Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 sierpnia 2016 r., III SA/Wr 551/15

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 sierpnia 2016 r., III SA/Wr 551/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Moskała po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków E. K. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej i przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy rejestracji pojazdu postanawia: 1. przywrócić termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej; 2. przywrócić termin do złożenia skargi kasacyjnej.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem z dnia 20 listopada 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 551/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił w całości skargę E. K. (dalej jako skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej i odmowy rejestracji pojazdu.

3 Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczono skarżącej w dniu [...] stycznia 2016 r.

4 We wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] stycznia 2016 r. skarżąca wskazała na potrzebę ustanowienia pełnomocnika z urzędu w celu wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 20 listopada 2015 r.

5 Postanowieniem z dnia 16 marca 2016 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.

6 Pismem z dnia [...] maja 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka we W. poinformowała tut. Sąd o ustanowieniu skarżącej adwokata z urzędu.

7 W dniu [...] czerwca 2016 r. została wniesiona skarga kasacyjna sporządzona przez pełnomocnika skarżącej.

8 Postanowieniem z dnia 7 lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę kasacyjną z uwagi na jej wniesienie z uchybieniem terminu do jej wniesienia. Odpis postanowienia doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] lipca 2016 r.

9 W dniu [...] lipca 2016 r. pełnomocnik skarżącej złożył jednocześnie dwa wnioski: o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz o przywrócenie terminu do wniesienia pierwszego z wymienionych wniosków.

10 W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wskazał, że dowiedział się o wyznaczeniu swojej osoby jako pełnomocnika skarżącej

11 w dniu [...] maja 2016 r. Natomiast skargę kasacyjną wniósł w dniu [...] czerwca 2016 r.

12 a zatem w terminie trzydziestu dnia od ustania przeszkody uniemożliwiającej dochowanie terminu. Skargę sporządził w możliwie krótkim czasie, uwzględniając fakt, że nie reprezentował skarżącej ani w postępowaniu przed organami administracji publicznej ani sądem pierwszej instancji.

13 W drugim wniosku pełnomocnik dodatkowo wskazał, że wniósł skargę kasacyjną w terminie właściwym z punktu widzenia art. 177 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) w brzmieniu obowiązującym po dniu 15 sierpnia 2015 r.,- to jest po nowelizacji ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. z dnia 9 kwietnia 2015 r.

14 o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658, dalej jako ustawa zmieniająca) - jak i przy zastosowaniu wypracowanych

15 w orzecznictwie reguł stosowania przepisów o terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, obowiązujących przed tym dniem. Zauważył przy tym, ze wydanie samego wyroku nastąpiło po dniu 15 sierpnia 2015 r.

16 Na koniec pełnomocnik wskazał na pewne trudności w stosowaniu Prawa

17 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, a to z uwagi na niekonsekwentność przepisów intertemporalnych, nakazujących stosowanie niektórych tylko przepisów p.p.s.a. w nowym brzmieniu również do spraw już się toczących.

18 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

19 Oba wnioski pełnomocnika o przywrócenie terminu są zasadne.

20 W pierwszej kolejności Sąd pragnie odnieść się do kwestii stosowania

21 w niniejszej sprawie poszczególnych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym jak i zmienionym ustawą zmieniającą oraz stosowania przepisów intertemporalnych. Pamiętać trzeba, że postępowanie sądowo-administracyjne zostało wszczęte przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, natomiast rozstrzygnięcie sprawy i siłą rzeczy wniesienie skargi kasacyjnej miało miejsce pod rządami zmienionej już ustawy.

22 Jako, ze istota powstałego zagadnienia dotyczy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, szczególną uwagę należy zwrócić na nową treść art. 177 p.p.s.a. i dodanego w wyniku ustawy zmieniającej paragrafu 3 tego przepisu, w następującym brzmieniu:

23 "§ 3. W razie ustanowienia w ramach prawa pomocy adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego po wydaniu orzeczenia, na wniosek złożony przez stronę, której doręcza się odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, albo przez stronę, która zgłosiła wniosek o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, jednak nie wcześniej niż od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem."

24 Jednakże art. 2 ustawy zmieniającej wyłącza stosowanie tego przepisu

25 w stosunku do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy. Jakkolwiek sformułowanie "spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy" może budzić pewne uzasadnione wątpliwości w kontekście instancyjności postępowania sądowo-administracyjnego, to jednak w ocenie Sądu chodzi tu całość postępowania a nie jego etap instancyjny. Innymi słowy w niniejszej sprawie art. 177 § 3 p.p.s.a. nie będzie miał zastosowania albowiem postępowanie to zostało wszczęte w dniu [...] lipca 2015 r. Sąd nie upatruje jednak winy w zachowaniu pełnomocnika strony skarżącej, który wnosząc skargę kasacyjną kierował się brzmieniem art. 177 § 3 p.p.s.a.

26 Zastosowanie zatem znajdą przepisy w brzmieniu poprzedzającym dzień 15 sierpnia 2015 r. I tak: zgodnie z treścią art. 86 § 1 i 87 § 2 p.p.s.a. strona może wnosić o przywrócenie uchybionego terminu, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nie nastąpiło z jej winy. Jednocześnie art. 87 § 1 p.p.s.a. nakłada na stronę obowiązek złożenia wniosku w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przeszkody, stanowiącej przyczynę uchybienia terminowi. Ponadto, w oparciu o art. 87 § 4 p.p.s.a. strona powinna równocześnie z wnioskiem dokonać czynności, której nie dokonała w terminie.

27 Przesłanką merytoryczną przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności przed sądem jest brak winy w jego uchybieniu. Należy przez to rozumieć zachowanie należytej staranności w prowadzeniu sprawy, charakteryzującej osobę dbającą

28 o własne interesy. Innymi słowy, podstawą przywrócenia terminu mogą być okoliczności o charakterze zewnętrznym i obiektywnym.

29 Należy również wskazać, że zgodnie z art. 175 § 1 i 3 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być sporządzona tylko przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata, radcę prawnego, w sprawach podatkowych doradcę podatkowego).

30 Skarżąca nie mogąc sobie pozwolić na pełnomocnika z wyboru, musiała wystąpić o przyznanie mu prawa pomocy poprzez jego ustanowienie z urzędu. Wymaga podkreślenia, że złożenie wniosku nastąpiło z zachowaniem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (w dniu [...] stycznia 2016 r.), to jest w szesnastym dniu od doręczenia wyroku wraz z uzasadnieniem). Jako, że terminy rozpatrzenia wniosku

31 i wyznaczenia pełnomocnika z urzędu były okolicznościami niezależnymi od skarżącego, należy uznać, że dochowała ona należytej staranności w prowadzeniu swojej sprawy, już poprzez samo wystąpienie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy

32 Odnosząc się natomiast do warunku, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a., należy zauważyć, że moment ustanowienia pełnomocnika z urzędu (zapoznania się przez niego z pismem ustanawiającym go pełnomocnikiem strony) nie jest jednak równoznaczny z ustaniem przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności przed sądem. Przyjęcie literalnej wykładni art. 87 § 1 p.p.s.a. oznaczałoby bowiem, że termin dla dokonania uchybionej czynności zamykałby się zawsze w ciągu siedmiu dni, od daty w której pełnomocnik dowiedziałby się o fakcie wyznaczenia go z urzędu, co dotyczyłoby także wnoszenia skargi kasacyjnej. Takie założenie prowadziłoby do skrócenia pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu terminu do sporządzenia skargi kasacyjnej do siedmiu dni, w sytuacji, gdy zgodnie z art. 177 § 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną wnosi się w ciągu trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie wyroku wraz

33 z uzasadnieniem. W praktyce mogłoby to oznaczać uniemożliwienie pełnomocnikowi wyznaczonemu z urzędu sporządzenie prawidłowo skonstruowanej skargi kasacyjnej.

34 Stąd też należy uznać, że siedmiodniowy termin, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. należy liczyć od dnia, w którym pełnomocnik ustanowiony z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej, co powinno gwarantować jej prawidłowe sporządzenie. Termin ten powinien jednak kończyć się nie później niż

35 z upływem trzydziestego dnia liczonego od momentu uzyskania wiedzy o wyborze przez pełnomocnika wyznaczonego z urzędu (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 stycznia 2009 r., sygn. akt II GZ 8/09, czy tez z dnia 08 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06).

36 Mając powyższe na uwadze uznać należy, że:

37 a) składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w dniu [...] lipca 2016 r. - to jest trzy dni od momentu doręczenia mu postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną;

38 b) składając wniosek wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej wniesionej z zachowaniem trzydziestodniowego terminu w dniu [...] czerwca 2016 r., gdy dowiedział się o fakcie ustanowienia go pełnomocnikiem w dniu [...] maj 2016 r.

39 - zachował wymogi formalne o których mowa w art. 87 p.p.s.a. i jednocześnie brak jest podstaw do przypisania stronie lub pełnomocnikowi winy w uchybieniu przedmiotowych terminów.

40 Tym samym w oparciu o art. 86 § 1 p.p.s.a. należało przywrócić skarżącej termin do wniesienia skargi kasacyjnej.