Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2014 r., V SA/Wa 2987/14

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2014 r., V SA/Wa 2987/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Mirosława Pindelska po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...], [...], [...] i [...] o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] czerwca [...]r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku akcyzowym postanawia: odmówić przywrócenia terminu.

Uzasadnienie

2 W skardze z dnia [...] września [...]r. złożonej przez [...], [...], [...] i [....], został zawarty wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia.

3 Uzasadniając wniosek podniesiono, iż jest on składany z ostrożności procesowej, bowiem w ocenie skarżących termin do wniesienia skargi nie został uchybiony. W tym zakresie wskazano, iż organ doręczył zaskarżoną decyzję pełnomocnikowi działającemu w postępowaniu administracyjnym – [...] – w dniu [...] września [...] r., w którym to dniu osobiście stawił się on w siedzibie organu. Natomiast za nieprawidłowe uznać należy uprzednie doręczenie zastępcze wskutek awizowania korespondencji skierowanej do [...] za pośrednictwem poczty. Skarżący podnieśli przy tym, iż korespondencja ta została zaadresowana na nieprawidłowy adres – ul. [...] w [...], podczas gdy [...] mieszka pod numerem [...]. Zdaniem wnioskodawców, okoliczność ta była znana organowi, ponieważ dotychczas wysyłał on również korespondencję na prawidłowy adres [...]. Wskazali nadto, iż jedna z poprzednich decyzji została doręczona [...] pod adresem przy ul. [...] osobiście przez przedstawicieli kontroli skarbowej, którzy pojechali pod numer [...], a nie pod numer [...].

4 W odpowiedzi na skargę z dnia 29 października 2014 r. organ wniósł o odrzucenie skargi, jako złożonej z uchybieniem ustawowego terminu przewidzianego do jej wniesienia.

5 Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje.

6 Na wstępie podkreślić należy, iż instytucja przywrócenia terminu znajduje zastosowanie jedynie wówczas, gdy strona faktycznie uchybiała określonemu terminowi. Zatem przesłankami niezbędnymi do rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jest po pierwsze ograniczenie dokonania czynności terminem przewidzianym przepisem prawa, po drugie rozpoczęcie biegu tego terminu i w końcu jego uchybienie, tj. nie dokonanie czynności w zakreślonym terminie.

7 Badając powyższe przesłanki Sąd stwierdza, iż wniesiona w niniejszej sprawie skarga została złożona z uchybieniem terminu.

8 Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie.

9 Zaskarżona decyzja została przesłana przez organ przesyłką listową o numerze R (00)[...] – zaadresowaną do pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym – [...]. Na kopercie obejmującej przedmiotową przesyłkę (znajdującą się w aktach administracyjnych na k. 495) wpisano adres: "ul. [...]; [...] [...]".

10 Stwierdzić zatem należy, iż adres ten odpowiada adresowi wskazanemu przez pełnomocnika w odwołaniu z dnia 16 stycznia 2011 r., wniesionym do Dyrektora Izby Celnej w [...] (vide: strona 1 odwołania, k. 319 akt adm.).

11 Jednocześnie Sąd zauważa, iż po złożeniu odwołania, które wpłynęło do Izby Celnej w [...] w dniu [...] stycznia 2011 r., [...] nie informował organu o innym adresie do doręczeń, aniżeli wskazany w odwołaniu. Natomiast po złożeniu odwołania organ wielokrotnie wydawał postanowienia o zawiadomieniu stron o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie, które były adresowane zgodnie ze wskazaniem zawartym w odwołaniu. Wskazać jednocześnie trzeba, iż niektóre z przesyłek adresowanych do [...] pod adres przy ul. [...] w [...] były podejmowane przez samego adresata, bądź jego dorosłego domownika. Dla przykładu wskazać można: potwierdzenie odbioru z dnia 12 sierpnia 2011 r. dokonanego przez żonę [...] (k. 325 akt adm.), potwierdzenie odbioru z dnia 8 grudnia 2011 r. dokonanego przez córkę [...] (k. 334 akt adm.), potwierdzenie odbioru z dnia 19 marca 2012 r. dokonanego przez [...] (k. 338 akt adm.), potwierdzenie odbioru z dnia 12 czerwca 2012 r. dokonanego przez córkę [...] (k. 340 akt adm.), potwierdzenie odbioru z dnia 2 maja 2013 r. dokonanego przez córkę [...] (k. 368 akt adm.), potwierdzenie odbioru z dnia 30 lipca 2013 r. dokonanego przez żonę [...] (k. 377 akt adm.), czy potwierdzenie odbioru z dnia 25 marca 2014 r. dokonanego przez [...] (k. 455 akt adm.). Ponadto, po zakończeniu postępowania organ wydał postanowienie z dnia [...] kwietnia [...] r. o wyznaczeniu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, które zostało przesłane na adres przy ul. [...] i doręczone pod tym adresem [...] w dniu 23 kwietnia 2014 r. (k. 466 akt adm.). Co więcej, w aktach administracyjnych znajdują się również Oświadczenia [...] o zapoznaniu się z aktami prowadzonego postępowania: w dniu 7 maja 2013 r. (k. 371 akt adm.) oraz w dniu 25 kwietnia 2014 r. (k. 467 akt adm.), natomiast brak jest informacji pełnomocnika o nieprawidłowym adresowaniu pism w postępowaniu, czy oświadczenia o zmianie adresu do doręczeń.

12 Wobec powyższego uznać należało, iż organ prawidłowo uznał, że decyzja z dnia [...] czerwca [...] r., przesłana [...] na adres przy ul. [...] została skutecznie doręczona w trybie zastępczym, określonym w art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; zwanej dalej: "O.p."). Zgodnie z tym przepisem, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej (art. 150 § 1 pkt 1). Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (art. 150 § 1a). W niniejszej sprawie pierwsze zawiadomienie zostało pozostawione w dniu 2 lipca 2014 r., powtórne w dniu 10 lipca 2014 r., zaś zwrot przesyłki niepodjętej nastąpił w dniu 17 lipca 2014 r. Stosowanie natomiast do art. 150 § 2 O.p., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W niniejszej sprawie pierwsze zawiadomienie zostało pozostawione w dniu 2 lipca 2014 r., zatem 14-dniowy termin rozpoczął swój bieg w dniu następnym i upłynął w dniu 16 lipca 2014 r.

13 W konsekwencji złożenie skargi w dniu [...] września [...] r. (vide: koperta, w której nadano skargę, k. 16 akt sądowych) powoduje, że strona uchybiła trzydziestodniowemu terminowi do jej wniesienia.

14 Przechodząc do wniosku o przywrócenie terminu wskazać należy, iż stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

15 Zgodnie z literalnym brzmieniem cytowanego przepisu oraz jednolitą linią orzecznictwa, przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej uzależnione jest od kryterium braku winy. Jak to zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004r. o sygn. akt GZ 139/04, chodzi o to, że strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym musi wykazać dołożenie szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego uwzględniającego subiektywny miernik staranności wprowadziłoby do stosunków procesowych element niepewności (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

16 Podkreślić jednakże należy, iż przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, zaś o braku winy można mówić jedynie wtedy, gdy nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

17 Mając na uwadze, iż skarżący byli w postępowaniu administracyjnym reprezentowani przez pełnomocnika [...], należy dodatkowo wskazać, iż przy ustalaniu istnienia bądź braku winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, zaś jego zaniedbania nie uwalniają strony od winy w niezachowaniu terminu. Stosunek pełnomocnictwa ze swej natury oparty jest na szczególnym zaufaniu mocodawcy do ustanowionego przez niego zastępcy procesowego i niesie ze sobą to następstwo, że wszelkie działania, czy zaniedbania pełnomocnika odnoszą bezpośredni skutek w sferze praw i obowiązków reprezentowanego. Dodać należy, iż charakter wzajemnych relacji, panujących w ramach omawianego stosunku – ich poprawność bądź jej brak – nie podlega ocenie Sądu.

18 Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu, skarżący nie wskazali istnienia takich okoliczności, które świadczyłyby o tym, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez ich winy. Wobec tego, iż uzasadnienie wniosku sprowadza się właściwie do kwestionowania sposobu doręczenia zaskarżonej decyzji, wskazać należy, co już podniesiono wyżej, iż doręczenie nastąpiło zgodnie z przepisami prawa. Nie można natomiast uznać by okolicznością przemawiającą za brakiem winy był obowiązek organu doręczania pism w postępowaniu administracyjnym pod wszystkie znane mu adresy pełnomocnika stron. Organ dokonuje doręczenia na ostatni wskazany adres, chyba że z urzędu wiadomym mu jest, że nastąpiła zmiana tego adresu. Z sytuacją taką nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, zaś podnoszone przez skarżących przypadki doręczania korespondencji pod adresem przy ul. [...] miały miejsce przed złożeniem odwołania, w którym wyraźnie wskazano adres pełnomocnika przy ul. [...]. Był to ostatni znany organowi adres do doręczeń i na ten adres należało przesłać zaskarżoną decyzję. Niepodjęcie prawidłowo przesłanej przesyłki wywołuje określone przepisami skutki, które rzutują na sytuację prawną stron postępowania i samo w sobie nie może stanowić przesłanki, o której mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a.

19 W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarżący nie wykazali braku winy w uchybieniu ustawowego terminu do złożenia skargi i na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.