Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2014 r., III SA/Wr 259/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2014 r., III SA/Wr 259/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Strzebinczyk, Sędziowie Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca), Sędzia WSA Maciej Guziński, Protokolant specjalista Katarzyna Jastrzębska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia jako bezprzedmiotowego postępowania w części dotyczącej należności z tytułu odsetek oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Decyzją z [...] lutego 2014 roku organ utrzymał w mocy podjęte w dniu [...] stycznia 2014 roku rozstrzygnięcie, którym umorzono – na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., jako bezprzedmiotowe postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu odsetek powstałych w związku z nieopłaconymi składkami finansowanymi przez płatnika za pracownika oraz w przedmiocie należności z tytułu odsetek powstałych w związku z nieopłaconymi składkami na ubezpieczenie finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.

3 Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ II instancji podkreślił, że dotyczy ono wyłącznie należności z tytułu odsetek powstałych w związku z nieopłaconymi składkami finansowanymi przez płatnika za pracownika oraz w przedmiocie należności z tytułu odsetek powstałych w związku z nieopłaconymi składkami na ubezpieczenie finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.

4 Wskazano, że w przedmiotowej sprawie miał zastosowanie art. 28 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Powołany przepis umożliwia umorzenie należności składkowych na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek w przypadku stwierdzenia ich całkowitej nieściągalności (ust. 3 pkt 1-6 art. 28 ww. ustawy). Podniesiono, że przedmiotowa decyzja dotyczy jedynie należności do których nie miał zastosowania art. 28 ust.3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Pozostałe zaś należności zostały objęte postępowaniem, które zakończyło się wydaną w dniu [...] stycznia 2014 r. decyzją.

5 W skardze na to rozstrzygnięcie skarżąca podniosła, że podjęta decyzja narusza art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a także art. 77 i 105 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie, że wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania. Podniosła, że z art. 28 ust. 3a o systemie ubezpieczeń społecznych wynika, iż niemożność umorzenia, względnie rozłożenia na raty, dotyczy wyłącznie należności z tytułu składek finansowanych przez płatnika za pracownika oraz finansowanych przez ubezpieczonych niebędących ich płatnikami, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

6 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w przypadku składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących ich płatnikami w ogóle ustawodawca nie przewiduje możliwości ich umarzania, rozkładania na raty, czy odraczania terminu płatności. Zgodnie z art. 30 ww. ustawy regulacja zawarta w art. 28 i 29 nie ma zastosowania do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami tych składek. Oznacza to, że przedsiębiorca nie może skutecznie ubiegać się o umorzenie składek i ich pochodnych, w tym odsetek, ujętych na jego koncie, w części nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne pracowników finansowanych przez nich samych. W związku z czym zaskarżone rozstrzygnięcie dotyczy jedynie odsetek powstałych w związku z nieopłaconymi składkami finansowanymi przez płatnika ze składek pracownika oraz należności z tytułu odsetek powstałych w związku z nieopłaconymi składkami finansowanymi przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

8 Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przyczyny bezprzedmiotowości mogą leżeć zarówno po stronie podmiotu, jak i przedmiotu postępowania. W rozpoznanej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością ze względu na przyczyny przedmiotowe spowodowane brakiem podstaw prawnych do rozstrzygnięcia wniosku skarżącej o umorzenie należności z tytułu odsetek od składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących ich płatnikami.

9 Stosownie bowiem do brzmienia art. 30 u.s.u.s., do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i art. 29. Ostatni z wymienionych przepisów stanowi natomiast podstawę do umarzania należności z tytułu składek, rozkładania ich na raty i odraczania terminu ich płatności. Z powyższego wynika zatem w sposób jednoznaczny, iż w przypadku składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących ich płatnikami w ogóle ustawodawca nie przewiduje możliwości ich umarzania, rozkładania na raty, czy odraczania terminu płatności. Innymi słowy nie istnieją podstawy prawne do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącej w tym zakresie. Nie można więc rozpoznać w tym zakresie wniosku o umorzenie należności, który to wniosek wszczął postępowanie. Organ zobligowany był więc do umorzenia postępowania w tym zakresie.

10 Podkreślić należy, że wniosek skarżącej o umorzenie zaległości, złożony w dniu [...] grudnia 2013 r. dotyczył "zaległości w składkach na ubezpieczenie społeczne, których skarżąca była płatnikiem oraz odsetek za zwłokę i kosztów egzekucyjnych od składek na ubezpieczenie społeczne, finansowanych przez nią, których nie była płatnikiem".

11 Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z [...] grudnia 2013 r. wezwał skarżącą do złożenia wyjaśnień i sprecyzowania wniosku. Ustosunkowując się do tego wezwania skarżąca pismem z [...] grudnia 2013 r. wyjaśniła, że domaga się umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na własne ubezpieczenie zdrowotne oraz odsetek za zwłokę z tytułu składek na ubezpieczenia opłacane przez płatnika za pracownika i odsetek za zwłokę z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek. Organ odwoławczy na stronie 6 zaskarżonej decyzji, którą utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, wręcz wskazuje, że umorzenie postępowania dotyczy jedynie należności do których nie miał zastosowania art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Pozostaje bowiem poza sporem, że skarżąca posiada znaczące zaległości w odprowadzaniu składek finansowanych przez ubezpieczonych. Wskazane zaś przez skarżącą należności, dookreślone w piśmie z [...] grudnia 2013 r., objęte zostały postępowaniem w sprawie [...], w której to, po jej merytorycznym rozpatrzeniu, wydano decyzję [...] stycznia 2014 r. Wobec więc ograniczenia przez skarżącą wniosku z [...] grudnia 2013r. postępowanie w tej sprawie – jak trafnie przyjęły organy obu instancji - stało się bezprzedmiotowe, gdyż skarżąca nie podtrzymała żądania w zakresie, który nie podlega umorzeniu (art. 30 ww. ustawy), a żądanie umorzenia odsetek objęte było sprawą o nr [...]. Jakkolwiek uzasadnienia rozstrzygnięć obu instancji nie w pełni spełniają wymogi art. 107 K.p.a., to samo rozstrzygnięcie odpowiada prawu i to dawało podstawę do oddalenia skargi.