów, jakimi kierował się organ przy odwoływaniu skarżącej ze stanowiska wicedyrektora placówki szkolnej, a co za tym idzie jego kontrolę.

42 Bez znaczenia dla sprawy pozostaje fakt, że przyczyny odwołania (w licznie 18) podano skarżącej w piśmie z 19 kwietnia 2021 r., wszczynającym procedurę odwołania. Pismo to nie stanowi bowiem części składowej skarżonego i ocenianego przez Sąd aktu.

43 W tym stanie rzeczy, Sąd - na podstawie art. 146 § 1 p.p.s.a. - orzekł jak

44 w sentencji wyroku. O kosztach postanowił zgodnie z art. 200 i 205 p.p.s.a.

45 Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 tej ustawy.

46 Ponownie procedując sprawę organ powinien uwzględnić zawarte

47 w uzasadnianiu wyroku wskazania Sądu.