Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2020 r., III SA/Wr 233/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 stycznia 2020 r., III SA/Wr 233/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędzia WSA Barbara Ciołek, Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Protokolant specjalista Renata Pawlak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 9 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi A.W. S. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa D. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy oddala skargę w całości.

Uzasadnienie

2 Samorząd Województwa D. (Samorząd, Instytucja Zarządzająca, IZ) skierował do A. W. S. (strona, skarżąca) pismo nr [...] z [...] marca 2019 r. zawierające informację o odmowie przyznania pomocy w ramach poddziałania 19.2"Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność", objętego PROW na lata 2014 – 2020, o którą ubiegała się strona, gdyż nie spełniła warunku przyznania pomocy wskazanego w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (dalej: rozporządzenie, rozporządzenie z 24 września 2015 r.).

3 W uzasadnieniu Samorząd wyjaśnił, że do planowanej przez wnioskodawczynię działalności polegającej na przygotowaniu gruntu pod uprawę, zakupu i posadzeniu sadzonek, budowie budynku gospodarczego oraz zakupu sprzętu do produkcji wina nie stosuje się przepisów Prawo Przedsiębiorców, co oznacza, że nie jest spełniony warunek przyznania pomocy wskazany w § 5 ust.1 pkt 2 rozporządzenia tj. rozpoczęcia przez wnioskodawcę działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy Prawo Przedsiębiorców z dnia 6 marca 2018 r. (Dz. U. z 2018 poz. 646).

4 Uzasadniając odmowę organ przypomniał, że w ramach operacji jako niezbędny wydatek do rozpoczęcia działalności sklasyfikowanej w ramach kodu PKD 01.21.Z został przedstawiony przez stronę grunt: zakup i posadzenie sadzonek, roboty budowlane związane z postawieniem budynku gospodarczego, sprzęt do produkcji wina oraz ogrodzenie. Zarząd Województwa podkreślił, że działalność sklasyfikowana w dziale 01 stanowi: uprawy rolne, chów i hodowla zwierzat, łowiectwo, włączając działalność usługową do której nie stosuje się przepisów ustawy Prawo Przedsiębiorców. Organ zaznaczył, że wnioskodawczyni została wezwana do korekty kodu PKD oraz zakresu niezbędnych wydatków zgodnie z planowanym celem operacji polegającym na produkcji i sprzedaży wina oraz działalności enoturystycznej.

5 W ramach uzupełnień wnioskodawczyni dokonała korekty kodu PKD jednak jako koszt kwalifikowalny przedstawiła karczowanie i ukształtowanie terenu pod uprawę winorośli, przygotowanie gruntu pod uprawę winorośli, roboty budowlane związane z budynkiem gospodarczym, sprzęt oraz ogrodzenie. Z tego powodu zdaniem organu strona nadal opierała swoją działalność w oparciu o działalność wytwórczą w rolnictwie od której jest uzależniona część usługowa i produkcyjna. Dodatkowo samorząd zauważył, że w ramach uzasadnienia ekonomicznego strona wykazała że pierwsze przychody wypadają na grudzień 2021 r. wbrew założeniom wynikającym z § 5 ust.1 rozporządzenia.

6 Wnioskodawczyni została wezwana do wyjaśnień m. in odnośnie wyłączenia z przedsięwzięcia kosztów niezwiązanych z działalnością gospodarczą. Dodatkowo ZW podkreślił konieczność uzyskania odpowiednich przychodów w ramach realizacji tej operacji w zakreślonym w § 5 rozporządzenia z 24 wrzesnia 2015 r. terminie. W odpowiedzi wnioskodawczyni zmieniła założenia wyjściowe odnośnie zakupu sadzonek na sadzonki jednoroczne jednak pozostawiła pierwotny zakres niezbędnych wydatków, co było przyczyną odmowy przyznania pomocy.

7 Na powyższe rozstrzygnięcie wnioskodawczyni złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W.

8 W skardze szeroko uzasadniła swoje stanowisko. Wyjaśniła między innymi, że produkcja oraz sprzedaż wina nie stanowią z w żadnym przypadku działalności rolniczej. Powołała się na art. 17. ust.1 i 3, art. 28 ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina, art. 2 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 roku, o kształtowaniu ustroju rolnego, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców, art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym.

9 Skarżąca powołała się również na art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Strona podkreśliła, że o ile można próbować zaliczyć do działalności rolniczej produkcję samych winogron czy też sadzonek winorośli, których produkcji w żadnym wypadku nie brała pod uwagę, o tyle ich przetwarzanie nie ma już miejsca w nakreślonej w powołanym artykule ustawy o podatku dochodowym definicji.

10 Skarżąca podsumowując swoje stanowisko wskazała, że planowana przez nią działalność, określona wnioskiem o przyznanie pomocy, nie miała stanowić działalności rolniczej. W opinii skarżącej zgodnie z prawem jej działalność będzie prowadzona w formie działalności gospodarczej, podlegającej bezspornie ustawie prawo przedsiębiorców.

11 W odpowiedzi na skargę Samorząd Województwa D. podtrzymał swoje stanowiskow sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

12 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

13 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w art. 3 § 2 pkt 1- 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 4 p.p.s.a.

14 Kryterium legalności, przewidziane w art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno aktu, jak i czynności z zakresu administracji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 146 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniający skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności.

15 Dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, sąd stwierdza czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Sąd, zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

16 W konsekwencji oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie, wydane przez Zarząd Województwa D., w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, sąd uznał, że nie narusza ono przepisów prawa materialnego oraz że przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

17 Tytułem wstępu należy wskazać, że kwestie pomocy finansowej w ramach wdrażania operacji objętych Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" uregulowano w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. z 2015 r. poz.378) oraz w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2018 poz.627 ze zm.). Szczegółowe warunki i tryb przyznawania pomocy finansowej w ramach tego programu unormowano w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 września 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ( Dz. U. z 2017 r. poz. 772).

18 Zadania instytucji zarządzającej w zakresie rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność zostały określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 oraz w przepisach wydanych w trybie tego rozporządzenia. Zadania instytucji zarządzającej wykonuje samorząd województwa jako instytucja pośrednicząca na podstawie przepisów o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności. Zarząd województwa jest właściwym organem samorządu województwa do prowadzenia spraw związanych z przyznawaniem pomocy, które nie są rozstrzygane w formie decyzji, w tym także do odmowy przyznania pomocy. Przepis art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności stanowi, że jeżeli nie są spełnione warunki udzielenia wsparcia, o którym mowa w art. 35 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 1303/2013, zarząd województwa informuje zainteresowany podmiot o odmowie udzielenia tego wsparcia.

19 Sąd zgadził się z zasadnością odmowy przyznania skarżącej dofinansowania w tej sprawie. Zgodnie bowiem z § 5 ust.1 pkt 2 rozporządzenia z 24 września 2015 r. pomoc jest przyznawana, jeżeli operacja zakłada podjęcie we własnym imieniu działalności gospodarczej, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 poz. 646) i jej wykonywanie do dnia, w którym upłynie 2 lata od dnia wypłaty płatności końcowej. Tymczasem skarżąca składając wniosek o przyznanie pomocy w zakresie podejmowanej działalności gospodarczej jako kod PKD wskazała 01.21.Z - uprawa winogron, w konsekwencji słusznie Zarząd zauważył, że działalność sklasyfikowana w dziale 01 stanowi: Uprawy rolne, chów i hodowla zwierząt, łowiectwo, włączając działalność usługową, do której nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 poz. 646). Skarżąca została wezwana do korekty PKD, której dokonała modyfikując kod działalność na numer PKD 11.02.Z – produkcja win gronowych ujęty w dziale 11 – Produkcja napojów.

20 Nie uszło jednak uwadze Sądu, że jako wydatki stanowiące podstawę do wyliczenia kwoty pomocy przy zakładaniu winnicy wskazała: "Przygotowanie gruntu pod uprawę winorośli zakup i posadzenie sadzonek", natomiast jako roboty ziemne "...zagospodarowanie terenu z winnicą, karczowanie". Przedstawienie w ten sposób niezbędnych wydatków do rozpoczęcia działalności, co do której skarżąca wystąpiła o dofinansowanie świadczy o tym, że skarżąca poza zmianą PKD zasadniczo nie zmieniła profilu działalności, którą chciała dofinansować w zakresie operacji "Winnica Włodzicka - działalność enoturystyczna" w ramach poddziałania 19.2. Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach Strategii Rozwoju Lokalnego kierowanego przez społeczność, objętego PROW na lata 2014-2020. Zdaniem Sądu, który oparł swoje przekonanie na dokonanym przez skarżącą zestawieniu przewidywanych wydatków niezbędnych do realizacji ocenianej operacji, dalej wiodącym dla strony (pomimo zmiany numeru PKD) jest działalność wytwórcza w rolnictwie i to od tej działalności uzależniona jest przyszła część produkcyjna i usługowa. Oczywistym bowiem jest, że zanim dojdzie do produkcji win gronowych w pierwszej kolejności trzeba założyć winnicę czyli zasadzić odpowiednie sadzonki. W myśl art. 6 pkt 1, 2 ustawy Prawo przedsiębiorców przepisów tej regulacji nie stosuje się do "działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie upraw rolnych oraz chowu i hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego, a także wynajmowania przez rolników pokoi, sprzedaży posiłków domowych i świadczenia w gospodarstwach rolnych innych usług związanych z pobytem turystów". Oznacza to, że zarobkowe prowadzenie takiej działalności w sposób zorganizowany i ciągły jest działalnością gospodarczą o jakiej mówi art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców tyle, że przepisy ustawy wyłączają ją spod swoich rozwiązań i rygorów.

21 W praktyce zatem pojęcie działalności gospodarczej nie jest traktowane w sposób jednolity. Warto jednak zaznaczyć, że art. 6 Prawa przedsiębiorców jest przepisem wprowadzającym wyjątek, a zatem nie może być interpretowany w sposób rozszerzający, dlatego też działalność polegająca np. na przetwórstwie warzyw i owoców jest działalnością gospodarczą wykonywaną przez przedsiębiorcę, co podkreślił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 mają 2006r. (VI SA/Wa 255/06) i na czym opiera swoja skargę strona.

22 Zauważenia jednak wymaga, że wnioskodawczyni składając sporny wniosek o dofinansowanie nie była w posiadaniu nasadzonych winorośli, a operacja, którą chciała zrealizować biorąc pod uwagę treść złożonego przez nia wniosku polegać miała na zasadzeniu odpowiednich sadzonek i właściwym przygotowaniu gruntu do tych nasadzeń. Jak podkreślono we wcześniejszej części uzasadnienia działalność tego rodzaju w myśl przywołanego § 5 ust.1 pkt 2 rozporządzenia z 24 września 2015 r. [pomoc jest przyznawana, jeżeli operacja zakłada podjęcie we własnym imieniu działalności gospodarczej, do której stosuje się przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 poz. 646)], które określa szczegółowe warunki i tryb przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej w ramach poddziałania "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach Strategii Rozwoju Lokalnego kierowanego przez społeczność" objętego PROW na lata 2014-2020 - nie podlega dofinansowaniu.

23 Z tego powodu nie kwestionując treści przywołanych przez skarżącą uregulowań Sąd stwierdził, że nie odnoszą się one do sytuacji skarżącej. Strona wnosiła bowiem o dofinansowanie projektu na działalność gospodarczą, do której nie stosuje się przepisów ustawy Prawo przedsiębiorców, czyli do działalności wytwórczej w rolnictwie – uprawa zakupionych w ramach projektu sadzonek winorośli Takie twierdzenie znajduje potwierdzenie w treści sformułowanych przez skarżącą wydatków stanowiących podstawę do wyliczenia kwoty pomocy. Sąd zgadza się przy tym ze skarżącą, że produkcja i sprzedaż wina nie stanowią działalności rolniczej, jednak wniosek skarżącej nie dotyczył ani produkcji wina, ani sprzedaży tego napoju. Skarżąca mając możliwośc weryfikacji wniosku w trakcie jego kontroli pozostawiła pierwotny zakres niezbędnych wydatków, w konsekwencji Samorząd Województwa w prawidłowy sposób uzasadnił odmowę przyznania pomocy stronie.

24 Z powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.