Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2019 r., V SA/Wa 1226/19
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2019 r., V SA/Wa 1226/19
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Asesor WSA - Aleksandra Młyńska (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2019 r. sprawy ze skargi E. S.A. w W. na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia (...) maja 2019 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz E. S.A. w W. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...],
3 L. dz. [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób
4 Niepełnosprawnych, po rozpoznaniu wniosku E. S.A. z siedzibą w
5 W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję tego organu
6 z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], L.dz.[...]
7 o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników
8 niepełnosprawnych za miesiąc czerwiec 2018 r.
9 Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
10 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz.
11 2096; dalej "k.p.a.") w związku z art. 45 ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
12 o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
13 (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.; dalej "ustawa o rehabilitacji").
14 Stan sprawy przedstawia się w sposób następujący.
15 E. Spółka Akcyjna przekazała do Państwowego Funduszu
16 Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zwanego dalej "Funduszem" lub "PFRON",
17 wniosek Wn-D o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników
18 niepełnosprawnych za czerwiec 2018 r. w terminie określonym w § 4 ust. 1
19 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 czerwca 2016 r.
20 w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników
21 niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 951), tj. do 25 dnia miesiąca następującego
22 po miesiącu, którego wniosek dotyczy.
23 W związku z powyższym, zgodnie z art. 26a ust. 9b pkt 1 w stosunku do strony
24 zostało przeprowadzone postępowanie sprawdzające w celu potwierdzenia, czy
25 wnioskodawca spełnia warunki do otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia
26 pracowników niepełnosprawnych za miesiąc czerwiec 2018 r.
27 Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. Prezes
28 Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
29 odmówił wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników
30 niepełnosprawnych za miesiąc czerwiec 2018 r.
31 Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 104 k.p.a. w związku z art. 26a
32 ust. 1a1
33 pkt 3, art. 26a ust. 9a pkt 2 oraz art. 45 ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
34 o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
35 (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.).
36 Organ wyjaśnił, że jeżeli wynagrodzenie ze stosunku pracy należne za dany
37 miesiąc zostanie wypłacone pracownikowi w następnym miesiącu, wówczas
38 pracodawca powinien uwzględnić je przy obliczaniu składek ZUS za miesiąc, w którym
39 dokonał faktycznej jego wypłaty. Strona wypłaca wynagrodzenia do 10-go dnia miesiąca
40 następującego po miesiącu przepracowanym, w związku z powyższym za miesiąc
41 czerwiec 2018 r. strona wypłaciła wynagrodzenie w lipcu 2018 r., a więc okresem
42 składkowym dla wynagrodzeń za miesiąc czerwiec 2018 r. będzie miesiąc lipiec 2018 r.
43 Organ stwierdził, że pismami nadanymi w dniu [...] i [...] października 2018 r. nr
44 [...] ZUS Oddział w G. wskazał, że składki
45 za okres składkowy w ZUS lipiec 2018 r. na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (FUS),
46 na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego (FUZ) oraz na Fundusz Pracy i Fundusz
47 Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FP i FGŚP) zostały opłacone w pełnej
48 wysokości, lecz po obowiązującym płatnika terminie płatności. Jednocześnie ZUS
49 przedstawił sposób rozliczenia należności za 07/2018.
50 Zdaniem organu, zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż strona poniosła
51 koszty płacy za pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych do dofinansowania
52 za wskazany miesiąc z uchybieniem terminu przekraczającym 14 dni, dlatego
53 miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych
54 za miesiąc czerwiec 2018 r. nie przysługuje.
55 E. Spółka Akcyjna wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie
56 sprawy. W ocenie strony, materiał dowodowy zgromadzony przez Fundusz w zakresie
57 informacji pozyskanych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczących
58 terminowości opłacenia składek za okres składkowy lipiec 2018 r., powinien być
59 rozpatrywany z uwzględnieniem złożonych przez nią wyjaśnień. Strona podtrzymała
60 twierdzenie, że składki za lipiec 2018 r. zostały opłacone terminowo i w całości za
61 pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych przez pracodawcę we wniosku o
62 dofinansowanie za miesiąc czerwiec 2018 r.
63 Spółka zarzuciła, że decyzja została wydana przedwcześnie, bez oczekiwania na
64 uzupełnienie materiału dowodowego przez ZUS, dotyczącego pracowników
65 niepełnosprawnych: A. S., J. K., P. K., E. P. i D. M. Zdaniem strony, Fundusz powinien zbadać
66 terminowość poniesienia kosztów płacy tylko w odniesieniu do pracowników
67 niepełnosprawnych, do których wynagrodzenia pracodawca ubiegał się o
68 dofinansowanie.
69 Spółka zauważyła, że informacje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
70 odnoszą się do składek, jakie spółka jako pracodawca winna uiścić za okres składkowy
71 lipiec 2018 r. za wszystkich zatrudnionych u niej pracowników, a nie do składek za
72 wskazanych w piśmie kierowanym przez organ pracowników niepełnosprawnych,
73 których koszty płacy stanowiły przedmiot wniosku o dofinansowanie. Ponadto w ocenie
74 strony, w przypadku gdy wpłata na ubezpieczenie społeczne nie pokrywa w całości
75 zobowiązania płatnika za dany okres, to pracodawca może zdecydować o rozliczeniu
76 składek na poszczególne tytuły oraz ubezpieczonych, których wpłata dotyczy.
77 Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Zarządu
78 Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia [...] maja
79 2019 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r.
80 W uzasadnieniu wskazał, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń
81 pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON przysługuje pracodawcy po
82 spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji.
83 Zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji koszty płacy oznaczają
84 wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na
85 ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia
86 oraz obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń
87 Pracowniczych. Zdaniem organu, z powyższej definicji kosztów płacy wynika, iż
88 stanowią one całość zobowiązań pracodawcy wynikających z faktu zatrudniania
89 pracowników bez rozróżnienia, czy są to koszty płacy związane tylko z zatrudnianiem
90 osób niepełnosprawnych.
91 Organ zauważył, że zgodnie z art. 26a ust. 9a ustawy o rehabilitacji Prezes
92 Zarządu PFRON wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania w
93 przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 albo 3.
94 Zgodnie z art. 26a ust. 1a1
95 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie
96 nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z
97 uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, z
98 zastrzeżeniem ust. 1a2
99 , tj. kwota miesięcznych należnych składek, o których mowa w
100 art. 2 pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1
101 pkt 3
102 przedmiotowej ustawy, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany
103 miesiąc. Powyższe oznacza, że w przypadku wystąpienia którejkolwiek z ww.
104 przesłanek, pracodawca nie może otrzymać świadczenia na żadnego pracownika
105 niepełnosprawnego.
106 Organ wskazał, że strona w złożonych do Funduszu miesięcznych informacjach
107 o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników
108 niepełnosprawnych (INF-D-P) wykazała, iż wynagrodzenia płacone są w miesiącu
109 następującym po miesiącu, za który pracownicy pobierają wynagrodzenie. Wobec
110 powyższego wnioskowi Wn-D za czerwiec 2018 r. odpowiada deklaracja ZUS za
111 lipiec 2018 r., której termin płatności, zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia
112 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300
113 ze zm.) upływa w dniu 15 sierpnia 2018 r., natomiast zgodnie z ustawą o rehabilitacji,
114 upływa w dniu 29 sierpnia 2018 r.
115 Odnosząc się do stanowiska strony zawartego we wniosku o ponowne
116 rozpatrzenie sprawy, że decyzja została wydana przedwcześnie, bez oczekiwania na
117 uzupełnienie materiału dowodowego przez ZUS w zakresie odpowiedzi dotyczącej
118 rozliczenia konta płatnika składek co do wskazanych pracowników niepełnosprawnych,
119 organ wyjaśnił, że należy odróżnić rozliczenie konta płatnika składek od rozliczenia
120 indywidualnego konta ubezpieczonego w ZUS.
121 Organ wskazał, że pismami nadanymi w dniu [...] i [...] października 2018 r. nr
122 [...] ZUS Oddział w G. przesłał do PFRON
123 rozliczenia konta płatnika składek, w których wykazał, że składki za okres składkowy
124 lipiec 2018 r. na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (FUS), na Fundusz Ubezpieczenia
125 Zdrowotnego (FUZ) oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń
126 Pracowniczych (FP i FGŚP) zostały opłacone w pełnej wysokości lecz po
127 obowiązującym płatnika terminie płatności. Jednocześnie ZUS przedstawił rozliczenie
128 konta płatnika za 07/2018 w następujący sposób:
129 1. należność z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (FUS) w kwocie
130 została pokryta z następujących wpłat:
131 - w kwocie [...] zł z dnia [...] sierpnia 2018 r.,
132 - w kwocie [...] zł z dnia [...] sierpnia 2018 r.,
133 - w kwocie [...] zł z dnia [...] sierpnia 2018 r.,
134 - w kwocie [...] zł z dnia [...] września 2018 r.,
135 - w kwocie [...] zł z dnia [...] września 2018 r.,
136 - w kwocie [...] zł z dnia [...] września 2018 r.,
137 - w kwocie [...] zł z dnia [...] września 2018 r.,
138 2. należność z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego (FUZ) została
139 pokryta z następujących wpłat:
140 - w kwocie [...] zł z dnia [...] sierpnia 2018 r.,
141 - w kwocie [...] zł z dnia [...] września 2018 r.,
142 - w kwocie [...] zł z dnia [...] września 2018 r.,
143 3. należność z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń
144 Pracowniczych (FP i FGŚP) została pokryta z następujących wpłat:
145 - w kwocie [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r.,
146 - w kwocie [...] zł z dnia [...] września 2018 r.,
147 - w kwocie [...] zł z dnia [...] września 2018 r.
148 Biorąc pod uwagę wyjaśnienia ZUS, organ ustalił, że w związku z tym, iż strona
149 była zobowiązana do poniesienia ww. składek za okres składkowy lipiec 2018 r.,
150 w nieprzekraczalnym terminie do dnia [...] sierpnia 2018 r., to składki na ubezpieczenia
151 społeczne opłacone w kwocie [...] zł w dniach [...], [...] sierpnia 2018 r., [...], [...]
152 września 2018 r. oraz składki na ubezpieczenia zdrowotne opłacone w kwocie [...]
153 zł w dniach [...] sierpnia 2018 r., [...], [...] września 2018 r., a także składki na Fundusz
154 Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych opłacone w kwocie
155 [...] w dniach [...] sierpnia 2018 r. oraz [...], [...] września 2018 r., zostały opłacone
156 przez płatnika z przekroczeniem 14 dniowego terminu wynikającego z art. 26a ust. 1a1
157 pkt 3 ustawy o rehabilitacji.
158 Jednocześnie organ dodał, iż pracodawca dokonał częściowej zapłaty składek
159 do ZUS za okres 07/2018 z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych
160 przepisów, przekraczającym 14 dni, a kwota ww. składek opłaconych po terminie
161 wskazanym w art. 26a ust. 1a1
162 pkt 3 ustawy o rehabilitacji przekroczyła wskazaną w art.
163 26a ust. 1a2
164 wysokość 2% składek należnych za dany miesiąc, w związku z czym
165 pracodawca stracił prawo do uzyskania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników
166 niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy czerwiec 2018 r.
167 Organ wyjaśnił, że zasadą jest, iż wpłaty należnych składek dokonuje się
168 w łącznej kwocie za wszystkich ubezpieczonych, odrębnie na poszczególne fundusze,
169 tj. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz
170 Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Kolejność zaliczania
171 wpłat składek na poszczególne fundusze oraz innych należności, do których poboru jest
172 zobowiązany ZUS, jeżeli płatnik składek opłaca je i przekazuje niezgodnie z przepisami
173 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, określa rozporządzenie Rady Ministrów
174 z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w
175 sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń
176 Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831). Rozporządzenie to wydane zostało na mocy
177 delegacji ustawowej w art. 49 ust. 1 u.s.u.s., zgodnie z którym Rada Ministrów określa
178 w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach
179 rozliczania składek i wypłaconych zasiłków, zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz
180 kolejność zaliczania wpłat składek na poszczególne fundusze, z uwzględnieniem
181 pierwszeństwa zaspokojenia należności funduszu emerytalnego.
182 Organ podkreślił, że zarówno w u.s.u.s., jak i wskazanym wyżej rozporządzeniu,
183 brak jest norm prawnych, czy też odniesienia do przyznania pierwszeństwa w
184 rozliczaniu składek na ubezpieczenia społeczne dla osób niepełnosprawnych,
185 a następnie na pozostałych zatrudnionych. Zdaniem organu, skoro na koncie płatnika
186 E. Spółka Akcyjna za okres objęty postępowaniem ustalono wpłaty, które
187 zostały dokonane z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów,
188 przekraczającym 14 dni, informację taką należy utożsamić ze stanem widniejącym na
189 koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie, w tym również ze
190 stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych posiadających orzeczenie o stopniu
191 niepełnosprawności.
192 Organ uznał, iż twierdzenie strony, że w przypadku, gdy kwota wpłaty w części
193 przypadającej na pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne jest niższa od kwoty
194 należnych składek za dany miesiąc kalendarzowy, którego deklaracja dotyczy,
195 to pracodawca może zdecydować o rozliczeniu składek na poszczególne fundusze oraz
196 ubezpieczonych, których wpłata dotyczy, nie znajduje oparcia w obowiązujących
197 przepisach prawa. Ponadto zauważył, że przedstawiona przez stronę przy piśmie z dnia
198 [...] sierpnia 2018 r. deklaracja ZUS P DRA za okres składkowy lipiec 2018 r.
199 (ID deklaracji [...] 07.2018) z datą wypełnienia w dniu [...] sierpnia 2018 r. oraz
200 potwierdzenie zapłaty w dniu [...] sierpnia 2018 r. kwoty [...] zł, tytułem składek
201 ZUS za okres składkowy lipiec 2018 r. tylko za pracowników niepełnosprawnych,
202 nie znajduje potwierdzenia w danych przekazanych przez ZUS.
203 Prezes Funduszu ponownie stwierdził, że zebrany materiał dowodowy wskazuje,
204 iż strona poniosła koszty płacy za pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych do
205 dofinansowania za wskazany miesiąc z uchybieniem terminu przekraczającym 14 dni,
206 dlatego miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych
207 za czerwiec 2018 r. nie przysługuje.
208 Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
209 w Warszawie wniosła E. S.A. z siedzibą w W.
210 Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
211 - art. 26a ust. 1a1
212 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
213 i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez jego błędne
214 zastosowanie, polegające na odmowie wypłaty dofinansowania kosztów płacy, które
215 zostały przez pracodawcę poniesione z zachowaniem terminów wynikających z
216 odrębnych przepisów,
217 - przepisu art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, poprzez jego niezastosowanie i odmowę
218 wypłaty dofinansowania w części dotyczącej 75% kosztów płacy poniesionych przez
219 pracodawcę faktycznie i terminowo,
220 - przepisów art.7, 7a, 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., poprzez dokonanie oceny
221 zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, z całkowitym pominięciem
222 dowodów przedstawianych przez skarżącego oraz rozstrzygnięcie wątpliwości co do
223 treści normy prawnej na niekorzyść strony, a także brak w uzasadnieniu wskazania
224 przyczyn, dlaczego dowodom i wyjaśnieniom przedstawionym przez stronę organ
225 odmówił wiarygodności oraz przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający
226 zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie
227 do organów.
228 W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej
229 decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] grudnia 2018
230 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania.
231 Zdaniem skarżącej, przesłanka terminowości poniesienia kosztów płacy
232 powinna być badana odrębnie wobec każdego z pracowników niepełnosprawnych,
233 do wynagrodzenia których pracodawca ubiega się o dofinansowanie. Skarżąca
234 zarzuciła, że w zestawieniu wskazującym na sposób rozliczenia składek przez ZUS
235 brak jest informacji, odnośnie szczegółowych tytułów wpłat, tzn. kogo faktycznie dane
236 wpłaty dotyczą, ani też jakich poszczególnych tytułów dotyczą wpłaty dokonane po
237 terminie (umów cywilnoprawnych, umów o pracę, czy umów o pracę osób
238 niepełnosprawnych). Organ nie otrzymał od ZUS informacji, za których ubezpieczonych
239 składki zostały opłacone po terminie, dlatego też nieprawidłowo uznał, że nieterminowo
240 zostały poniesione koszty płacy w odniesieniu do wszystkich osób niepełnosprawnych,
241 objętych wnioskami o dofinansowanie. Ponadto, organ pominął koszty płacy zapłacone
242 terminowo.
243 Strona przytoczyła stanowisko zawarte w piśmie Ministerstwa Rodziny, Pracy
244 i Polityki Społecznej – Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych z dnia
245 [...] grudnia 2014 r. znak [...], zgodnie z którym wyłączenie
246 dofinansowania, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1
247 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia
248 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
249 niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.) dotyczy niespełnienia
250 warunków dotyczących kosztów płacy osób, na które pracodawca zamierza uzyskać
251 dofinansowanie. Wyłączenie to skutkuje utratą prawa do dofinansowania do
252 wynagrodzeń tych osób, których koszty płacy zostały poniesione z powyżej 14-dniowym
253 uchybieniem.
254 Skarżąca podniosła, że porównanie przez organ całościowych kwot składek
255 na ubezpieczenia społeczne, należnych od płatnika za dany okres, jest działaniem
256 prowadzącym do błędnych wniosków w zakresie terminowości ponoszenia kosztów
257 płacy, ponieważ w składkach tych zawarte są również składki na ubezpieczenia
258 społeczne osób niebędących osobami niepełnosprawnymi, osób niepełnosprawnych,
259 do wynagrodzenia których pracodawca nie wnioskuje o dofinansowanie, a także stron
260 umów cywilnoprawnych. Organ powinien dokonać analizy złożonych deklaracji
261 dotyczących zatrudnionych osób niepełnosprawnych za dany okres, określić kwotę
262 składek na ubezpieczenia społeczne wynikającą z tych deklaracji, a następnie
263 porównać ją z kwotą wpłaty składek za wskazany okres – czego nie uczynił.
264 Zdaniem skarżącej, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone wadliwie,
265 z pominięciem wyjaśnień przedstawianych przez stronę, wyłącznie w oparciu o pisma
266 Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
267 W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji
268 Osób Niepełnosprawnych podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł
269 o oddalenie skargi.
270 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
271 Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów
272 administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują
273 działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając
274 prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich
275 wykładni.
276 Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia
277 przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w
278 postępowaniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
279 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.),
280 przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach
281 danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną
282 podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy.
283 W rozpoznawanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia, które
284 skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji.
285 Kontroli Sądu podlegała decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu
286 Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] maja 2019 r., utrzymująca w mocy
287 decyzję tego organu z dnia [...] grudnia 2018 r. o odmowie wypłaty miesięcznego
288 dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc
289 czerwiec 2018 r.
290 Materialnoprawną podstawę decyzji stanowią przepisy art. 26a ust. 1a1
291 pkt 3 oraz
292 art. 26a ust. 9a pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i
293 społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511
294 ze zm.).
295 Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych
296 ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje
297 pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji.
298 Stosownie do art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ww. ustawy miesięczne dofinansowanie
299 nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z
300 uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, z
301 zastrzeżeniem ust. 1a2
302 . Na podstawie art. 26a ust. 1a2
303 kwota miesięcznych należnych
304 składek, o których mowa w art. 2 pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym
305 mowa w ust. 1a1
306 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany
307 miesiąc.
308 Jak stanowi art. 26a ust. 9a pkt 2 ustawy o rehabilitacji, Prezes Zarządu
309 Funduszu wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania w
310 przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1a1
311 pkt 2 albo 3.
312 Wskazać należy, że koszty płacy oznaczają, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o
313 rehabilitacji, wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe
314 składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego
315 wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych
316 Świadczeń Pracowniczych. Za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które
317 zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia
318 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października
319 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z
320 dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek
321 dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń).
322 W niniejszej sprawie kwestią sporną jest terminowość opłacenia należności
323 składkowych. Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 47 ust. 1 u.s.u.s., płatnik składek
324 przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne
325 oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż:
326 1) do 10 dnia następnego miesiąca – dla osób fizycznych opłacających składkę
327 wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i
328 samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca –
329 dla pozostałych płatników. Stronę obowiązywał zatem termin opłacenia należności
330 składkowych wskazany w art. 47 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s.
331 Szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach rozliczania składek, do
332 których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych określa
333 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831),
334 mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Należy mieć na uwadze, iż zgodnie z §
335 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, Zakład dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika
336 składek wpłaty na koncie płatnika i zaewidencjonowania danych na koncie
337 ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy na podstawie deklaracji oraz raportów
338 lub deklaracji korygującej i raportów korygujących, w części przypadającej na dany
339 fundusz według podziału ustalonego zgodnie z § 7 ust. 1.
340 Przy wykładni przepisów krajowych, w tym powołanego art. 2 pkt 4a ustawy o
341 rehabilitacji, należy uwzględnić treść przepisów unijnych, zezwalających na udzielanie
342 tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Zauważyć trzeba, że art. 33 ust. 2
343 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego
344 niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107
345 i 108 Traktatu – wskazuje, że za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym
346 okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego.
347 Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że
348 wbrew stanowisku Prezesa PFRON, przepisy dotyczące dofinansowania do
349 wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jednoznacznie wiążą koszty płacy z
350 zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie wszystkich
351 pracowników, w tym pracowników pełnosprawnych. Organ dokonał błędnej wykładni
352 przepisu art. 26a ust. 1a1
353 pkt 3 w związku z art. 2 pkt 4a ustawy z dnia 27 sierpnia
354 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
355 niepełnosprawnych – przyjmując, że skoro na koncie płatnika za okres objęty
356 postępowaniem ustalono wpłaty dokonane z uchybieniem terminów, wynikających z
357 przepisów odrębnych, przekraczającym 14 dni, to informację taką należy utożsamić ze
358 stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym
359 okresie, w tym również ze stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych
360 posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.
361 Nieterminowe ponoszenie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy,
362 o którym mowa w art. 26a ust. 1 a1
363 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, odnosi się wyłącznie do
364 kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych, a nie pracowników ogółem (por. wyroki
365 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 4 lipca 2019 r. sygn. akt
366 V SA/Wa 74/19, z dnia 7 czerwca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 85/19, z dnia 22 stycznia
367 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1511/18). Tymczasem w znajdującym się w aktach sprawy
368 zestawieniu wskazującym na sposób rozliczenia składek przez ZUS, przyjętym przez
369 organ jako materiał dowodowy w sprawie, brak jest informacji, których osób dotyczą
370 poszczególne wpłaty. Zasadnie zatem skarżąca spółka podniosła, że organ nie otrzymał
371 od ZUS informacji, za których ubezpieczonych składki zostały opłacone po terminie i z
372 tego względu nieprawidłowo uznał, że koszty płacy zostały poniesione nieterminowo w
373 odniesieniu do wszystkich osób niepełnosprawnych, objętych wnioskiem o
374 dofinansowanie.
375 Reasumując, postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji
376 zostało przeprowadzone bez dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a zatem z
377 naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W niniejszej sprawie zabrakło w materiale
378 dowodowym danych odnoszących się do konkretnych pracowników niepełnosprawnych,
379 którym według organu pracodawca nie pokrył kosztów płacy (należności składkowych)
380 we wskazanym w przepisach terminie. Organ winien zatem uzyskać dowód oraz
381 odnieść się do niego w decyzji na okoliczność, że koszty płacy za osoby
382 niepełnosprawne zostały poniesione po wymaganym terminie. Dowodem takim powinna
383 być informacja o niedopłacie za sporne miesiące na indywidualnym koncie ZUS każdej
384 z osób niepełnosprawnych, objętych wnioskiem o dofinansowanie.
385 Ponownie rozpoznając sprawę, organ zbada przesłankę terminowości
386 poniesienia kosztów płacy odrębnie wobec każdego z pracowników niepełnosprawnych,
387 do których wynagrodzenia pracodawca ubiegał się o dofinansowanie. Skoro bowiem
388 pracodawca uzyskuje dofinansowanie do wynagrodzenia konkretnego pracownika
389 niepełnosprawnego, to w decyzji organ winien odnosić wszelkie nieprawidłowości, które
390 ustalił, do konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie do wszystkich
391 pracowników.
392 Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie
393 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu
394 przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
395 O kosztach postępowania sądowego, obejmujących kwotę uiszczoną z tytułu
396 wpisu sądowego od skargi, koszty zastępstwa procesowego przez radcę prawnego
397 oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na
398 podstawie art. 200, art. 210 i art. 205 § 2 cytowanej ustawy w związku z § 14 ust. 1
399 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
400 w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7a
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 104
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, art. 26a