Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2015 r., V SA/Wa 2538/14
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 marca 2015 r., V SA/Wa 2538/14
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Andrzej Kania, Protokolant - ref. staż. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2015 r. sprawy ze skargi G. P. R. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej dla grupy producentów rolnych oddala skargę
Uzasadnienie
2 Grupa Producentów Rolnych "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] złożyła w dniu 25 lutego 2014 r. w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 za okres od 17 kwietnia 2013 r. do 16 kwietnia 2018 r. wraz z aktualnym odpisem z KRS, a także wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku, powołując się na art. 58 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Do wniosku dołączyła dokumentację medyczną związaną z urazem ortopedycznym, któremu uległ w dniu 7 stycznia 2013 r. jeden ze wspólników – [...] i który to uraz był przyczyną niedochowania 6 miesięcznego terminu z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.).
3 Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], odmówił Grupie producentów rolnych przywrócenia terminu na złożenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Organ I instancji stwierdził w uzasadnieniu, iż określony w § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. termin 6 miesięcy liczony od dnia wpisu grupy do rejestru jest terminem prawa materialnego, do którego nie ma zastosowania procesowa instytucja przywracania terminu z art. 58 kpa.
4 Grupa Producentów Rolnych "[...]" Sp. z o.o. złożyła w dniu [...] kwietnia 2014 r. zażalenie.
5 Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], utrzymał zaskarżone postanowienie mocy.
6 W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że kwestię terminu w jakim należy złożyć wniosek o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 reguluje § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Zgodnie z § 3 ust. 3 rozporządzenia – wniosek o przyznanie pomocy składa się w terminie 6 miesięcy od dnia wpisu grupy do rejestru do właściwego ze względu na siedzibę grupy dyrektora oddziału regionalnego Agencji.
7 Spółka została wpisana do rejestru grup producentów rolnych w dniu [...] kwietnia 2013 r., w związku z tym, termin na złożenie wniosku o przyznanie pomocy upłynął w dniu [...] października 2013 r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie pomocy w dniu [....] lutego 2014 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Zatem wniosek ten został złożony po upływie terminu określonego w rozporządzeniu, co jest bezsporne. Organ odwoławczy wyjaśnił, że określony rozporządzeniem 6-miesięczny termin do złożenia wniosku o przyznanie pomocy w ramach działania "Grupy producentów rolnych" jest terminem prawa materialnego. Dlatego też organ I instancji słusznie uznał, że w sprawie nie ma zastosowania art. 58 k.p.a. Przepis § 3 ust. 4 rozporządzenia, który umożliwia grupie wydłużenie terminu na złożenie wniosku w sytuacji zaistnienia przypadków siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności uniemożliwiających dotrzymanie terminu, wymaga natomiast złożenia pisemnej prośby przed upływem tego terminu, czego Grupa nie uczyniła.
8 Grupa nie uprawdopodobniła także, że złożenie wniosku o przyznanie pomocy w terminie było niemożliwe albo znacznie utrudnione z powodu działania siły wyższej lub wystąpienia wyjątkowych okoliczności, o których mowa w art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368 z 23.12.2006, str. 15, ze zm.) - mających wpływ na jej funkcjonowanie. Organ wskazał, iż do przypadków określonych w ust. 4 stosuje się art. 47 ust. 2 rozporządzenia nr 1974/2006 (§ 3 ust. 5 rozporządzenia).
9 Zgodnie z art. 47 ust. 2 rozporządzenia nr 1974/2006 – przypadki siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności są zgłaszane przez beneficjenta lub przez upoważnioną przez niego osobę na piśmie właściwemu organowi, wraz z odpowiednimi dowodami wystarczającymi dla właściwych organów, w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. W art. 47 ust. 1 rozporządzenia nr 1974/2006 określono następujące kategorie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności:
10 a) śmierć beneficjenta;
11 b) długotrwała niezdolność beneficjenta do wykonywania zawodu;
12 c) wywłaszczenie dużej części gospodarstwa, jeśli takiego wywłaszczenia nie można było przewidzieć w dniu podjęcia zobowiązania;
13 d) katastrofa naturalna poważnie dotykająca grunty gospodarstwa;
14 e) wypadek powodujący zniszczenie budynków dla zwierząt gospodarskich;
15 f) choroba epizootyczna dotykająca część lub całość należącego do rolnika żywego inwentarza.
16 Zdaniem organu odwoławczego żaden z ww. przypadków siły wyższej nie miał miejsca w rozpoznawanej sprawie. [...] nie pełnił funkcji Prezesa Grupy a jego choroba nie uniemożliwiła Grupie podejmowania innych czynności.
17 Grupa Producentów Rolnych "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w [...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2014 r. na postanowienie Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lipca 2014 r.
18 Postanowieniu temu zarzuciła naruszenie przepisów:
19 1. § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 – poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że niemożliwe jest wydłużenie terminu o czas niezbędny do dokonania czynności w wypadku zaistnienia wyjątkowych okoliczności po upływie 6 – miesięcznego terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy, a w konsekwencji przywrócenie terminu;
20 2. art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) – poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające wydłużenie terminu do złożenia wniosku o udzielenie pomocy finansowej.
21 Skargę swoją Skarżąca oparła na zarzutach skierowanych do błędnej w jej przekonaniu i zawężającej interpretacji pojęcia "wydłużenie terminu" stosowanej przez organ. Zdaniem Grupy, gdy wydłużenie terminu jest ograniczone wyłącznie do sytuacji, w których termin ten jeszcze nie upłynął – to możliwość ta wynika wprost z brzmienia przewidującego ją przepisu, co nie ma miejsca w uregulowaniu § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. Stojąc na stanowisku, iż wydłużenie tego terminu jest możliwe także po jego upływie, co przybiera postać przywrócenia terminu, Spółka przywołała okoliczności związane z chorobą członka Grupy [...] wskazując, iż stanowią one wyjątkowe okoliczności uzasadniające wydłużenie terminu przewidziane w art. 47 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z 15 grudnia 2006 r.
22 Z powyższych względów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania.
23 W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
25 Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna.
26 Stan faktyczny sprawy został w postępowaniu administracyjnym ustalony prawidłowo.
27 Problem sprowadza się do rozstrzygnięcia o charakterze 6 miesięcznego terminu z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.) oraz do dokonania wykładni § 3 ust. 4 tego rozporządzenia w zakresie możliwości skutecznego złożenia pisemnej prośby o wydłużenie 6 miesięcznego terminu na złożenie wniosku o czas niezbędny do dokonania tej czynności.
28 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie orzekającym, stoi na stanowisku, iż termin 6 miesięcy przewidziany w § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Grupy producentów rolnych" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 81, poz. 550 ze zm.) jest terminem prawa materialnego i jako taki nie podlega przywróceniu w oparciu o przepis art. 58 kodeksu postępowania administracyjnego.
29 Odwołując się do wypracowanych przez lata poglądów piśmiennictwa oraz do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego należy wskazać, iż terminem zawitym jest termin, który ogranicza w czasie dochodzenie przed powołanym do tego organem prawa lub inną realizację praw podmiotowych, a jego bezskuteczny upływ powoduje wygaśnięcie prawa.
30 Termin materialny z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. związany jest z prawami i obowiązkami Grupy Producentów Rolnych, o których organ rozstrzyga, wydając decyzję administracyjną o przyznaniu pomocy finansowej. Jego uchybienie powoduje wydanie rozstrzygnięcia negatywnego.
31 Jako termin prawa materialnego, nie podlegający przywróceniu w oparciu o przepis art. 58 kpa, 6 – cio miesięczny termin na złożenie wniosku mógłby zostać jedynie wydłużony – i takie właśnie rozwiązanie zawarte jest w § 3 ust. 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. Zgodnie z jego brzmieniem, na pisemną prośbę Grupy, w przypadku, gdy uprawdopodobni ona, iż złożenie wniosku o przyznanie pomocy w terminie jest niemożliwe albo znacznie utrudnione właściwy ze względu na siedzibę Grupy dyrektor oddziału terenowego Agencji – wydłuża ten termin o czas niezbędny do dokonania tej czynności.
32 W ocenie Sądu, zarówno językowe znaczenie terminu "wydłuża" (za Słownikiem Języka Polskiego m. innymi: czyni dłuższym w czasie) jak i przyjęty w § 3 ust. 4 rozporządzenia czas teraźniejszy : "złożenie wniosku ... w terminie jest niemożliwe" oraz organ "wydłuża ten termin" – jednoznacznie wskazują na zamiar ustawodawcy ograniczenia możliwości złożenia pisemnej prośby o wydłużenie terminu wyłącznie do czasu, gdy 6 miesięczny okres z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r. jeszcze nie upłynął. Nie może bowiem zostać wydłużony termin, który już upłynął.
33 Bezsporne w sprawie jest, że wniosek Grupy o przyznanie pomocy finansowej wraz z wnioskiem o jego przyjęcie do rozpoznania po upływie przepisanego terminu został złożony w dniu [...] lutego 2014 r. gdy tymczasem Grupa została wpisana do rejestru w dniu [...]kwietnia 2013 r. i 6 –cio miesięczny termin na złożenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej jak też ewentualnej prośby o wydłużenie tego 6 – cio miesięcznego terminu upływał w dniu [...] października 2013 r.
34 Wobec złożenia przez Grupę "Wniosku o przyjęcie do rozpoznania wniosku o pomoc finansowa po upływie przepisanego terminu" dopiero w dniu [...] lutego 2014 r. a więc po upływie dopuszczalnego terminu, poza zakresem rozważań Sądu pozostają argumenty Skarżącej dotyczące wyjątkowych okoliczności uniemożliwiających spełnienie wymogu z § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 20 kwietnia 2007 r.
35 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił jako niezasadną.