Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 marca 2014 r., IV SA/Wr 466/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 marca 2014 r., IV SA/Wr 466/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), Protokolant : Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Rektora W. Wyższej Szkoły [...] z dnia 27 maja 2013 r. bez numeru w przedmiocie zawieszenia w prawach studenta I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi [...] od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 295,20 (słownie: dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych w tym 23 % podatku VAT tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Rektor W. Wyższej Szkoły Informatyki Stosowanej, po rozpoznaniu wniosku T. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, działając na podstawie art. 127 § 3, art. 128 oraz art. 129 § 2 k.p.a., a także art. 66 ust. 2 w związku z art. 207 ust. 2 i art. 214 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2005 r. nr 164, poz. 1365 ze zm.), wobec uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przez wyżej wymienionego, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 22 maja 2013 r. o zawieszeniu strony w prawach studenta do czasu wydania orzeczenia przez komisję dyscyplinarną z jednoczesnym poleceniem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.

3 Organ orzekający wskazał, że dnia 17 maja 2013 r. do rzecznika dyscyplinarnego wpłynęło zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przez stronę przestępstwa na zajęciach, które odbyły się w dniu 15 maja 2013 r., prowadzonych przez dr inż. [...].

4 Jak podał, zgodnie z art. 214 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 10 Regulaminu Studiów W. Wyższej Szkoły Informatyki Stosowanej, w razie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez studenta przestępstwa rektor jednocześnie z poleceniem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego może zawiesić studenta w prawach studenta do czasu wydania orzeczenia przez komisję dyscyplinarną.

5 Rektor uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dawał podstawę do podjęcia tego rodzaju rozstrzygnięcia.

6 Na powyższą decyzję T. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wnosząc o jej uchylenie w całości.

7 Zaskarżonej decyzji zarzucił brak podstaw do jej podjęcia oraz dyskryminację i wykorzystywanie przepisów w celu "wywołania krzywdy moralnej i materialnej".

8 Skarżący podniósł, że decyzja została wydana bezprawnie bowiem nie dopuścił się żadnego czynu zabronionego. Została ona podjęta wyłącznie po to, aby uniemożliwić mu udział w zajęciach oraz ukarać go przed rozpoznaniem sprawy. Zdaniem skarżącego, wydanie zaskarżonej decyzji powoduje, iż nawet w przypadku pozytywnego dla niego rozstrzygnięcia komisji dyscyplinarnej uniemożliwione zostaje mu ukończenie semestru. Tym samym zaangażowane środki finansowe oraz poświęcony czas i nauka są stracone. Ponadto, ponownie będzie musiał uiścić opłatę semestralną oraz ponieść wszelkie dodatkowe koszty z tym związane, tj. koszty dojazdów. Podkreślił także, że jest bardzo zaangażowany w studia, o czym świadczy wysoka średnia ocen. Również jego dotychczasowe zachowanie w toku zajęć było nienaganne.

9 W opinii skarżącego Rektor wykorzystuje przepisy w celu wyrządzenia mu bezprawnej krzywdy materialnej. Opiera się na dowolnych i fałszywych ustaleniach. Nie przedstawił jakichkolwiek dowodów uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa, jak również nie przedłożył zaświadczenia o prowadzeniu postępowania karnego przeciwko niemu.

10 Skarżący podkreślił, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 214 ust. 5 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a także z naruszeniem art. 107, art. 86, art. 10, art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 k.p.a.

11 W odpowiedzi na skargę, nie zgadzając się z zarzutami skarżącego, Rektor W. Wyższej Szkoły Informatyki Stosowanej wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie.

12 Nadto skarżący, w pismach procesowych do Sądu, niejednokrotnie, podkreślał nieprawdziwość przedstawionych w aktach sprawy okoliczności faktycznych.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

14 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

15 Natomiast według art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

16 Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 214 ust. 5 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), dalej: ustawa, w myśl którego w razie uzasadnionego podejrzenia popełnienia przez studenta przestępstwa rektor jednocześnie z poleceniem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego może zawiesić studenta w prawach studenta do czasu wydania orzeczenia przez komisję dyscyplinarną.

17 Stosownie do art. 207 ust. 1 ustawy do decyzji podjętych przez organy uczelni w indywidualnych sprawach studentów stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego.

18 W tym miejscu podkreślenia wymaga, że wprawdzie podstawa prawna decyzji rektora o zawieszeniu studenta w prawach studenta (art. 214 ust. 5 ustawy) zamieszczona została w rozdziale 6 działu IV ustawy zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna studentów" i sama decyzja związana jest z odpowiedzialnością dyscyplinarną studentów, to jednak decyzja taka nie jest wydawana w ramach postępowania dyscyplinarnego, ani w ramach poprzedzającego go postępowania wyjaśniającego.

19 Nie ulega wątpliwości, że decyzja rektora o zawieszeniu studenta w prawach studenta wydawana jest przez organ, który nie wykonuje żadnych czynności w ramach postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego. Rektor może taką decyzję wydać także jednocześnie z poleceniem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a zatem również zanim postępowanie zostanie wszczęte przez rzecznika dyscyplinarnego.

20 Stwierdzenie, że decyzja rektora o zawieszeniu studenta w prawach studenta nie jest wydawana w ramach postępowania dyscyplinarnego, ani w ramach poprzedzającego go postępowania wyjaśniającego jest o tyle istotne, że zgodnie z art. 223 ustawy, do postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego wobec studentów, z wyjątkiem postępowania przed sądem koleżeńskim, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.k. z wyłączeniem art. 82. Skoro decyzja rektora o zawieszeniu studenta w prawach studenta jest wydawana poza postępowaniem wyjaśniającym i dyscyplinarnym, to znaczy, że brak jest podstawy do stosowania przez rektora przepisów k.p.k.

21 Jak wynika z akt sprawy Rektor wydał zaskarżoną decyzję w związku ze złożonym przez wykładowcę W. Wyżej Szkoły Informatyki Stosowanej dr inż. [...] wnioskiem z dnia 17 maja 2013 r., z którego wynikało, że istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przez skarżącego przestępstwa, wyczerpującego znamiona określone w art. 226 § 1 k.k. (znieważenie funkcjonariusza publicznego), art. 212 § 1 k.k. (zniesławienie) oraz art. 190 § 1 k.k. (groźba karalna) na szkodę wskazanego wykładowcy. Do wniosku dołączono oświadczenia świadków, którzy potwierdzili przedstawiony w nim przebieg zdarzeń.

22 Odnosząc powyższe do treści art. 214 ust. 5 ustawy należy stwierdzić, że istniały zatem przesłanki do wydania decyzji o zawieszeniu skarżącego w prawach studenta, bowiem istniało w sprawie uzasadnione podejrzenie popełnienia przez studenta przestępstwa.

23 Przy czym, uznaniowy charakter decyzji podejmowanych na podstawie art. 214 ust. 5 ustawy sprawia, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nie kontroluje się merytorycznej zasadności, czy celowości takich decyzji. Kontrola sądu obejmuje badanie prawidłowości postępowania prowadzonego przez rektora oraz badanie formalnej prawidłowości decyzji. Sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowych sprowadza się do oceny, czy organ podejmujący decyzję prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski w zakresie merytorycznym decyzji mają swoje uzasadnienie w zebranym materiale dowodowym oraz czy dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach. Istotą decyzji uznaniowej jest pozostawienie organowi swobody wyboru określonego rozwiązania w ramach tzw. luzu decyzyjnego, z zastrzeżeniem, że wybór ten jednak powinien być odpowiednio uzasadniony. Ocenie sądu w takiej sytuacji podlega zatem, czy okoliczności podane przez rektora nie są dowolne i czy mogą uzasadniać skorzystanie przez rektora z możliwości zawieszenia studenta w prawach studenta.

24 Oceniając zaskarżoną decyzję w tym kontekście Sąd uznał, że postępowanie przeprowadzone przez Rektora nie nosiło cech dowolności, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia.

25 Odnosząc się z kolei do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to dokonując oceny ich stosowania przez organ w sprawie, Sąd nie dopatrzył się takiego ich naruszenia, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.

26 W pierwszej kolejności, uwzględniając specyfikę niniejszego postępowania, Sąd stwierdził, że zgromadzony przez organ materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie i nie musiał on podejmować dodatkowych działań w postępowaniu dowodowym, w tym nie zachodziła konieczność przesłuchania skarżącego.

27 Należy też zauważyć, że Sąd nie dopatrzył się w sprawie istotnego naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a.

28 W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że zarzut naruszenia powołanego wyżej przepisu poprzez nie zapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie mu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów może być skuteczny w sytuacji, gdy podnosząca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. W jednym z wyroków odnoszących się do powyższej kwestii stwierdzono, że: "Brak jest podstaw do przyjęcia, iż taka okoliczność wystąpiła w sytuacji, gdy organy obu instancji przeprowadzały wyłącznie dowody z dokumentów znanych skarżącemu (...), materiał ten został prawidłowo oceniony przez organy, był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i nie wymagał uzupełnienia" (wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1966/07, LEX nr 494198, podobnie wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 stycznia 2009 r., sygn.. akt III SA/Kr 1055/08, LEX nr 478703).

29 W świetle powyższego za niezasadne należało uznać również zarzuty naruszenia art. art. 7, 77 § 7 i 80 k.p.a.

30 W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

31 O kosztach orzeczono na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w związku z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.).