Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2020 r., V SA/Wa 1225/19
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2020 r., V SA/Wa 1225/19
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach wsparcia bezpośredniego oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Przedmiotem skargi K. K. (dalej: "Skarżący" lub "Strona") jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor Oddziału ARiMR", "organ odwoławczy", "organ II instancji") z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], utrzymująca w
3 mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. (dalej: "Kierownik Biura ARiMR", "organ I instancji") z [...] października 2017 r. nr [...], odmawiającą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016.
4 Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:
5 W dniu 15 czerwca 2016 r. Skarżący zwrócił się do Biura Powiatowego ARiMR z
6 wnioskiem o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok
7 2016. We wniosku zadeklarował działkę rolną JPO Z o powierzchni 1,80 ha. W toku
8 prowadzonego postępowania stwierdzono, iż powierzchnia uprawniona do płatności na
9 zadeklarowanej działce wynosi 0,00 ha. W związku z powyższym, decyzją z [...] maja
10 2017 r. nr [...] Kierownik Biura ARiMR odmówił Skarżącemu przyznania płatności i jednocześnie nałożył sankcję w wysokości 415,85 zł. Strona złożyła odwołanie od ww. decyzji. Następnie, rozstrzygnięciem z [...] czerwca 2017 r. nr [...] Dyrektora Oddziału ARiMR uchylił decyzję z [...] maja 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność weryfikacji obszaru zadeklarowanego do płatności podczas wizytacji terenowej. Następnie, w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że na zgłoszonej do płatności działce znajduje
11 się las nie zaś zadeklarowany przez Skarżącego zagajnik o krótkiej rotacji.
12 Wobec powyższego organ I instancji w decyzji z [...] października 2017 r. o
13 wskazanym wyżej numerze, odmówił przyznania Jednolitej Płatności Obszarowej oraz
14 Płatności na zazielenianie, a także nałożył sankcję w wysokości 831,69 zł.
15 Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kierownik Biura ARiMR wyjaśnił, że działka
16 zadeklarowana przez Skarżącego stanowi las, a taki grunt nie kwalifikuje się do
17 płatności.
18 W wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji z [...] października 2017 r., Dyrektor
19 Oddziału ARiMR rozstrzygnięciem z [...] listopada 2017 r. utrzymał w mocy decyzję
20 organu I instancji.
21 Skarżący nie zgodził się z powyższym i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu
22 Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 22 października 2018 r., wydanym w
23 sprawie o sygn. akt V SA/Wa 219/18 uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu
24 wyroku zarzucono brak poszczególnych dokumentów w aktach administracyjnych
25 sprawy, co uniemożliwiło merytoryczną ocenę wniesionego środka zaskarżenia.
26 Jednocześnie – wobec dostrzeżonych braków – Sąd zarzucił organowi II instancji
27 przeprowadzenie jedynie formalnej kontroli, bez konfrontacji określonych dokumentów z
28 twierdzeniami zawartymi w odwołaniu.
29 W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z [...] kwietnia 2019 r. o
30 wskazanym wyżej numerze, Dyrektor Oddziału ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie
31 z [...] października 2017 r. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy w pierwszej
32 kolejności wskazał na mające zastosowanie w sprawie przepisy określające tryb
33 składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki uzyskania płatności w ramach
34 systemów wsparcia bezpośredniego, tj. przepisy zawarte w ustawie z 5 lutego 2015 r. o
35 płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1312
36 ze zm.), dalej: "ustawa". Wyjaśniono, że zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy Agencja
37 przeprowadza kontrole administracyjne na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich,
38 określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach
39 wzajemnej zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej.
40 Jednocześnie podkreślono, że zgodnie z art. 5 ust. 1 akapit 1-2 Rozporządzenia nr
41 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa
42 w art. 70 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie
43 finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz
44 uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98,
45 (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z
46 20.12.2013 r.; str. 549, ze zm.), dalej: "rozporządzenie 1306/2013" stosuje się na
47 poziomie działek referencyjnych. Działka referencyjna obejmuje jednostkę gruntu
48 stanowiącą powierzchnię użytków rolnych zgodnie z definicją zawartą w art. 4 ust. 1 lit.
49 e) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17
50 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla
51 rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz
52 uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr
53 73/2009 (Dz.U.UE.L.2013.347.608), dalej: "rozporządzenie 1307/2013". Działka
54 referencyjna obejmuje również obszary, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b)
55 rozporządzenia (UE) nr 1307/2013, oraz grunty rolne, o których mowa w art. 28 ust. 2
56 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013. Państwa członkowskie wytyczają działkę
57 referencyjną w sposób gwarantujący, że działka referencyjna jest mierzalna, umożliwia
58 niepowtarzalną i jednoznaczną lokalizację każdej zgłaszanej corocznie działki rolnej i co
59 do zasady jest stabilna w czasie. Państwa członkowskie dopilnowują ponadto, aby
60 zgłaszane działki rolne były identyfikowane w sposób pewny. W szczególności państwa
61 członkowskie wymagają, aby wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność były
62 składane wraz z określonymi informacjami lub aby towarzyszyły im dokumenty
63 określone przez właściwy organ, które umożliwią lokalizację i pomiar każdej działki
64 rolnej. Organ odwoławczy wskazał również na treść art. 74 ust. 1 rozporządzenia nr
65 1306/2013, zgodnie z którym państwa członkowskie przeprowadzają kontrole
66 administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów
67 kwalifikowalności do otrzymania pomocy. Zauważono, że kontrole te uzupełniane są
68 przez kontrole na miejscu. Zgodnie zaś z art. 74 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013
69 państwa członkowskie mogą korzystać z technik teledetekcji i globalnego systemu
70 nawigacji satelitarnej w celu przeprowadzania kontroli działek rolnych na miejscu.
71 Organ II instancji wyjaśnił, że kontrole takie dotyczą zgodności między działkami
72 rolnymi zadeklarowanymi w jednym wniosku, a działkami odniesienia w systemie
73 identyfikacji działek rolnych, oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy określonych
74 terenów jako takich. Następnie, Dyrektor Oddziału ARiMR zauważył, że nie można
75 dokonać żadnych płatności na rzecz obszarów wykraczających poza ustaloną w
76 systemie informacji geograficznej powierzchnię zwaną maksymalnym obszarem
77 kwalifikowanym. Mając na uwadze powyższe wskazano, że w gospodarstwie
78 Skarżącego została przeprowadzona kontrola. Przedstawiając stan faktyczny sprawy
79 organ odwoławczy wskazał, że z przeprowadzonych czynności wykonana została
80 dokumentacja fotograficzna, a wyniki kontroli zostały utrwalone w raporcie z weryfikacji
81 w terenie. Inspektorzy kontroli terenowej ustalili, że w przypadku działki ewidencyjnej nr
82 859, gdzie Skarżący deklarował powierzchnię 1,80 ha – stwierdzona powierzchnia PEG
83 wyniosła 0,00 ha, zaś w uwagach zamieszczono adnotację: "stwierdzono las".
84 Podsumowując organ II instancji wskazał, że wykonane w sprawie szkice terenowe
85 oraz zdjęcia fotograficzne stanowią niepodważalny dowód w sprawie, a stan faktyczny
86 istniejący w dniu kontroli potwierdza, że Strona zadeklarowała powierzchnię większą
87 niż stwierdzona w trakcie kontroli. Natomiast wykluczenie z płatności 1,80 ha
88 powierzchni działki ewidencyjnej nr 859 było spowodowane występowaniem na tej
89 powierzchni obszaru zalesionego, niewykorzystywanego rolniczo. Wobec powyższego,
90 nie było podstaw do uchylenia decyzji z [...] października 2017 r. w trybie art. 138 § 2
91 bądź art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania
92 administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: K.p.a.
93 W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie
94 na decyzję Dyrektora Oddziału ARiMR z [...] kwietnia 2019 r., Skarżący wniósł o jej
95 uchylenie zarzucając organowi odwoławczemu "rażące uchybienie procedury
96 administracyjnej".
97 W odpowiedzi na skargę Dyrektora Oddziału ARiMR podtrzymał argumentację
98 przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
99 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
100 Uprawnienie wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in.
101 art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów
102 administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia
103 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz.
104 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadza się do kontroli działalności administracji
105 publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena,
106 czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej
107 wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie z obrotu
108 prawnego. Wskazać również należy, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie
109 będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną
111 Przedmiot kontroli Sądu w niniejszej sprawie stanowi decyzja Dyrektora
112 Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z [...] kwietnia 2019 r. o
113 numerze wskazanym wyżej, utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura
114 Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] października 2017 r.
115 odmawiającą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na
116 rok 2016.
117 Skarga nie jest zasadna albowiem kwestionowana nią decyzja nie narusza prawa.
118 Sąd podkreśla, że tryb składania wniosków o przyznanie płatności oraz warunki
119 uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016
120 reguluje ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia
121 bezpośredniego (t. j. Dz.U. z 2017 r., poz. 278 ze zm.), dalej "ustawa".
122 Stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy, "płatności bezpośrednie" to m.in. jednolita płatność
123 obszarowa, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatność
124 dodatkowa, płatności związane do powierzchni upraw, płatności związane do zwierząt i
125 płatności dla małych gospodarstw.
126 Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w
127 przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych
128 rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania
129 administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
130 Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w
131 postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody
132 oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez
133 zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z
134 tego faktu wywodzi skutki prawne.
135 Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane
136 rolnikowi, jeżeli:
137 1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie
138 ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o
139 przyznanie płatności oraz
140 2) łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w
141 posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha.
142 Zgodnie zaś z ust. 2, pomimo niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2,
143 płatności bezpośrednie są przyznawane, jeżeli:
144 1) rolnik spełnia warunki do przyznania płatności związanych do zwierząt i złożył
145 wniosek o przyznanie tych płatności oraz
146 2) łączna kwota płatności bezpośrednich, przed zastosowaniem art. 63
147 rozporządzenia nr 1306/2013, wynosi co najmniej równowartość w złotych kwoty
148 200 euro.
149 Sąd podkreśla, że stosownie do art. 36 ust. 1 ustawy Agencja przeprowadza
150 kontrole administracyjne i na miejscu, w tym kontrole w ramach wzajemnej
151 zgodności wymogów lub norm. Nie budzi przy tym wątpliwości że to rolnik
152 obowiązany jest zapewnić niezbędną pomoc przy wykonywaniu czynności
153 kontrolnych. Co istotne, z czynności tych sporządza się raport. W przypadku
154 natomiast gdy rolnik (tu: Skarżący) nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w
155 raporcie może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń
156 zawartych w raporcie albo dyrektorowi oddziału regionalnego ARiMR w terminie 14
157 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że takie zastrzeżenia zgłosił bezpośrednio po
158 zakończeniu kontroli.
159 Z akt sprawy wynika, że Skarżący nie złożył zastrzeżeń.
160 Z przeprowadzonych w trakcie kontroli czynności wykonana została dokumentacja
161 fotograficzna, a wyniki kontroli zostały utrwalone w raporcie z weryfikacji w terenie.
162 Inspektorzy kontroli terenowej ustalili, że w przypadku działki ewidencyjnej nr 859, gdzie
163 Skarżący deklarował powierzchnię 1,80 ha – stwierdzona powierzchnia PEG wyniosła
164 0,00 ha, zaś w uwagach zamieszczono adnotację: "stwierdzono las".
165 Sąd podziela stanowisko organu, iż wykonane w sprawie szkice terenowe oraz zdjęcia
166 fotograficzne stanowią niepodważalny dowód w sprawie, a stan faktyczny istniejący w
167 dniu kontroli potwierdza, że Strona zadeklarowała powierzchnię większą niż
168 stwierdzona w trakcie kontroli. Natomiast wykluczenie z płatności 1,80 ha powierzchni
169 działki ewidencyjnej nr 859 było spowodowane występowaniem na tej powierzchni
170 obszaru zalesionego, niewykorzystywanego rolniczo.
171 W tym stanie rzeczy organy miały uzasadnione podstawy do odmowy przyznania
172 płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2016.
173 Jednocześnie Sąd stwierdza, że zawarte w uzasadnieniu wyroku wydanego w sprawie
174 o sygn. akt V SA/Wa 219/18 wytyczne zostały przez organ wykonane.
175 Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.