Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2019 r., V SA/Wa 357/19
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 sierpnia 2019 r., V SA/Wa 357/19
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia i odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. znak: [...] Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej:
3 1) Stwierdził uchybienie terminowi do złożenia odwołania,
4 2) Odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania wniesionego przez B.
5 spółkę z o.o. w W. od decyzji Prezesa zarządu PFRON z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] .
6 W uzasadnieniu powyższego postanowienia Minister Rodziny, Pracy i Polityki
7 Społecznej przywołał m.in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:
8 Decyzją z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] Prezes
9 Zarządu PFRON nakazał stronie – B. Sp. z o.o. zwrot w terminie 14 dni od dnia
10 otrzymania decyzji, środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowań do
11 wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres od stycznia 2004 r. do lutego
12 2005 r. w łącznej wysokości 332 284,76 zł. Powyższa decyzja zgodnie z wyjaśnieniami
13 Poczty Polskiej S.A. oraz zwrotnym potwierdzeniem odbioru została doręczona stronie
14 w dniu 3 października 2017 r.
15 W celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, organ odwoławczy zwrócił się za
16 pośrednictwem Funduszu o wystąpienie do Poczty Polskiej S.A. z reklamacją dotyczącą
17 przesyłki krajowej zawierającej powyższą decyzję celem ustalenia czy przesyłka
18 zawierająca decyzję została odebrana przez osobę upoważnioną w imieniu strony do
19 odbioru korespondencji. Z wyjaśnień Poczty Polskiej S.A. z dnia 19 lipca 2018 r. wynika,
20 że przesyłka została nadana na adres B. Sp. z o.o. (ul. [...], [...]
21 W. – adres siedziby Spółki widniejący w KRS) i została opatrzona podpisem i
22 pieczęcią pracownika biura wirtualnego: I. Sp. z o.o., które na podstawie
23 umowy cywilnoprawnej obsługiwało B. Sp. z o.o. w zakresie m.in. obsługi
24 korespondencji). W związku z powyższym, ww. decyzja została wysłana na prawidłowy
25 adres siedziby Spółki i skutecznie doręczona stronie w dniu 3 października 2017 r., a
26 przesyłkę zawierającą decyzję odebrała osoba upoważniona w imieniu Spółki do
27 odbioru korespondencji.
28 Od powyższej decyzji w dniu 1 grudnia 2017 r., a więc po upływie terminu
29 wynikającego z art. 129 § 2 kpa, o którym strona została prawidłowo pouczona w
30 decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...]września 2017 r., strona złożyła odwołanie
31 wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego odwołania. Zatem
32 bezspornym jest, iż strona uchybiła terminowi do złożenia ww. odwołania.
33 Odnosząc się natomiast do wniosku strony o przywrócenie terminu, organ
34 zauważa, że w świetle postanowień zawartych w art. 58 § 1 i 2 Kodeksu postępowania
35 administracyjnego uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie
36 trzy przesłanki, a mianowicie:
37 1) Uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swej winy,
38 2) Wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu,
39 3) Dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie
40 terminu oraz dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności,
41 dla której był ustanowiony przywracalny termin.
42 Wszystkie przesłanki muszą zgodnie z ustawą zostać spełnione jednocześnie.
43 Organ stwierdza, że strona nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez
44 jej winy. Wyjaśnienia strony odnoszą się jedynie do braku doręczenia stronie decyzji
45 Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] września 2017 r., z uwagi na to, że korespondencję
46 odebrała osoba nieuprawniona. W ocenie Ministra nie zasługują one na uwzględnienie.
47 Powoływana przez stronę okoliczność została obalona dowodem w postaci wyjaśnień
48 Poczty Polskiej S.A. z których wynika, że osoba, która potwierdziła odbiór
49 korespondencji zawierającej ww. decyzję była osobą uprawnioną do odbioru
50 korespondencji w imieniu B. Sp. z o.o. z uwagi na umowę cywilnoprawną łączącą
51 wirtualne biuro I. Sp. z o.o. z B. Sp. z o.o.
52 Dodatkowo organ zauważa, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu
53 Administracyjnego z dnia 19 lutego 2014 r. sygn.. akt II OSK 2292/12 "Pełnomocnictwo
54 pocztowe jest szczególnym rodzajem pełnomocnictwa zawieranym na gruncie prawa
55 pocztowego. Na jego mocy osoba wskazana w umowie o świadczenie usługi pocztowej
56 działa w imieniu osoby zawierającej taką umowę. Innymi słowy osoba legitymująca się
57 pełnomocnictwem pocztowym, na gruncie prawa pocztowego uprawniona jest do
58 odbioru korespondencji kierowanej do adresata, ze wszystkimi prawem przewidzianymi
59 skutkami, a to oznacza, że dzień odebrania przez nią korespondencji jest dniem
60 odebrania pisma przez adresata".
61 Skargę na wyżej opisane postanowienie wniosła B. spółka z o.o. w W.,
62 zarzucając jej naruszenie:
63 1) Art. 134 w zw. z art. 45 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks
64 postepowania administracyjnego poprzez nieuzasadnione uznanie, że Skarżąca
65 uchybiła terminowi do złożenia odwołania, gdyż decyzja została jej skutecznie
66 doręczona już z dniem jej doręczenia pracownikowi I., choć osoba
67 odbierająca przesyłkę poleconą nie działała za Spółkę, w jej imieniu ani na
68 podstawie jej upoważnienia, ale reprezentowała zupełnie inny podmiot, czemu
69 dała wyraz pieczętując swój podpis pieczątką I.;
70 2) Art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania
71 administracyjnego poprzez dokonanie nieuzasadnionej i sprzecznej z materiałem
72 dowodowym oceny, że Pani M. Ś. była uprawniona do
73 odbioru korespondencji poleconej za Skarżącą na podstawie jakiejś umowy
74 cywilnoprawnej dotyczącej obsługi Skarżącej w zakresie m.in. odbioru
75 korespondencji, istnieniu której to umowy jej potencjalne strony zgodnie
76 zaprzeczają;
77 3) Art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania
78 administracyjnego poprzez nieuzasadnioną odmowę przywrócenia terminu,
79 któremu Skarżąca uchybiła nie z własnej winy, ale w konsekwencji
80 nieuprawnionego wydania przez listonosza skierowanej do Niej korespondencji
81 nieupoważnionej osobie trzeciej oraz omyłkowego odebrania tej korespondencji
82 przez osobę nieupoważnioną, na co Skarżąca nie miała żadnego wpływu;
83 4) Art. 124 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postepowania
84 administracyjnego poprzez brak należytego uzasadnienia i nieodniesienie się do
85 istotnych dowodów w postaci pisemnego oświadczenia Pani Ś. z
86 dnia 10 lipca 2018 r. oraz deklaracji Skarżącej.
87 Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:
88 1) Uchylenie zaskarżonego postanowienia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
89 Społecznej z dnia [...] stycznia 2019 r. ([...] ) w całości i
90 przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia,
91 2) Zasądzenie od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zwrotu kosztów
92 postepowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm
93 przepisanych.
94 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie
95 Sąd zważył co następuje:
96 Rozstrzygając wyżej opisaną skargę przypomnieć należy, że zgodnie z art. 58 §
97 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego,
98 jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.
99 Z kolei stosownie do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy
100 wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
101 Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był
102 termin.
103 Podkreślenia wymaga, że zgodnie z cytowanym wyżej przepisem wnoszący
104 prośbę powinien uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Musi
105 zatem uprawdopodobnić istnienie okoliczności, które spowodowały niemożność
106 dokonania czynności w przewidzianym terminie na skutek takich zdarzeń, za które nie
107 ponosi odpowiedzialności. W prośbie o przywrócenie terminu powinien więc wykazać,
108 że mimo całej staranności nie udało mu się go zachować. Wiąże się to z takimi
109 sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie
110 mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.
111 Bogate orzecznictwo sądowe, które dokonało wykładni przepisu art. 58 § 1 k.p.a.
112 jednoznacznie wskazuje, że strona względnie jej pełnomocnik powinien uwiarygodnić
113 stosowną argumentacją swoją staranność przy dokonywaniu czynności procesowych,
114 oraz fakt, że przeszkoda w dokonaniu czynności była od nich niezależna (zob. m. in.
115 wyrok NSA z dnia 30 listopada 2006 r. sygn. akt. II OSK 1397/05 – lex nr 315129).
116 Przy ocenie braku winy organ administracji publicznej powinien nadto przyjąć
117 tzw. obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej
118 należycie o swoje interesy. Przy zastosowaniu tegoż miernika przywrócenia terminu nie
119 byłoby zatem dopuszczalne gdyby strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.
120 W nauce postępowania administracyjnego przyjmuje się z kolei, że brak winy
121 strony zachodzi tylko wtedy, gdy nie mogła ona przeszkody usunąć nawet przy użyciu
122 największego w danych warunkach wysiłku.
123 W konsekwencji pojęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w
124 terminie obejmuje istnienie przeszkody niemożliwej do przezwyciężenia, czyli siły
125 wyższej. Jeśli jednak nawet taka przeszkoda nie istniała, ale strona miała podstawę do
126 sądzenia, że istnieje należy uznać, że niedopełnienie czynności procesowej było
127 niezawinione (E. Iserzon J.Starościak k.p.a. komentarz wyd. IV str. V135-137).
128 Co nie mniej istotne, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni
129 od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z wniesieniem tej prośby
130 należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.).
131 W przedmiotowej sprawie niesporne jest, iż skarżąca uchybiła terminowi do
132 złożenia odwołania od decyzji Prezesa zarządu PFRON z dnia [...] września 2017 r.
133 Wynikało to z tego, iż wraz z odwołaniem od powyższej decyzji złożyła ona wniosek o
134 przywrócenie terminu do jego wniesienia. Osią sporu jest natomiast to czy i ewentualnie
135 kiedy decyzja z dnia [...] września 2017 r. została stronie doręczona.
136 Twierdzenie skarżącej, iż nie została ona doręczona w ogóle poddana została
137 weryfikacji ze strony organu II instancji. Otóż za pośrednictwem PFRON zwrócił się on z
138 prośbą o wystąpienie do Poczty Polskiej S.A. z reklamacją dotyczącą przesyłki listowej
139 zawierającej ww. decyzję celem ustalenia czy została ona odebrana przez osobę
140 upoważnioną w imieniu strony do odbioru korespondencji, czy też nie. Z wyjaśnień
141 Poczty Polskiej S.A. z dnia 19 lipca 2018 r. wynikało, że sporna przesyłka została
142 nadana na adres skarżącej spółki w KRS tj. ul. [...] W. i
143 została opatrzona podpisem oraz pieczęcią pracownika biura wirtualnego tj. I.
144 sp. z o.o., które na podstawie umowy cywilnoprawnej obsługiwało skarżącą m.in. w
145 zakresie korespondencji.
146 Co istotne, adres biura wirtualnego był identyczny jak adres skarżącej, a
147 skarżąca posługuje się nim także w toku postępowania w sprawie niniejszej.
148 Z treści skargi wynika, że jej autor podważa prawdziwość i wiarygodność
149 wyjaśnień Poczty Polskiej S.A. z dnia 19 lipca 2018 r., zaprzecza bowiem
150 kategorycznie:
151 1) Aby I. sp. z o.o. była wirtualnym biurem,
152 2) Aby ww. spółkę łączyła ze skarżącą jakakolwiek umowa,
153 3) Aby treścią tej rzekomej umowy była m.in. obsługa korespondencji i
154 upoważnienie do jej odbioru w imieniu skarżącej.
155 Autor skargi zarzuca tym samym poświadczenie przez Pocztę Polską S.A. (w piśmie
156 z dnia 19 lipca 2018 r.) nieprawdy. Wskazuje jednocześnie, iż potwierdzeniem
157 powyższego jest pisemne oświadczenie M. Ś. z dnia 10 lipca 2018
158 r., która stwierdziła, że nie posiadała i nie posiada pełnomocnictwa do odbioru przesyłek
159 poleconych adresowanych dla skarżącej spółki.
160 Zdaniem sądu niezależnie od tego, iż w aktach sprawy brak jest oświadczenia z
161 dnia 10 lipca 2018 r., trzeba jednoznacznie stwierdzić, iż organ odwoławczy nie miał
162 żadnych uzasadnionych powodów, aby kwestionować wyjaśnienia Poczty Polskiej S.A.
163 z dnia 19 lipca 2018 r. i aby tym samym nie dać wiary treści w nim zawartej. W ocenie
164 sądu wyjaśnienia te są dowodem wskazującym jednoznacznie na to, że decyzja
165 Prezesa zarządu PFRON z dnia [...]września 2017 r. została skarżącej doręczona w
166 sposób prawidłowy. Skarżąca może to skutecznie podważyć wykazując np. w toku
167 postępowania karnego zainicjowanego przeciwko Poczcie Polskiej S.A., iż ta
168 poświadczyła nieprawdę w swoich wyjaśnieniach pisemnych z dnia 19 lipca 2018 r., a
169 więc że de facto popełniła przestępstwo. Dopóki tego nie uczyni, jej stwierdzenia
170 odnoszące się do tychże wyjaśnień uznać należy za gołosłowne i pozbawione podstaw.
171 Mając zatem na względzie powyższe, sąd skargę oddalił na podstawie