Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 marca 2018 r., II SA/Wr 824/17

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 20 marca 2018 r., II SA/Wr 824/17

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Siedlecka Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Biłous po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 20 marca 2018r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z/s w Z. na zarządzenie pokontrolne D. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska we W. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zaprzestania termicznego przekształcania odpadów postaci sklejki poza spalarnią odpadów oddala skargę w całości.

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym zarządzeniem pokontrolnym organ (art. 32 p.p.s.a.) nakazał dyrektorowi skarżącej spółki niezwłocznie zaprzestać termicznego przekształcania odpadów w postaci sklejki poza spalarnią odpadów. W uzasadnieniu powołał dowód z protokołu kontroli. Z zawartych w nim ustaleń wynika, że skarżący jest wytwórcą krzeseł i siedzeń ze sklejki. Eksploatuje instalację technologiczną do produkcji płyt i wyrobów ze sklejki z wykorzystaniem materiałów zawierających formaldehyd. Odpady powstające w czasie produkcji są zanieczyszczone klejem (żywica mocznikowo-formaldehydowa) zawierającym formaldehyd. Odpady te są spalane w kotle parowym o podanych parametrach. Wcześniej odpady są mielone i mieszane z biomasą typu Pellet (łuski słonecznika).

3 Narusza to nakaz ustanowiony w art. 155 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1987) prowadzenia termicznego przekształcania odpadów wyłącznie w spalarniach odpadów lub we współpalarniach odpadów. Kocioł parowy eksploatowany przez skarżącego nie spełnia warunków przewidzianych w art. 157 ustawy. Nie jest wyposażony w urządzenia do oczyszczania spalin, a jedynie urządzenie odpylające – cyklon. Tymczasem odpady sklejki zanieczyszczone są związkami chemicznymi – formaldehydem pochodzącym z kleju.

4 Jak wynika z akt administracyjnych skarżący wystąpił uprzednio do starosty o wydanie zezwolenia na przetwarzanie odpadów, podając kod odpadu 03 01 05 – trociny, wióry, płyta wiórowa i skrawki forniru inne niż 03 01 04, ilość odpadów – [...] Mg/rok i miejsce przetwarzania – kocioł parowy w zakładzie produkcyjnym. Wniosek zawiera szczegółowy opis metody przetwarzania odpadów i opis procesu technologicznego (spalanie odpadów poprodukcyjnych w kotle parowym z 1985 r. produkcji niemieckiej, z wentylatorem ciągu spalin i baterią cyklopów, odpylone spaliny odprowadzane są do komina murowanego, proces przetwarzania R1).

5 W zgłoszeniu instalacji z 2014 r. skarżący podał, że produkuje siedzenia i oparcia oraz płyty ze sklejki, emituje pyły w ilości [...] Mg/rok.

6 Po wpłynięciu wniosku starosta zwrócił się do WIOŚ o przeprowadzenie kontroli kotła (art. 41a ust. 2 ustawy).

7 Protokół kontroli został podpisany przez prokurenta skarżącej spółki.

8 W skardze do sądu administracyjnego na powyższe zarządzenie pokontrolne skarżący zarzucił naruszenie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz. U. z 2016 r., poz. 1688), art. 155, art. 157 i art. 163 ust. 1 pkt 5 ustawy o odpadach, § 2 pkt 1e rozporządzenia MŚ z dnia 22 kwietnia 2011 r. w sprawie standardów emisyjnych z instalacji (Dz. U. Nr 95, poz. 588), § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 18 października 2012 r. (Dz. U. poz. 1229), art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o biokomponentach i biopaliwach (Dz. U. Nr 169, poz. 1199), § 2 pkt 1 i załącznika nr 1 część F grupa 2 rozporządzenia MŚ z dnia 12 września 2008 r. (Dz. U. Nr 183, 1142), art. 3 pkt 20 rozporządzenia Komisji (UE) 601/2012 z dnia 12 czerwca 2012 r. (Dz. Urz. UEL 181 z dnia 12.7.2012 r.), nieuwzględnienie Polskiej Normy PN-EN 150 17225-1 Biopaliwa stałe - Specyfikacje paliw i klasy – Część 1, zaniechanie sprawdzenia procesu technologicznego i przemian jakim ulega składnik kleju oraz ustalenia rzeczywistej zawartości tego składnika w produktach ubocznych, brak należytego uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia. Wniósł o dopuszczenie dowodu z opinii Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Przemysłu Płyt Drewnopodobnych z dnia [...].12.2017 r. na okoliczność braku szkodliwości poprodukcyjnych drzewnych produktów ubocznych z użyciem kleju mocznikowo-formaldehydowego i możliwości uznania tych odpadów za biomasę z możliwością jej spalania poza spalarnią odpadów (opinia dołączona do skargi), a ponadto dowodu z opinii biegłych na te same okoliczności (proponując zlecenie opinii do Instytutu Technologii Drewna w P.).

9 W uzasadnieniu skargi twierdził, że spalany materiał odpadowy nie zawiera formaldehydu i posiada parametry odpowiadające biomasie.

10 Produkty po obróbce sklejki nie są odpadami, lecz stanowią produkt uboczny.

11 Skarga zawiera przegląd unormowań prawnych zawierających określenie biomasy drzewnej, zwracając uwagę na ich niespójność wzajemną i niezgodność z prawem unijnym.

12 Jak podkreślono, stosowanie art. 155-162 ustawy zostało wyłączone w art. 163 ust. 1 pkt 5 tej ustawy, odnoszącym się do drewna i innych substancji stanowiących biomasę.

13 W obszernym wywodzie skarżący przekonywał, że substancje klejowe w procesie spalania ulegają rozkładowi i do atmosfery w spalinach nie przedostaje się formaldehyd ani mocznik.

14 Produkty uboczne powstające w procesie produkcji w zakładzie skarżącego spełniają kryteria biomasy stałej. Stanowią więc biomasę i mogą być spalane w miejscu ich powstania (art. 20 ust. 1 ustawy o odpadach).

15 Według skarżącego organ uznał odpad za niebezpieczny, a to nie znajduje potwierdzenia w dołączonej opinii.

16 Wywody skargi czerpane są z treści dołączonej opinii.

17 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

18 Substancje poprodukcyjne spalane przez skarżącego stanowią odpad, nie zaś produkt uboczny (art. 11 ustawy). Nie są również odpadem stanowiącym biomasę. W szczególności nie są odpadem drewna, lecz odpadem sklejki, stanowiącym odpad niebezpieczny (załącznik nr 4 do ustawy pkt 50). Organ twierdził, że jest to odpad o kodzie 03 01 04, który nie może być wykorzystany jako paliwo (rozporządzenie MŚ z dnia 10 listopada 2015 r. Dz. U. z 2016 r., poz. 93).

19 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

20 W odpowiedzi na skargę organ podważył wiarygodność dotychczasowych ocen, wprowadzając w niej nowe twierdzenia, sprzeczne przy tym z zebranym materiałem procesowym. Nie było to jednak uchybienie wystarczające do uwzględnienia skargi.

21 Pozostałość procesu produkcyjnego w zakładzie skarżącego niewątpliwie stanowi odpad o kodzie 03 01 05, który nie został w odrębnej procedurze uznany za produkt uboczny nie będący odpadem (patrz art. 10-11 ustawy o odpadach, obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 21 oraz art. 5 dyrektywy 2008/98/WE, por. wyrok II SA/Po 1087/15 dot. ścinek z płyty wiórowej zanieczyszczonych formaldehydem). Było w szczególności niesporne, że skarżący nie dokonał zgłoszenia wymaganego według art. 11 ustawy.

22 Przepis art. 155 ustawy ustanawia zakaz termicznego przekształcania odpadów (art. 3 pkt 29) poza spalarnią lub współspalarnią odpadów (art. 3 pkt 26 i 31, patrz art. 29-31 ustawy oraz art. 157 i załączniki nr 7 i 8 do rozporządzenia MŚ z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie standardów emisyjnych ... Dz. U. poz. 1546 a także § 15-20 tego rozporządzenia). Zakazu tego nie stosuje się zgodnie z art. 163 ust. 1 ustawy do instalacji termicznie przekształcających odpady stanowiące biomasę. Określenie pojęcia biomasy w taki sam sposób zawiera § 5 ust. 2 powołanego rozporządzenia z dnia 4 listopada 2014 r., obejmując nim w szczególności odpady drewna, z wyjątkiem odpadów drewna zanieczyszczonego impregnatami lub powłokami ochronnymi o podanej zawartości.

23 W nawiązaniu do zarzutów skargi można od razu wskazać, że powołane w skardze rozporządzenia z 2008 i 2011 r. zostały uchylone, podobnie określa biomasę § 2 pkt 1 rozporządzenia MG z dnia 18.10.2012 r. (Dz. U. poz. 1229) w ramach prawa energetycznego, bardziej ogólne określenie zawiera powołana ustawa z 2006 r. (obecnie Dz. U. z 2017 r., poz. 285).

24 Podstawowe znaczenie miało więc ustalenie, czy skarżący wytwarza odpad drewna, czy inny odpad, a wówczas cechy tego innego odpadu byłyby nieistotne.

25 W zakresie tej podstawowej oceny Sąd w pełni akceptuje tezy prawne i rozważania wyroku II SA/Po 334/16. Wskazano tam, że odpad z produktu drewnopodobnego w sposób oczywisty nie jest odpadem drewna, zatem odpad taki, nawet sklasyfikowany pod kodem 03 01 05 nie stanowi odpadu ujętego w art. 163 ust. 1 pkt 5 ustawy, a jego spalanie może być prowadzone zgodnie z art. 155 wyłącznie w spalarniach odpadów.

26 Oznacza to, że zaskarżone zarządzenie pokontrolne, w tym treść nałożonego nim obowiązku, jest zgodne z prawem.

27 Nie był w szczególności uzasadniony zarzut naruszenia art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r., skoro zaskarżone zarządzenie było zgodne z ustaleniami kontroli i skierowane zostało do kierownika kontrolowanej spółki (prokurenta-dyrektora).

28 Omówione powyżej określenia biomasy w przepisach krajowych są w pełni zgodne z prawem unijnym (dyrektywy 2010/75 UE i 2001/81/WE). Jak już zaznaczono, nie były istotne zarzuty związane z właściwościami odpadu nie stanowiącego biomasy. Wnioski dowodowe skarżącego dotyczyły okoliczności nieistotnych, a przede wszystkim były niedopuszczalne (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Kontrolowane zarządzenie pokontrolne spełnia wymagania formalne i merytoryczne tego aktu (na ich temat patrz wyroki II SA/Kr 1049/17, II OSK 723/12, 2036/09, II SA/Lu 144/07, II SA/Wr 559/11, II SA/Gd 90/17).

29 Organ nie naruszył prawa odmawiając zakwalifikowania do biomasy odpadu nie będącego odpadem drewna. Brak szkodliwości tego odpadu nie miał znaczenia w nin. sprawie.

30 Dlatego i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.