Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2019 r., V SA/Wa 374/19
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 czerwca 2019 r., V SA/Wa 374/19
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant spec. - Anna Szaruch, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi Grupy Producentów ... w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... grudnia 2018 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia niespełniania warunków uznania i wykreślenia z rejestru grup : 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Grupy Producentów ....w K. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 Przedmiotem skargi Grupy [...] "S." sp. z o.o. w K. (dalej: strona, spółka lub skarżąca) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] grudnia 2018 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora K-P Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. (dalej: Dyrektor Oddziału ARIMR) z
3 [...] kwietnia 2018 r., nr [...] stwierdzającą niespełnianie warunków uznania oraz wykreślającą stronę z rejestru grup producentów rolnych. Decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych:
4 W dniu [...] lipca 2005 r. Wojewoda K-P decyzją nr [...] stwierdził spełnienie przez Grupę
5 "S." sp. z o.o. warunków określonych w art. 3 i 4 oraz przepisach wydanych na
6 podstawie art. 6 ustawy z dnia 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich
7 związkach oraz o zmianie innych ustaw (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz.
8 1026, dalej: ustawa o grupach) i wpisał spółkę do rejestru grup producentów rolnych dla
9 produktu: trzoda chlewna żywa i nadał numer ewidencyjny T ch ż 04 05 4 027.
10 W dniu 16 grudnia 2016 r. strona złożyła do Dyrektora Oddziału Terenowego
11 Agencji Rynku Rolnego w B. (dalej "Dyrektor OT ARR") wniosek o
12 potwierdzenie spełniania warunków uznania złożony przez Grupę wraz z załącznikami.
13 Do wniosku dołączono: m.in. listę wspólników Grupy, opis struktury Grupy na dzień 15
14 grudnia 2016 r., wypis aktu notarialnego Repertorium A nr [...] tekst ujednolicony
15 umowy Spółki z 26 lutego 2005 r.
16 Pismem z 26 maja 2017 r. Dyrektor OT ARR zwrócił się do strony o złożenie
17 wyjaśnień, w którym m.in. poinformował, że umowa spółki nie spełnia warunków
18 uznania określonych w art. 2, art. 3 oraz art. 4 ustawy o grupach w zakresie celów
19 realizowanych przez Grupę oraz sankcji.
20 W dniu 13 czerwca 2017 r. skarżąca złożyła wyjaśnienia i uzupełniła
21 dokumentację w niepełnym zakresie. Następnie w dniu 27 listopada 2017 r. strona
22 złożyła do właściwego w sprawie Dyrektora Oddziału ARiMR kopię aktu notarialnego
23 Repertorium [...] z 26 października 2017 r.
24 Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. Dyrektor Oddziału ARiMR stwierdził niespełnianie
25 warunków uznania przez Grupę w zakresie produkcji produktu lub grupy produktów:
26 trzoda chlewna żywa, ze względu na które grupa została utworzona i wykreślił ją z
27 rejestru grup. Organ I instancji porównał cele grupy określone w umowie spółki z celami
28 wskazanymi w ustawie o grupach i stwierdził, że w akcie założycielskim nie określono
29 następujących ustawowych celów działalności grup producentów rolnych: rozwijania
30 umiejętności biznesowych, marketingowych; organizowania i ułatwiania procesów
31 wprowadzania innowacji. Dokonując dalszej analizy umowy spółki organ I instancji
32 stwierdził także, że zapisy umowy nie spełniają warunków określonych w art. 4 ust. 1
33 pkt 7 lit. b ustawy o grupach, gdyż nie określają one sankcji wobec członka grupy, który
34 nie spełnia warunków określonych w art. 2 i art. 3 ustawy. Tym samym, zdaniem
35 Dyrektora Oddziału ARiMR, skarżąca nie dostosowała swojego aktu założycielskiego do
36 wymogów znowelizowanej ustawy o grupach w ustawowym terminie, tj. do dnia
37 18.12.2016 r. i jej akt założycielski nie spełnia warunku określonego w art. 3 ust. 1 pkt 2
38 w związku z art. 4 ust. 1 pkt 7 lit. b ustawy o grupach.
39 W wyniku rozpoznania odwołania Prezes ARiMR zaskarżoną decyzją z [...]
40 grudnia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR.
41 W uzasadnieniu decyzji organ II instancji zważył, że spółka do dnia 18 grudnia
42 2016 r. miała czas na dostosowanie się do warunków wynikających z ustawy z dnia 11
43 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i ich związkach oraz
44 o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z
45 udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów
46 Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U.
47 z 2015 r. poz. 1888, dalej: ustawa z 11 września 2015 r.), a więc powinna dostosować
48 zapisy w akcie założycielskim w zakresie celów jak i sankcji wobec członka grupy, który
49 nie spełnia warunków określonych w art. 2 i art. 3 ustawy o grupach.
50 Organ II instancji potwierdził, że zapisy w § 1 ust. 2 umowy spółki z o.o. w
51 zakresie celów, jakie grupa realizuje są niezgodne z celami wskazanymi w art. 2 w
52 związku z art. 3 ust. 1 pkt 1) ustawy o grupach, w brzmieniu nadanym ustawą z 11
53 września 2015 r. W umowie spółki nie uwzględniono następujących celów: rozwijanie
54 umiejętności biznesowych, marketingowych oraz organizowanie i ułatwianie procesów
55 wprowadzania innowacji.
56 Prezes ARiMR podkreślił, że zgodnie z uzasadnieniem do ustawy z 11 września
57 2015 r., zmiana brzmienia przepisu art. 2 ustawy o grupach miała na celu dookreślenie
58 katalogu celów, dla których mogą tworzyć się grupy producentów rolnych i
59 uwzględnienie w nim także celów określonych w art. 27 rozporządzenia Parlamentu
60 Europejskiego i Rady UE nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia
61 rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju
62 Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady WE nr 1698/2005
63 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013, poz. 487), ze względu na realizację których grupy
64 producentów rolnych miałyby możliwość otrzymania wsparcia finansowego ze środków
65 Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Organ
66 odwoławczy stwierdził, że strona nie dostosowała zapisów swojego aktu
67 założycielskiego do wymogów znowelizowanej ustawy w zakresie celów działalności
68 grupy w ustawowym terminie tj. do dnia 18 grudnia 2016 r. Prezes ARiMR zauważył, że
69 spółka wprawdzie w toku prowadzonego postępowania dołączyła akt notarialny
70 Repertorium [...] z 22 października 2017 r., którym wprowadziła stosowne
71 zmiany do umowy spółki, niemniej czynności te dokonała po terminie 1 roku od wejścia
72 w życie przepisów ustawy z 11 września 2015 r.
73 Stwierdził także, że spółka nie potwierdziła warunków uznania określonych w art. art. 4 ust. 1 pkt 7
74 ustawy o grupach, który stanowi, że akt założycielski grupy powinien zawierać sankcje wobec członka
75 grupy, który: a) nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków, b) nie spełnia warunków określonych w
76 art. 2 i art. 3 lub art. 2 i art. 3a. Akta założycielski strony takich sankcji nie zawierał.
77 Organ odwoławczy podkreślił, że termin 18 grudnia 2016 r., to termin prawa
78 materialnego, a nie prawa procesowego. Nowela do ustawy określiła skutki prawne
79 zachowania terminu. W przypadku złożenia wniosku z zachowaniem terminu i
80 zachowaniem zmian w akcie założycielskim zgodnie z nowymi, prawnymi
81 wymaganiami, organ wydawał grupie zaświadczenie potwierdzające spełnianie przez
82 grupę warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na
83 podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym nowelą do ustawy
84 (art. 4 ust. 6). Natomiast w przypadku nie złożenia wniosku w terminie bądź złożenia
85 wniosku w terminie ale nie dokonania zmian merytorycznych wymaganych nową treścią
86 przepisów ustawy o grupach producenckich, organ wydawał decyzję o stwierdzeniu
87 niespełniania przez grupę warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach
88 wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym nowelą
89 do ustawy i wykreślał ją z rejestru grup (art. 4 ust.5).
90 Prezes ARiMR odnosząc się do zarzutów odwołania uznał je za bezzasadne.
91 Pismem z 28 stycznia 2019 r. strona złożyła skargę wnosząc o uchylenie
92 zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
93 Zaskarżonej decyzji spółka zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego, w
94 szczególności przepisu art. 4 ust. 5 pkt 2) w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z 11 września
95 2015 r., które to naruszenia miały wpływ na decyzję organu.
96 W ocenie skarżącej ustawa z 11 września 2015 r. nie wskazuje expressis verbis
97 terminu do jakiego grupa producentów rolnych winna spełniać warunki ustawy o
98 grupach w nowym jej brzmieniu. Ustawa z 11 września 2015 r. wskazuje jedynie (art. 4
99 ust. 1 pkt 1) graniczny termin na złożenie wniosku o potwierdzenie spełniania warunków
100 ustawowych. A to oczywiście dwa różne zobowiązania grupy producentów rolnych.
101 Zdaniem strony skoro organ wydaje decyzję, po przeprowadzeniu postępowania
102 i w toku tego postępowania strona dostosowała swój akt założycielski do warunków
103 określonych ustawą z 11 września 2015 r., to organ nie był uprawniony do wydania
104 decyzji o treści takiej jak zaskarżona. W ocenie skarżącej żaden przepis nie nakazuje
105 organowi, ani go nie uprawnia, do stwierdzania spełniania warunków na moment
106 składania wniosku, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 września 2015 r.
107 Gdyby ustawodawca miał na celu dokładnie takie uprawnienia organu w normie
108 kompetencyjnej, to nadałby stosownym przepisom (art. 4 ust. 1 pkt. 7) ustawy z 11
109 września 2015 r. inną treść, np. dodając słowa "na dzień składania wniosku", czy
110 używając czasu przeszłego itp. Potwierdzeniem tego stanowiska, wg strony jest wyrok
111 WSA w Warszawie z 2 sierpnia 2018 r., V SA/Wa 134/18.
112 Strona stwierdziła, że bezspornie na moment wydawania decyzji administracyjnej
113 przez organ I instancji (tj. 26 kwietnia 2018 r.) skarżąca spełniała warunki, o których
114 mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 września 2015 r.
115 Dodatkowo spółka w odniesieniu do zarzutu niespełniania dwóch celów
116 stwierdziła, że art. 4 ustawy o grupach precyzyjnie wskazuje obligatoryjne elementy
117 aktu założycielskiego (umowy, statutu) grupy producentów rolnych. W gronie
118 obowiązkowych zapisów nie znajduje się - wbrew twierdzeniom organu - zobowiązanie
119 do umieszczenia celów, dla jakich powstała grupa, a już tym bardziej nakaz
120 przenoszenia (de facto kopiowania) odpowiednich zapisów ustawy o grupach (art. 2 ust.
121 1) po ich każdorazowej nowelizacji.
122 W ocenie strony powyższe nie uchybia ustawowemu obowiązkowi, którym objęte
123 są wszystkie grupy, w tym skarżąca, realizacji celów wskazanych w art. 1 ust. 2 ustawy
124 o grupach, niezależnie od tego czy cele działania grupy zostały skopiowane do aktu
125 założycielskiego czy też nie. Innymi słowy grupa producentów rolnych może do swojego
126 statutu (umowy spółki) w ogóle nie wprowadzać celów działania zapisanych w ustawie o
127 grupach, natomiast obowiązana jest je realizować - faktycznie, a nie poprzez
128 deklaratywne umieszczenie w akcie założycielskim - co podlega kontroli następczej
129 uprawnionego organu (art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy o grupach).
130 W odniesieniu natomiast do twierdzenia, że umowa spółki nie zawierała sankcji,
131 strona przytoczyła obowiązki wynikające z art. 2 i 3 ustawy o grupach i podała, że za
132 niewypełnianie obowiązków członka grupy aktualna na dzień 16 grudnia 2016 r. umowa
133 spółki przewidywała sankcję w postaci przymusowego umorzenia udziałów - §10 ust. 3 i
134 §19 umowy spółki. Strona podkreśliła, że art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy o grupach daje
135 swobodę grupom w wyborze ilości, rodzaju i intensywności sankcji.
136 W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o oddalenie skargi.
137 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
138 skarga zasługuje na uwzględnienie.
139 W sprawie jest bezsporne, że skarżąca została na mocy decyzji z [...] maja 2005
140 r., uznana za grupę producentów rolnych dla produktu trzoda chlewna żywa i wpisana
141 do Rejestru grup producentów. Grupa działała na mocy ustawy z 15 września 2000 r. o
142 grupach producentów rolnych i ich związkach.
143 Obecnie realizowany jest PROW na lata 2014-2020. Rozporządzenie Rady (WE)
144 nr 1234/2007 zostało zastąpione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady nr
145 1308/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiającym wspólną organizację rynków produktów
146 rolnych oraz uchylającym rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79,
147 (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007 (DZ.U. UE L nr. 347 str. 671, dalej:
148 rozporządzenie 1308/2013), a rozporządzenie nr 1698/2005 zostało zastąpione
149 rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia z dnia 17
150 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski
151 Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającym
152 rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. U. UE L nr. 347 str. 487, dalej:
153 rozporządzenie 1305/2013).
154 Przepisy unijne rozszerzyły podstawowe cele powstania i działania grup
155 producentów. W art. 27 ust. 1 rozporządzenia 1305/2013 wyjaśniono, że wsparcia w
156 ramach tego działania udziela się w celu ułatwienia tworzenia grup i organizacji
157 producentów w sektorach rolnictwa i leśnictwa do celów: a) dostosowania do wymogów
158 rynkowych procesu produkcyjnego i produktów producentów, którzy są członkami takich
159 grup lub organizacji; b) wspólnego wprowadzania towarów do obrotu, w tym
160 przygotowania do sprzedaży, centralizacji sprzedaży i dostawy do odbiorców
161 hurtowych; c) ustanowienia wspólnych zasad dotyczących informacji o produkcji, ze
162 szczególnym uwzględnieniem zbiorów i dostępności; oraz d) innych zadań, które mogą
163 być prowadzane przez grupy i organizacje producentów, takich jak rozwijanie
164 umiejętności biznesowych i marketingowych oraz organizowanie i ułatwianie procesów
165 wprowadzania innowacji. Art. 27 ust. 2 rozporządzenia 1305/2013, stanowi, że
166 "Wsparcia udziela się grupom i organizacjom producentów, które zostały oficjalnie
167 uznane przez właściwy organ państwa członkowskiego na podstawie planu
168 biznesowego. Wsparcie to ogranicza się do grup i organizacji producentów, które są
169 MŚP", zaś ust. 5 stanowi, że "Państwa członkowskie mogą nadal udzielać wsparcia na
170 rozpoczęcie działalności grupom producentów nawet po uznaniu ich za organizacje
171 producentów na warunkach rozporządzenia (UE) 1308/2013"). Ponadto w
172 rozporządzeniu 1308/2013, w przepisach art. 152 – 154, uregulowano definicję,
173 uznawanie i statut organizacji producentów. W art. 154 ust. 2, w wersji obowiązującej do
174 31 grudnia 2017 r., wskazano, że "Państwa członkowskie mogą zadecydować, że
175 organizacje producentów, które zostały uznane na mocy prawa krajowego przed dniem
176 1 stycznia 2014 r., i które spełniają warunki określone w ust. 1 niniejszego artykułu, są
177 uznawane za organizacje producentów zgodnie z art. 152". Jednym z warunków
178 działania organizacji producentów było istnienie koncentracji podaży i wprowadzanie do
179 obrotu produktów swoich członków, bez względu na to, czy ma miejsce przeniesienie
180 prawa własności do produktów rolnych przez producentów na organizację producentów
181 oraz zastrzeżenie, że dani producenci nie są członkami jakiejkolwiek innej organizacji
182 producentów w odniesieniu do produktów objętych działalnością, o której mowa w
183 akapicie pierwszym (art. 152 ust.1 a lit b, d). Nadto w art. 153 ust. 1 lit. a, ust. 2 lit. c, d,
184 e wskazano na potrzebę istnienia w statucie organizacji producentów przepisów
185 dotyczących: obowiązku stosowania przez producentów będących członkami grupy,
186 przepisów przyjętych przez organizację, a dotyczących m.in. produkcji, wprowadzania
187 do obrotu, umożliwiających członkom grupy demokratyczną kontrolę ich organizacji i jej
188 decyzji, dotyczących kar za naruszenie obowiązków określonych w statucie, w
189 szczególności za nieuiszczenie składek lub naruszenie zasad ustalonych przez
190 organizację producentów, ustalenia zasad przyjmowania nowych członków, w
191 szczególności minimalnego okresu członkostwa, który nie może wynosić mniej niż rok.
192 Ustawą z 11 września 2015 r. o zmianie ustawy o grupach producentów rolnych i
193 ich związkach oraz o zmianie innych ustaw oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów
194 wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju
195 Obszarów Wiejskich w ramach PROW na lata 2014-2020 dokonana została zmiana w
196 przepisach krajowych, zgodnych z wymaganiami przepisów unijnych. Wymieniona
197 nowelizacja ustawy z 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych i ich
198 związkach, weszła w życie 18 grudnia 2015 r. W ramach nowelizacji m.in. został
199 zmieniony przepis art. 3 ustawy zmienianej (zmieniono jego ust. 1 pkt 3 i 4 oraz dodano
200 do niego punkt 6 i 7), przepis art. 4 (w ust.1 wykreślono punkty 3 i 4 oraz zmieniono
201 treść punktu 7), przepis art. 6 (zmieniono jego treść).
202 Przepis art. 3 ust. 1 uzyskał brzmienie: "Art. 3. 1. Grupa producentów rolnych,
203 zwana dalej "grupą", prowadzi działalność jako przedsiębiorca mający osobowość
204 prawną, pod warunkiem że:
205 1) została utworzona przez producentów jednego produktu rolnego, zwanego
206 dalej "produktem", lub grupy produktów w celach określonych w art. 2,
207 2) działa na podstawie statutu lub umowy, zwanych dalej "aktem założycielskim",
208 spełniających wymagania określone w art. 4,
209 3) żaden z członków, udziałowców lub akcjonariuszy, zwanych dalej "członkami
210 grupy", nie może mieć więcej niż 20% głosów na walnym zgromadzeniu, zgromadzeniu
211 wspólników lub walnym zebraniu członków, także pośrednio:
212 a) przez dysponowanie bezpośrednio lub pośrednio większością głosów:
213 – na walnym zgromadzeniu, zgromadzeniu wspólników albo walnym zebraniu
214 członków, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innej osoby prawnej
215 będącej członkiem grupy, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub
216 – w spółce osobowej będącej członkiem grupy, także na podstawie porozumień z
217 innymi osobami,
218 b) gdy członkowie zarządu osoby prawnej będącej członkiem grupy stanowią
219 więcej niż połowę członków zarządu innej osoby prawnej będącej członkiem grupy,
220 4) coroczne przychody ze sprzedaży produktów lub grup produktów
221 wytworzonych w gospodarstwach lub działach specjalnych produkcji rolnej członków
222 grupy stanowią więcej niż połowę przychodów grupy ze sprzedaży produktów lub grup
223 produktów, ze względu na które grupa została utworzona,
224 5) określi obowiązujące członków grupy zasady produkcji, w tym dotyczące
225 jakości i ilości produktów lub grup produktów oraz sposoby przygotowania produktów do
226 sprzedaży,
227 6) każdy z członków grupy w każdym roku działalności grupy produkuje oraz
228 sprzedaje do grupy co najmniej 80% wyprodukowanych przez siebie produktów lub
229 grup produktów, ze względu na które grupa została utworzona,
230 7) każdy z członków grupy przynależy tylko do jednej grupy w zakresie danego
231 produktu lub grupy produktów."
232 Natomiast przepis art. 4 otrzymał brzmienie: "Art. 4. 1. Akt założycielski grupy
233 oprócz wymagań określonych w odrębnych przepisach powinien zawierać w
234 szczególności:
235 1) zasady przyjmowania do grupy nowych członków oraz występowania
236 członków z grupy, przy czym minimalny okres członkostwa, który liczy się od dnia
237 wydania decyzji, o której mowa w art. 7, nie może być krótszy niż trzy lata działalności
238 grupy, a informacja o zamiarze wystąpienia z grupy powinna być złożona na piśmie co
239 najmniej na 12 miesięcy przed końcem danego roku działalności grupy,
240 2) zasady zbywania akcji lub udziałów w spółce akcyjnej lub spółce z
241 ograniczoną odpowiedzialnością,
242 3) (uchylony),
243 4) (uchylony),
244 5) zasady dostarczania przez członków grupy informacji dotyczących wielkości
245 sprzedaży i cen uzyskiwanych za produkty, z uwagi na które grupa została powołana, a
246 są sprzedawane poza grupą,
247 6) zasady tworzenia i wykorzystania funduszu specjalnego, o którym mowa w art.
248 5, jeżeli będzie on utworzony,
249 7) sankcje wobec członka grupy, który:
250 a) nie wypełnia nałożonych na niego obowiązków,
251 b) nie spełnia warunków określonych w art. 2 i art. 3 albo art. 2 i art. 3a.
252 1a. Obowiązek złożenia na piśmie informacji o zamiarze wystąpienia z grupy co
253 najmniej na 12 miesięcy przed końcem danego roku działalności grupy nie dotyczy
254 członków grupy, którzy otrzymali postanowienie o spełnieniu warunków określonych w
255 przepisach w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej
256 na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
257 2. W akcie założycielskim mogą być również zawarte postanowienia dotyczące w
258 szczególności:
259 1) zaopatrzenia członków grupy w środki produkcji,
260 2) zasad wspólnego użytkowania sprzętu rolniczego,
261 3) promocji produktów lub grupy produktów wprowadzanych do obrotu,
262 4) przechowywania, konfekcjonowania i standaryzacji produktów lub grupy
263 produktów."
264 W świetle przywołanych przepisów nie ulega wątpliwości, że akt założycielski
265 (statut, umowa), jest tym dokumentem, w oparciu o który działa grupa i że akt ten musi
266 zawierać podstawowe treści wymienione w przepisach unijnych i przepisach krajowych.
267 Treści te są wiążące dla grupy i jej członków i nie mogą być one dowolnie regulowane,
268 z pominięciem lub naruszeniem zasad wskazanych w przywołanych przepisach.
269 Ustawa z 11 września 2015 r. nowelizująca z dniem 18 grudnia 2015 r., ustawę z
270 15 września 2000 r. o grupach producentów rolnych, zawierała przepis art. 4 ust. 1
271 odnoszący się do grup już wpisanych do rejestru, określający roczny termin, liczony od
272 dnia wejścia w życie zmian wprowadzonych tą nowelą, do złożenia do organu wniosku
273 o potwierdzenie spełniania przez nich warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz
274 w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu
275 nadanym tą nowelą. Do wniosku zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy zmieniającej należało
276 dołączyć m.in. akt założycielski grupy.
277 Oznacza to, że zarejestrowana grupa producentów rolnych powinna złożyć we
278 wskazanym terminie wniosek o jakim jest mowa w art. 4 ust. 1 oraz dokonać
279 koniecznych zmian w akcie założycielskim, dostosowując treść swojego aktu do treści
280 przepisów w wersji obowiązującej od 18 grudnia 2015 r. Termin dostosowania tych
281 zmian i złożenia właściwego wniosku został określony jako roczny, liczony od dnia
282 wejścia w życie zmian wprowadzonych omawianą nowelą. Zatem termin ten upływał
283 zarówno na dokonanie zmian w akcie założycielskim jak i na zgłoszenie stosownego
284 wniosku w dniu 18 grudnia 2016 r.
285 Nie ulega też wątpliwości, że był to termin prawa materialnego, a nie prawa
286 procesowego. Nowela do ustawy określiła skutki prawne zachowania terminu. W
287 przypadku złożenia wniosku z zachowaniem terminu i zachowaniem zmian w akcie
288 założycielskim zgodnie z nowymi, prawnymi wymaganiami, organ wydawał grupie
289 zaświadczenie potwierdzające spełnianie przez grupę warunków określonych w art. 3
290 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art. 1
291 w brzmieniu nadanym nowelą do ustawy (art. 4 ust. 6).
292 Natomiast w przypadku nie złożenia wniosku w terminie bądź złożenia wniosku w
293 terminie ale nie dokonania zmian merytorycznych wymaganych nową treścią przepisów
294 ustawy o grupach producenckich, organ na podstawie art. 4 ust. 5 ustawy zmieniającej,
295 wydawał decyzję o stwierdzeniu niespełniania przez grupę warunków określonych w art.
296 3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6 ustawy zmienianej w art.
297 1 w brzmieniu nadanym nowelą do ustawy i wykreślał ją z rejestru grup. W tym miejscu
298 sąd nie podziela stanowiska prezentowanego przez spółkę wskazującego, że w dacie
299 do 18 grudnia 2016 r. należało złożyć jedynie wniosek o potwierdzenie spełniania
300 warunków określonych w art. 3 albo art. 3a oraz w przepisach wydanych na podstawie
301 art. 6. Natomiast spełnić warunki uznania strona miała obowiązek do daty wydania
302 decyzji. Zdaniem strony skoro w dacie decyzji skarżąca spełniała już warunki, to organ
303 nie był uprawniony do stwierdzenia niespełnienia warunków uznania i wykreślenia z
304 rejestru grup. Z taką argumentacją nie sposób się zgodzi, gdyż naruszałaby ona zasadę
305 równości wobec prawa i powodowałaby, że treść rozstrzygnięcia (zaświadczenie lub
306 decyzja) uzależniona byłaby de facto od długości postępowania i woli urzędnika
307 (możliwość przedłużanie postępowania celem dostosowania aktu założycielskiego do
308 warunków ustawowych). Co więcej skarżąca składając wniosek o potwierdzenie
309 spełniania warunków uznania składa oświadczenie, że spełnia wymagania określone
310 m.in. w art. 2, art. 3. A więc przyjmując argumentację skarżącej, należałoby przyjąć, że
311 nie zawsze składane oświadczenie jest prawdziwe. Innymi słowy strona zakłada
312 rozbieżność między oświadczeniem a stanem faktycznym, co sąd w żaden sposób nie
313 może zaakceptować. W ocenie sądu termin 18 grudnia 2016 r. dotyczył zarówno
314 złożenia wniosku, jak również był datą graniczną na dostosowanie aktów
315 założycielskich. Powołany przez skarżącą wyrok WSA w Warszawie, został wydany w
316 określonym stanie faktycznym i co najważniejsze jest wyrokiem nieprawomocnym.
317 Przechodząc do dalszej analizy sprawy należy zauważyć, że w wymienionych
318 przepisach nie przewidziano instytucji przywrócenia terminu.
319 Skarżąca, co jest bezsporne złożyła wniosek w terminie (16 grudnia 2016 r.) i
320 obecnie sporne jest czy dostosowała (lub też nie musiała) zapisy swojego aktu
321 założycielskiego do nowych treści prawnych, zawartych w art. 3 ustawy o grupach. W
322 ocenie organu takich zapisów nie dostosowała. Przeciwnego zdania jest skarżąca i
323 wskazuje, że akt założycielski spółki częściowo obejmował kwestionowane zapisy, a
324 częściowo akt ten nie musiał obejmować tych zapisów, gdyż wynikają one wprost z
325 ustawy i zatem mocą tej ustawy wiążą grupę.
326 Przechodząc do rozstrzygnięcia sporu między organem a spółką, w ocenie sądu
327 rację należy przyznać stronie skarżącej. Po pierwsze zdaniem sądu strona miała
328 obowiązek dostosować akt założycielski w szczególności w zakresie zapisów
329 zmienionego art. 3 ustawy o grupach (art. 4 ust. 1 ustawy z 11 września 2015 r.), a nie
330 w zakresie art. 2 ust. 1 ustawy o grupach, w którym to przepisie określono cele grupy
331 producentów rolnych. Gdyby wolą ustawodawcy była konieczność, każdorazowego
332 zmieniania celów działania grupy, to tę wolę prawodawca by jednoznacznie
333 uzewnętrznił. Organ konieczność wpisywania nowych celów do aktów założycielskich
334 wywodzi z rozszerzającej wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o grupach, w którym to
335 przepisie prawodawca wskazał, że cyt. grupa producentów rolnych, prowadzi
336 działalność jako przedsiębiorca mający osobowość prawną, pod warunkiem, że została
337 utworzona przez producentów jednego produktu rolnego (...) w celach określonych w
338 art. 2. W ocenie sądu jest to rozszerzająca wykładnia, gdyż art. 4 ust. 1 ustawy z 11
339 września 2015 r. wprost nakazuje dostosowanie aktów założycielskich tylko do art. 3
340 (lub art. 3a) ustawy o grupach oraz w przepisach wydanych na podstawie art. 6. Nie
341 wskazuje na konieczność dokonywania zmian aktów w zakresie celów grupy. Co więcej
342 w ocenie sądu słusznie wskazuje skarżąca, że każda grupa niezależnie od tego czy
343 wpisze cele ustawowe do aktu założycielskiego, czy też nie - ma obowiązek ich
344 realizacji, gdyż są to cele ustawowe. W art. 1 ust. 1 ustawy o grupach wprost wskazano,
345 że ustawa określa zasady organizowania się producentów rolnych w grupy
346 producentów rolnych i ich związki. Tym samym sąd podziela stanowisko skarżącej
347 wskazujące, że brak było konieczności powielania celów określonych w ustawie, która
348 wiąże każdą grupę producentów rolnych, do aktu założycielskiego konkretnej grupy.
349 Tym bardziej powyższe jest zasadne, że w § 34 aktu założycielskiego spółka wprost
350 wskazała, że w sprawach nieuregulowanych stosuje się ustawę o grupach producentów
351 rolnych oraz o zmianie innych ustaw, co także powoduje, że zbędne stawało się
352 przepisywanie (powielanie) treści ustawy do aktu założycielskiego.
353 Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z motywem 21 preambuły
354 rozporządzenia nr 1305/2013 grupy i organizacje producentów pomagają rolnikom
355 wspólnie stawiać czoła wyzwaniom związanym z rosnącą konkurencją i konsolidacją
356 rynków niższego szczebla w odniesieniu do wprowadzania ich produktów do obrotu, w
357 tym na rynkach lokalnych. Z tego względu należy zachęcać do tworzenia grup i
358 organizacji producentów. W celu zapewnienia najlepszego wykorzystania
359 ograniczonych zasobów finansowych, jedynie grupy i organizacje producentów
360 kwalifikujące się jako MŚP powinny korzystać ze wsparcia. Państwa członkowskie mają
361 możliwość nadawania priorytetu grupom i organizacjom producentów produktów
362 wysokiej jakości objętych działaniem dotyczącym systemów jakości produktów rolnych i
363 środków spożywczych przewidzianym w niniejszym rozporządzeniu. W celu
364 zapewnienia, aby grupy lub organizacje producentów stały się podmiotami rentownymi,
365 należy państwom członkowskim przedkładać plany biznesowe jako warunek przyznania
366 wsparcia grupie lub organizacji producentów. Aby uniknąć udzielania pomocy
367 operacyjnej oraz zachować motywującą rolę wsparcia, maksymalny czas trwania
368 wsparcia należy ograniczyć do pięciu lat, licząc od daty uznania grupy lub organizacji
369 producentów na podstawie planu biznesowego. Niewątpliwie motywy prawodawcy
370 unijnego wyrażone w przytoczonym fragmencie rozporządzenia determinują sposób
371 wykładni rozporządzenia nr 1305/2013, zgodnie z którym udzielenie wsparcia grupie
372 uwarunkowane jest weryfikacją celów określonych w przedłożonym planie biznesowym.
373 Przy czym ustawodawca unijny w art. 27 ust. 1 lit. d rozporządzenia nr 1305/2013 użył
374 w odniesieniu do celów innych działań grup producentów rolnych zwrotu "takich jak", co
375 należy rozumieć jako synonim zwrotu "w szczególności". Zatem należy uznać, że te
376 cele spółka winna realizować nie zależnie od tego czy są one wpisane do aktu
377 założycielskiego, czy też nie, gdyż te cele wynikają z przepisów powszechnie
378 obowiązujących. Natomiast do aktu założycielskiego spółka mogła wpisać inne cele niż
379 określone w ww. przepisach, gdyż jak wskazano powyżej, wyliczenie zadań w
380 przepisach unijnych miało charakter jedynie przykładowy.
381 Odnosząc się do drugiej kwestii, która legła u podstaw stwierdzenia niespełnienia
382 warunków uznania, a więc kwestii sankcji, to sąd w tym miejscu także stwierdza, że
383 decyzja w tym zakresie nie jest wadliwa. Organ bowiem nie zwrócił uwagi na konkretne
384 zapisy aktu notarialnego, które wbrew twierdzeniom organów ARiMR wskazują na
385 konkretną sankcję.
386 Treść zmienionego art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy o grupach wyraźnie wskazuje na to,
387 że przepis ten od 18 grudnia 2015 r., do treści którego grupy powinny dostosować się
388 do 18 grudnia 2016 r., przewidywał sankcje ze względu na brak wywiązywania się z
389 obowiązków członka grupy oraz w przypadku braku spełnienia warunków określonych
390 treścią art. 2 i art. 3 albo art. 2 i art. 3a ustawy. Z treści wspomnianego przepisu wynika
391 zatem, że zmieniona treść przepisu wprowadzała obowiązek określenia sankcji za brak
392 spełnienia przez członka grupy również warunków określonych ustawą.
393 W ocenie sądu skarżąca przewidziała jedną sankcję w postaci umorzenia
394 przymusowego udziałów za: działanie na szkodę spółki; prowadzenie interesów
395 konkurencyjnych oraz niewypełnianie przez członka nałożonych umową obowiązków (§
396 10 ust. 3 i § 19 umowy). Słusznie strona w skardze podniosła, że warunki określone w
397 art. 2 i 3 ustawy o grupach w części dotyczą samej grupy, tj. osoby prawnej (np.
398 realizacja celów), a w części członka grupy. Członkowi grupy można przypisać, jak
399 zasadnie wywiodła spółka następujące obowiązki: prowadzenie gospodarstwa rolnego
400 w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub działu specjalnego produkcji rolnej (art. 2
401 ust. 1 ustawy o grupach); produkowania produktu, dla którego powstała grupa (art. 3
402 ust. 1 pkt. 1 ustawy o grupach); zakazu posiadania więcej niż 20% głosów na walnym
403 zgromadzeniu, zgromadzeniu wspólników lub walnym zebraniu członków (art. 3 ust. 1
404 pkt. 3 ustawy o grupach); przestrzeganie obowiązujących członków grupy zasady
405 produkcji (art. 3 ust. 1 pkt. 5 ustawy o grupach); produkowania oraz sprzedawania do
406 grupy co najmniej 80% wyprodukowanych przez siebie produktów lub grup produktów,
407 ze względu na które grupa została utworzona (art. 3 ust. 1 pkt. 6 ustawy o grupach);
408 przynależności tylko do jednej grupy w zakresie danego produktu lub grupy produktów
409 (art. 3 ust. 1 pkt. 7 ustawy o grupach). Wszystkie te obowiązku zostały przeniesione do
410 aktu założycielskiego i w kolejności zostały wymienione w §14; §1 i §14; § 7 ust. 2; §21
411 ust. 3; §18; §17 umowy spółki i co najważniejsze obowiązki te istniały już na dzień 16
412 grudnia 2016 r. Tym samym niezrozumiałe było wskazywanie przez organy ARiMR, że
413 skarżąca nie wypełniła obowiązku nałożonego art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy o grupach.
414 Skarżąca ten obowiązek wypełniła i jako sankcję podała przymusowe umorzenie
415 udziałów - §10 ust. 3 i §19 umowy spółki. Słusznie także strona wskazała, że powołany
416 art. 4 ust. 1 pkt 7 ustawy o grupach daje swobodę grupom w wyborze ilości, rodzaju i
417 intensywności sankcji.
418 Mając powyższe na względzie w ocenie sądu organ naruszył art. 4 ust 1 pkt 1
419 ustawy z 11 września 2015 r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu
420 konieczności wpisywania określonych ustawą celów do aktów założycielskich, co miało
421 wpływ na wynika sprawy. Natomiast w odniesieniu do sankcji organ naruszył przepisy
422 postępowania regulujące kwestę oceny materiału dowodowego, tj. art. 77 § 1 kpa i art.
423 80 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik postępowania poprzez niedokonanie
424 pełnej analizy aktu założycielskiego spółki.
425 Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Prezes ARiMR uwzględni ocenę prawną
426 wyrażoną w uzasadnieniu wyroku.
427 Mając na względzie przedstawione okoliczności, Wojewódzki Sąd
428 Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa uchylił
429 zaskarżony wyrok. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa. Na wysokość
430 kosztów składa się stały wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł.