Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2023 r., II SA/Wr 776/22

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 28 lutego 2023 r., II SA/Wr 776/22

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Sędzia WSA Adam Habuda po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 lutego 2023 r. sprawy ze skargi B. B. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia 12 września 2022 r., nr 924/2022 w przedmiocie wstrzymania prowadzenia wszelkich robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę oddala skargę w całości.

Uzasadnienie

2 Postanowieniem z 12 IX 2022 r. (nr 924/2022) Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "DWINB"), po rozpatrzeniu zażalenia B. B. (dalej jako "skarżąca"), utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kamiennej Górze (dalej "PINB") z dnia 15 VII 2022 r. (znak: PINB.401/9/22/2-22) wstrzymujące skarżącej prowadzenie wszelkich robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, związanych z samowolną budową obiektu budowlanego - wiaty drewnianej, na terenie działki nr [...] obręb [...] C. według ewidencji gruntów.

3 Jak wynika z akt administracyjnych powyższą decyzję wydano w następujących okolicznościach sprawy:

4 W dniu 12 V 2022 r. PINB przeprowadził kontrolę robót budowlanych prowadzonych na działkach nr [...] i [...] obręb [...] C. W trakcie kontroli stwierdzono, że na działce nr [...] skarżąca wybudowała wiatę konstrukcji drewnianej, pokrytą płytą poliwęglanową, komorową, bezbarwną i z podłogą drewnianą. Wymiary wiaty: długość około 40 m, szerokość około 5 m. W obiekcie (wiacie) zainstalowana została instalacja elektryczna. Do wiaty dostawiony jest samochód specjalny o przeznaczeniu naczepa (chłodnia) ciężarowa. W trakcie kontroli brak było możliwości ustalenia, w jaki sposób wiata drewniana połączona jest z gruntem albowiem na całej swej długości i szerokości obsypana została niesortem kamiennym, co uwidocznione zostało w dokumentacji fotograficznej sporządzonej w dniu kontroli. Skarżąca w trakcie kontroli oświadczyła, że wiata wybudowana została w II 2022 r. i na jej budowę nie posiada zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. Zaznaczyła też, że wiata drewniana nie została całkowicie wykończona, zaś dla działki nr [...] wykonane zostały przyłącza: wodociągowe, kanalizacyjne i energia elektryczna w trybie branżowym.

5 PINB zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania i, działając na podstawie 48 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z 7 VII 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, ze zm.) dalej jako "PB", postanowieniem z dnia 15 VII 2022 r. (znak: PI NB.401/9/22/2-22) wstrzymał skarżącej prowadzenie wszelkich robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, związanych z samowolną budową obiektu budowlanego - wiaty drewnianej, na terenie działki nr [...] obręb [...] C. oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego.

6 DWINB, po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, utrzymał postanowienie PINB w mocy.

7 Uzasadniając swoje stanowisko DWINB stwierdził, że PINB dokonał prawidłowej oceny stanu prawnego i faktycznego sprawy stwierdzając istnienie podstaw do wydania postanowienia z art. 48 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 PB. DWINB podkreślił, że w sprawie ustalono, że skarżąca wykonała obiekt budowlany w postaci wiaty bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zaznaczono, że przedmiotowa wiata ma powierzchnię zabudowy ok. 200 m2 (wymiary 40 m na 5 m) tak więc nie jest objęta określonymi w art. 29 PB wyłączeniami z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Jednocześnie, nawiązując do argumentacji zażalenia, DWINB stwierdził, że na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego oczywistym jest, że nie mamy do czynienia z wiatą przystankową w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 5 PB, zwolnioną z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia. Wiata przystankowa jest obiektem, który spełnia funkcję punktu (przystanku), przy którym zatrzymują się pojazdy komunikacji publicznej, a pasażerowie mają możliwość wejścia lub wyjścia z takich pojazdów. W obrębie przystanku pasażerowie oczekują na pojazdy komunikacji publicznej. Wiata przystankowa jest konstrukcją mającą za zadanie sygnalizowanie istnienia przystanku, a ponadto chroni pasażerów od opadów deszczu, śniegu, wiatru (zob. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 X 2018 r., sygn. akt I SA/Po 569/18). W niniejszej zaś sprawie, sposób wykonania wiaty i jej wymiary nie pozwalają zakwalifikować jej jako wiaty przystankowej. Zasadnym zdaje się być twierdzenie PINB, że rzeczona wiata wykorzystywana jest jako wiata biesiadna.

8 W skardze na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o: uchylenie postanowień organów obu instancji oraz przeprowadzenie dowodów z wydruków zdjęć załączonych do skargi oraz przesłuchania określonych osób na okoliczność przystankowego charakteru wiaty i wykonywania przez skarżącą usług w zakresie przewozu turystów.

9 W skardze zarzucono naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 5 PB, poprzez nieprzyjęcie, że obiekt, który wykonała skarżąca stanowi wiatę przystankową i w związku z przeznaczeniem wiaty, jej konstrukcją opartą w całości na słupach i niezbudowaną, jej posadowienie na gruncie nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę.

10 Uzasadniając skargę skarżąca podniosła, że dokonała wybudowania wiaty przystankowej, celem umożliwienia oczekiwania przez różne osoby trzecie na przejazd na "[...]". Miejsce zwane "[...]" w ostatnim czasie cieszy się znaczną popularnością odwiedzających turystów. Na trasie do tej atrakcji turystycznej skarżąca wraz z ojcem posiada gospodarstwo rolne, które uprawia i świadczy usługę przewozu. Przewóz dokonywany jest tradycyjnymi bryczkami lub saniami, jak również w okresie zimowym świadczona jest usługa kuligów (co potwierdzają wydruki zdjęć załączone do skargi). Z uwagi na fakt, że w okolicy nie ma wiaty przystankowej umożliwiającej schronienie się osobom trzecim przed warunkami atmosferycznymi i poczekania na przyjazd przewoźnika powstała konieczność stworzenia wiaty przystankowej, którą na swojej działce wykonała skarżąca. W konsekwencji – zdaniem skarżącej – organ winien zakwalifikować konstrukcję wykonaną przez skarżącą jako wiatę przystankową. Natomiast zgodnie z treścią art. 29 ust 2 pkt 5 PB konstrukcja ta nie wymaga ani uzyskania pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia do właściwych organów.

11 W odpowiedzi na skargę DWINB podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o jej oddalenie.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

13 Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa.

14 Na wstępie należy wyjaśnić, że Sąd nie przeprowadził zawnioskowanych dowodów uzupełniających, bowiem w myśl art. 106 § 3 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259) – dalej "ppsa", przeprowadza się je tylko wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Tymczasem załączone do skargi wydruki zdjęć wykonanego obiektu, jak również powozów i sań nie były niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Okoliczność wykonania przez skarżącą wiaty jest bezsporna, zaś organy nie kwestionowały, że skarżąca dysponuje pojazdami wskazanymi na zdjęciach. Natomiast w części wnioskującej o przeprowadzenie dowodów ze źródeł osobowych (przesłuchanie) wniosek jest niedopuszczalny. Jak wynika z art. 106 § 3 ppsa, sąd administracyjny może przeprowadzić uzupełniające dowody wyłącznie z "dokumentów".

15 Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia podkreślić trzeba, że w okolicznościach sprawy kluczową kwestią jest prawna kwalifikacja obiektu wykonanego przez skarżącą. Jeśli bowiem, jak podniesiono w skardze, przedmiotowy obiekt budowlany stanowi wiatę przystankową, to w myśl art. 29 ust. 2 pkt 5 PB, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia budowa "wiat przystankowych i peronowych". Wykluczałoby to dopuszczalność stosowania przez organy nadzoru budowlanego trybu legalizacyjnego z art. 48 PB, w tym wydania postanowienia z art. 48 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 PB, wstrzymującego wykonywanie robót budowlanych.

16 Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "wiaty przystankowej", co oznacza, że zakres znaczeniowy tego pojęcia należy ustalić w oparciu o reguły znaczeniowe języka potocznego przy uwzględnieniu oczywiście funkcji, jaką w systemie prawa budowlanego pełnić ma określone w art. 29 ust. 2 pkt 5 PB wyłączenie z generalnego obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

17 "Wiata" rozumiana jest jako lekka budowla w postaci dachu wspartego na słupach. Zaś "przystanek" to oznaczone miejsce krótkiego postoju miejskich pojazdów pasażerskich (zob. Nowy Słownik Języka Polskiego, praca zbior. pod red. E. Sobol, Warszawa 2002, s. 807 i 1121). Chodzi zatem o lekki, zadaszony obiekt, służący wyłącznie obsłudze określonego systemu komunikacyjnego.

18 Należy zaznaczyć, że wyłączenie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę dla tego rodzaju obiektów wprowadzono do PB na mocy art. 1 pkt 22 ustawy z dnia 27 III 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718), która weszła w życie z dniem 11 VII 2003 r. W ramach uzasadnienia do projektowanej zmiany wyraźnie zastrzeżono, że chodzi o "niewielkie obiekty związane z infrastrukturą drogową i kolejową np. wiaty przystankowe, parkometry, zatoki parkingowe" (druk sejmowy nr IV.493).

19 W konsekwencji zasadnie DWINB stwierdził, powołując się przy tym na stanowisko judykatury, że wiata przystankowa jest obiektem, który spełnia funkcję punktu (przystanku), przy którym zatrzymują się pojazdy komunikacji publicznej, a pasażerowie mają możliwość wejścia lub wyjścia z takich pojazdów. W obrębie przystanku pasażerowie oczekują na pojazdy komunikacji publicznej. Wiata przystankowa jest konstrukcją mającą za zadanie sygnalizowanie istnienia przystanku, a ponadto chroni pasażerów od opadów deszczu, śniegu, wiatru.

20 Wykonany przez skarżącą obiekt z całą pewnością nie jest obiektem małym, jak również nie stanowi elementu żadnego systemu komunikacyjnego. Jest to obiekt duży (ok. 200 m2), wykonany na potrzeby prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej, zaopatrzony w instalację elektryczną. Nie kwestionując zawartych w skardze twierdzeń, odnośnie do wykorzystywania tego obiektu w ramach usług okazjonalnego przewozu przez skarżącą turystów na miejsce atrakcji turystycznej oraz organizowania kuligów, to z całą pewnością tego rodzaju działalność nie może być traktowana jako element publicznego systemu komunikacyjnego. Cechy przedmiotowej altany takie jak jej wielkość, forma, usytuowanie i uzbrojenie w energię elektryczną, sugerują, że jej zasadniczą funkcją jest rekreacja, co zresztą skarżąca potwierdziła w złożonym w toku postępowania pierwszoinstancyjnego piśmie z dnia 9 VIII 2022 r. Skarżąca zaznaczyła, że wykonany przez nią obiekt służyć ma jako "miejsce wypoczynku i relaksu w towarzystwie uprawianych kwiatów, ziół i innych roślin w czasie oczekiwania na transport".

21 Nie ma więc podstaw do uznania, że wykonany na działce nr [...] obiekt budowalny stanowi wiatę przystankową, zwolnioną z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

22 Tym samym w sprawie znajdują zastosowanie przepisy z art. 48 ust. 1 i 3 PB, zgodnie z którymi organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, zwanego dalej "wnioskiem o legalizację", oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, zwanej dalej "decyzją o legalizacji", oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej.

23 Zaskarżone postanowienie spełnia wyżej określone wymagania.

24 Mając powyższe na względzie Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 ppsa.

25 Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ppsa.