Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2019 r., V SA/Wa 1221/19
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2019 r., V SA/Wa 1221/19
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Asesor WSA - Aleksandra Młyńska (spr.), Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2019 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz [...] S.A. w [...] kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], L. dz. [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, po rozpoznaniu wniosku E. S.A. z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję tego organu z dnia [...] września 2018 r. nr [...], L.dz.[...] o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc marzec 2018 r.
3 Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
4 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz.
5 2096; dalej "k.p.a.") w związku z art. 45 ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
6 o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
7 (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.; dalej "ustawa o rehabilitacji").
8 Stan sprawy przedstawia się w sposób następujący.
9 E. Spółka Akcyjna przekazała do Państwowego Funduszu
10 Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, zwanego dalej "Funduszem" lub "PFRON",
11 wniosek Wn-D o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników
12 niepełnosprawnych za marzec 2018 r. w terminie określonym w § 4 ust. 1
13 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 czerwca 2016 r.
14 w sprawie miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników
15 niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 951), tj. do 25 dnia miesiąca następującego
16 po miesiącu, którego wniosek dotyczy.
17 W związku z powyższym, zgodnie z art. 26a ust. 9b pkt 1 w stosunku do strony
18 zostało przeprowadzone postępowanie sprawdzające w celu potwierdzenia, czy
19 wnioskodawca spełnia warunki do otrzymania dofinansowania do wynagrodzenia
20 pracowników niepełnosprawnych za miesiąc marzec 2018 r.
21 Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] września 2018 r. Prezes
22 Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
23 odmówił wypłaty miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników
24 niepełnosprawnych za miesiąc marzec 2018 r.
25 Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 104 k.p.a. w związku z art. 26a
26 ust. 1a1
27 pkt 3, art. 26a ust. 9a pkt 2 oraz art. 45 ust. 3a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r.
28 o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych
29 (Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm.).
30 Organ wyjaśnił, że jeżeli wynagrodzenie ze stosunku pracy należne za dany
31 miesiąc zostanie wypłacone pracownikowi w następnym miesiącu, wówczas
32 pracodawca powinien uwzględnić je przy obliczaniu składek ZUS za miesiąc, w którym
33 dokonał faktycznej jego wypłaty. Strona wypłaca wynagrodzenia do 10-go dnia miesiąca
34 następującego po miesiącu przepracowanym, w związku z powyższym za miesiąc
35 marzec 2018 r. strona wypłaciła wynagrodzenie w kwietniu 2018 r., a więc okresem
36 składkowym dla wynagrodzeń za miesiąc marzec 2018 r. będzie miesiąc kwiecień
37 2018 r.
38 Organ stwierdził, że w piśmie nadanym w dniu 18 lipca 2018 r. nr
39 [...] ZUS Oddział w G. wskazał, że
40 pracodawca - E. Spółka Akcyjna składki za okres sprawozdawczy
41 marzec 2018 r. (tj. okres składkowy w ZUS kwiecień 2018 r.) na Fundusz Ubezpieczeń
42 Społecznych (FUS), na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego (FUZ) oraz na Fundusz
43 Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FP i FGŚP) opłacił
44 w pełnej wysokości, lecz po obowiązującym płatnika terminie płatności. Jednocześnie
45 ZUS przedstawił sposób rozliczenia należności za 04/2018.
46 Zdaniem organu, zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż strona poniosła
47 koszty płacy za pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych do dofinansowania
48 za wskazany miesiąc z uchybieniem terminu przekraczającym 14 dni, dlatego
49 miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych
50 za miesiąc marzec 2018 r. nie przysługuje.
51 E. Spółka Akcyjna wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie
52 sprawy. W ocenie strony, materiał dowodowy zgromadzony przez Fundusz w zakresie
53 informacji pozyskanych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczących
54 terminowości opłacenia składek za okres składkowy kwiecień 2018 r., powinien być
55 rozpatrywany z uwzględnieniem złożonych przez nią wyjaśnień. Strona podtrzymała
56 twierdzenie, że składki za kwiecień 2018 r. zostały opłacone terminowo i w całości
57 za pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych przez pracodawcę we wniosku
58 o dofinansowanie za miesiąc marzec 2018 r.
59 Spółka zarzuciła, że decyzja została wydana przedwcześnie, bez oczekiwania na
60 uzupełnienie materiału dowodowego przez ZUS, dotyczącego pracowników
61 niepełnosprawnych: M. B., A. S., J. K., M. S.,
62 P. K. i E. P. Zdaniem strony, Fundusz powinien zbadać
63 terminowość poniesienia kosztów płacy tylko w odniesieniu do pracowników
64 niepełnosprawnych, do których wynagrodzenia pracodawca ubiegał się o
65 dofinansowanie.
66 Spółka zauważyła, że informacje z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
67 odnoszą się do składek, jakie spółka jako pracodawca winna uiścić za okres składkowy
68 kwiecień 2018 r. za wszystkich zatrudnionych u niej pracowników, a nie do składek za
69 wskazanych w piśmie kierowanym przez organ pracowników niepełnosprawnych,
70 których koszty płacy stanowiły przedmiot wniosku o dofinansowanie. Ponadto w ocenie
71 strony, w przypadku gdy wpłata na ubezpieczenie społeczne nie pokrywa w całości
72 zobowiązania płatnika za dany okres, to pracodawca może zdecydować o rozliczeniu
73 składek na poszczególne tytuły oraz ubezpieczonych, których wpłata dotyczy.
74 Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Zarządu
75 Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia
76 [...] kwietnia 2019 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] września 2018 r.
77 W uzasadnieniu wskazał, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń
78 pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON przysługuje pracodawcy po
79 spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji.
80 Zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji koszty płacy oznaczają
81 wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na
82 ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia
83 oraz obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń
84 Pracowniczych. Zdaniem organu, z powyższej definicji kosztów płacy wynika, iż
85 stanowią one całość zobowiązań pracodawcy wynikających z faktu zatrudniania
86 pracowników bez rozróżnienia czy są to koszty płacy związane tylko z zatrudnianiem
87 osób niepełnosprawnych.
88 Organ zauważył, że zgodnie z art. 26a ust. 9a ustawy o rehabilitacji Prezes
89 Zarządu PFRON wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania w
90 przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 2 albo 3.
91 Zgodnie z art. 26a ust. 1a1
92 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie nie
93 przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z
94 uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, z
95 zastrzeżeniem ust. 1a2
96 , tj. kwota miesięcznych należnych składek, o których mowa w
97 art. 2 pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1
98 pkt 3
99 przedmiotowej ustawy, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany
100 miesiąc. Powyższe oznacza, że w przypadku wystąpienia którejkolwiek z ww.
101 przesłanek, pracodawca nie może otrzymać świadczenia na żadnego pracownika
102 niepełnosprawnego.
103 Organ wskazał, że strona w złożonych do Funduszu miesięcznych informacjach
104 o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników
105 niepełnosprawnych (INF-D-P) wykazała, iż wynagrodzenia płacone są w miesiącu
106 następującym po miesiącu, za który pracownicy pobierają wynagrodzenie. Wobec
107 powyższego wnioskowi Wn-D za marzec 2018 r. odpowiada deklaracja ZUS za
108 kwiecień 2018 r., której termin płatności, zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy z dnia
109 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 300
110 ze zm.) upływa w dniu 15 maja 2018 r., natomiast zgodnie z ustawą o rehabilitacji,
111 upływa w dniu 29 maja 2018 r.
112 Fundusz zwrócił się do ZUS o zweryfikowanie poprawności opłacenia przez
113 podmiot należnych składek i w dniu 19 lutego 2019 r. uzyskał informacje na podstawie
114 raportu z Kompleksowego Systemu Informatycznego Zakładu Ubezpieczeń
115 Społecznych wskazujące, że strona nie opłaciła terminowo obowiązkowych składek na
116 ubezpieczenia społeczne za okres składkowy kwiecień 2018 r.
117 Odnosząc się do stanowiska strony zawartego we wniosku o ponowne
118 rozpatrzenie sprawy, że decyzja została wydana przedwcześnie, bez oczekiwania na
119 uzupełnienie materiału dowodowego przez ZUS w zakresie odpowiedzi dotyczącej
120 rozliczenia konta płatnika składek co do wskazanych pracowników niepełnosprawnych,
121 organ wyjaśnił, że należy odróżnić rozliczenie konta płatnika składek od rozliczenia
122 indywidualnego konta ubezpieczonego w ZUS.
123 Organ wskazał, że pismem nadanym w dniu 18 lipca 2018 r. nr
124 [...] ZUS Oddział w G. poinformował
125 PFRON, że składki za okres składkowy kwiecień 2018 r. na Fundusz Ubezpieczeń
126 Społecznych (FUS), na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego (FUZ) oraz na Fundusz
127 Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FP i FGŚP) zostały
128 opłacone w pełnej wysokości lecz po obowiązującym płatnika terminie płatności.
129 Jednocześnie ZUS przedstawił rozliczenie konta płatnika za 04/2018 w następujący
130 sposób:
131 1. należność z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych (FUS) w kwocie
132 100.190,23 zł została pokryta z następujących wpłat:
133 - w kwocie 7522,97 zł z dnia 15 maja 2018 r.,
134 - w kwocie 714,19 zł z dnia 30 kwietnia 2018 r.,
135 - w kwocie 5924,87 zł z dnia 18 maja 2018 r.,
136 - w kwocie 86028,20 zł z dnia 11 czerwca 2018 r.
137 2. należność z tytułu składek na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego (FUZ) w kwocie
138 25.323,86 zł została pokryta z następujących wpłat:
139 - w kwocie 1447,43 zł z dnia 18 maja 2018 r.,
140 - w kwocie 22409,07 zł z dnia 11 czerwca 2018 r.,
141 - w kwocie 1467,36 zł z dnia 11 czerwca 2018 r.
142 3. należność z tytułu składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń
143 Pracowniczych (FP i FGŚP) w kwocie 7.574,84 zł została pokryta z następujących
144 wpłat:
145 - w kwocie 426,59 z dnia 18 maja 2018 r.,
146 - w kwocie 6703,46 zł z dnia 11 czerwca 2018 r.,
147 - w kwocie 444,79 zł z dnia 11 czerwca 2018 r.
148 Biorąc pod uwagę wyjaśnienia ZUS, organ ustalił, że w związku z tym, iż strona
149 była zobowiązana do poniesienia ww. składek za okres składkowy kwiecień 2018 r.
150 w nieprzekraczalnym terminie do dnia 29 maja 2018 r., to składki na ubezpieczenia
151 społeczne opłacone w kwocie 86028,20 zł w dniu 11 czerwca 2018 r. oraz składki na
152 ubezpieczenia zdrowotne opłacone w kwocie 22409,07 zł i 1467,36 zł w dniu
153 11 czerwca 2018 r., a także składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych
154 Świadczeń Pracowniczych opłacone w kwocie 6703,46 zł i 444,79 zł w dniu 11 czerwca
155 2018 r., zostały opłacone przez płatnika z przekroczeniem 14 dniowego terminu
156 wynikającego z art. 26a ust. 1a1
157 pkt 3 ustawy o rehabilitacji.
158 Jednocześnie organ dodał, iż pracodawca dokonał częściowej zapłaty składek
159 do ZUS za okres 04/2018 z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych
160 przepisów, przekraczającym 14 dni, a kwota ww. składek opłaconych po terminie
161 wskazanym w art. 26a ust. 1a1
162 pkt 3 ustawy o rehabilitacji przekroczyła wskazaną w art.
163 26a ust. 1a2
164 wysokość 2% składek należnych za dany miesiąc, w związku z czym
165 pracodawca stracił prawo do uzyskania dofinansowania do wynagrodzeń pracowników
166 niepełnosprawnych za okres sprawozdawczy marzec 2018 r.
167 Organ wyjaśnił, że zasadą jest, iż wpłaty należnych składek dokonuje się
168 w łącznej kwocie za wszystkich ubezpieczonych, odrębnie na poszczególne fundusze,
169 tj. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego, Fundusz
170 Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Kolejność zaliczania
171 wpłat składek na poszczególne fundusze oraz innych należności, do których poboru jest
172 zobowiązany ZUS, jeżeli płatnik składek opłaca je i przekazuje niezgodnie z przepisami
173 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, określa rozporządzenie Rady Ministrów
174 z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w
175 sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń
176 Społecznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831). Rozporządzenie to wydane zostało na mocy
177 delegacji ustawowej w art. 49 ust. 1 u.s.u.s., zgodnie z którym Rada Ministrów określa
178 w drodze rozporządzenia szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach
179 rozliczania składek i wypłaconych zasiłków, zasiłków rodzinnych i pielęgnacyjnych oraz
180 kolejność zaliczania wpłat składek na poszczególne fundusze, z uwzględnieniem
181 pierwszeństwa zaspokojenia należności funduszu emerytalnego.
182 Organ podkreślił, że zarówno w u.s.u.s., jak i wskazanym wyżej rozporządzeniu,
183 brak jest norm prawnych, czy też odniesienia do przyznania pierwszeństwa w
184 rozliczaniu składek na ubezpieczenia społeczne dla osób niepełnosprawnych,
185 a następnie na pozostałych zatrudnionych. Zdaniem organu, skoro na koncie płatnika
186 E. Spółka Akcyjna za okres objęty postępowaniem ustalono wpłaty, które
187 zostały dokonane z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów,
188 przekraczającym 14 dni, informację taką należy utożsamić ze stanem widniejącym na
189 koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie, w tym również ze
190 stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych posiadających orzeczenie o stopniu
191 niepełnosprawności.
192 Organ uznał, iż twierdzenie strony, że w przypadku, gdy kwota wpłaty w części
193 przypadającej na pokrycie składek na ubezpieczenia społeczne jest niższa od kwoty
194 należnych składek za dany miesiąc kalendarzowy, którego deklaracja dotyczy,
195 to pracodawca może zdecydować o rozliczeniu składek na poszczególne fundusze oraz
196 ubezpieczonych, których wpłata dotyczy, nie znajduje oparcia w obowiązujących
197 przepisach prawa. Ponadto zauważył, że przedstawiona przez stronę przy piśmie
198 nadanym w dniu 4 czerwca 2018 r. deklaracja ZUS P DRA za okres składkowy kwiecień
199 2018 r. (ID deklaracji 01 04.2018) z datą wypełnienia w dniu 11 maja 2018 r. oraz
200 potwierdzenie zapłaty w dniu 18 maja 2018 r. kwoty 7.798,89 zł, tytułem składek ZUS
201 za okres składkowy kwiecień 2018 r. tylko za pracowników niepełnosprawnych,
202 nie znajduje potwierdzenia w danych przekazanych przez ZUS.
203 Prezes Funduszu ponownie stwierdził, że zebrany materiał dowodowy wskazuje,
204 iż strona poniosła koszty płacy za pracowników niepełnosprawnych zgłoszonych do
205 dofinansowania za wskazany miesiąc z uchybieniem terminu przekraczającym 14 dni,
206 dlatego miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych
207 za marzec 2018 r. nie przysługuje.
208 Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
209 w Warszawie wniosła E. S.A. z siedzibą w W.
210 Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
211 - art. 26a ust. 1a1
212 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej
213 i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez jego błędne
214 zastosowanie, polegające na odmowie wypłaty dofinansowania kosztów płacy, które
215 zostały przez pracodawcę poniesione z zachowaniem terminów wynikających z
216 odrębnych przepisów,
217 - przepisu art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, poprzez jego niezastosowanie i odmowę
218 wypłaty dofinansowania w części dotyczącej 75% kosztów płacy poniesionych przez
219 pracodawcę faktycznie i terminowo,
220 - przepisów art.7, 7a, 8, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., poprzez dokonanie oceny
221 zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, z całkowitym pominięciem
222 dowodów przedstawianych przez skarżącego oraz rozstrzygnięcie wątpliwości co do
223 treści normy prawnej na niekorzyść strony, a także brak w uzasadnieniu wskazania
224 przyczyn, dlaczego dowodom i wyjaśnieniom przedstawionym przez stronę organ
225 odmówił wiarygodności oraz przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający
226 zasadę prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób budzący zaufanie
227 do organów.
228 W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej
229 decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] września
230 2018 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania.
231 Zdaniem skarżącej, przesłanka terminowości poniesienia kosztów płacy
232 powinna być badana odrębnie wobec każdego z pracowników niepełnosprawnych,
233 do wynagrodzenia których pracodawca ubiega się o dofinansowanie. Skarżąca
234 zarzuciła, że w zestawieniu wskazującym na sposób rozliczenia składek przez ZUS
235 brak jest informacji, odnośnie szczegółowych tytułów wpłat, tzn. kogo faktycznie dane
236 wpłaty dotyczą, ani też jakich poszczególnych tytułów dotyczą wpłaty dokonane po
237 terminie (umów cywilnoprawnych, umów o pracę, czy umów o pracę osób
238 niepełnosprawnych). Organ nie otrzymał od ZUS informacji, za których ubezpieczonych
239 składki zostały opłacone po terminie, dlatego też nieprawidłowo uznał, że nieterminowo
240 zostały poniesione koszty płacy w odniesieniu do wszystkich osób niepełnosprawnych,
241 objętych wnioskami o dofinansowanie. Ponadto, organ pominął koszty płacy zapłacone
242 terminowo.
243 Strona przytoczyła stanowisko zawarte w piśmie Ministerstwa Rodziny, Pracy
244 i Polityki Społecznej – Biura Pełnomocnika Rządu ds. Osób Niepełnosprawnych z dnia
245 2 grudnia 2014 r. znak [...], zgodnie z którym wyłączenie
246 dofinansowania, o którym mowa w art. 26a ust. 1a1
247 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia
248 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
249 niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.) dotyczy niespełnienia
250 warunków dotyczących kosztów płacy osób, na które pracodawca zamierza uzyskać
251 dofinansowanie. Wyłączenie to skutkuje utratą prawa do dofinansowania do
252 wynagrodzeń tych osób, których koszty płacy zostały poniesione z powyżej 14-dniowym
253 uchybieniem.
254 Skarżąca podniosła, że porównanie przez organ całościowych kwot składek
255 na ubezpieczenia społeczne, należnych od płatnika za dany okres, jest działaniem
256 prowadzącym do błędnych wniosków w zakresie terminowości ponoszenia kosztów
257 płacy, ponieważ w składkach tych zawarte są również składki na ubezpieczenia
258 społeczne osób niebędących osobami niepełnosprawnymi, osób niepełnosprawnych,
259 do wynagrodzenia których pracodawca nie wnioskuje o dofinansowanie, a także stron
260 umów cywilnoprawnych. Organ powinien dokonać analizy złożonych deklaracji
261 dotyczących zatrudnionych osób niepełnosprawnych za dany okres, określić kwotę
262 składek na ubezpieczenia społeczne wynikającą z tych deklaracji, a następnie
263 porównać ją z kwotą wpłaty składek za wskazany okres, czego nie uczynił.
264 Zdaniem skarżącej, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone wadliwie,
265 z pominięciem wyjaśnień przedstawianych przez stronę, wyłącznie w oparciu o pisma
266 Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
267 W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji
268 Osób Niepełnosprawnych podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł
269 o oddalenie skargi.
270 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
271 Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów
272 administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują
273 działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając
274 prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich
275 wykładni.
276 Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia
277 przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w
278 postępowaniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o
279 postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.),
280 przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach
281 danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną
282 podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a ww. ustawy.
283 W rozpoznawanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia, które
284 skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji.
285 Kontroli Sądu podlegała decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu
286 Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] kwietnia 2019 r., utrzymująca w mocy
287 decyzję tego organu z dnia [...] września 2018 r. o odmowie wypłaty miesięcznego
288 dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za miesiąc
289 marzec 2018 r.
290 Materialnoprawną podstawę decyzji stanowią przepisy art. 26a ust. 1a1 pkt 3 oraz
291 art. 26a ust. 9a pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i
292 społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 511
293 ze zm.).
294 Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych
295 ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje
296 pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji.
297 Stosownie do art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ww. ustawy miesięczne dofinansowanie
298 nie przysługuje, jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z
299 uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, z
300 zastrzeżeniem ust. 1a2
301 . Na podstawie art. 26a ust. 1a2
302 kwota miesięcznych należnych
303 składek, o których mowa w art. 2 pkt 4a, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym
304 mowa w ust. 1a1
305 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany
306 miesiąc.
307 Jak stanowi art. 26a ust. 9a pkt 2 ustawy o rehabilitacji, Prezes Zarządu
308 Funduszu wydaje decyzję o odmowie wypłaty miesięcznego dofinansowania w
309 przypadku niespełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1a1
310 pkt 2 albo 3.
311 Wskazać należy, że koszty płacy oznaczają, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o
312 rehabilitacji, wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe
313 składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego
314 wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych
315 Świadczeń Pracowniczych. Za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które
316 zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia
317 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), z ustawy z dnia 13 października
318 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz z ustawy z
319 dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek
320 dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń).
321 W niniejszej sprawie kwestią sporną jest terminowość opłacenia należności
322 składkowych. Wskazać zatem trzeba, że zgodnie z art. 47 ust. 1 u.s.u.s., płatnik składek
323 przesyła w tym samym terminie deklarację rozliczeniową, imienne raporty miesięczne
324 oraz opłaca składki za dany miesiąc, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2a i 2b, nie później niż:
325 1) do 10 dnia następnego miesiąca – dla osób fizycznych opłacających składkę
326 wyłącznie za siebie; 2) do 5 dnia następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i
327 samorządowych zakładów budżetowych; 3) do 15 dnia następnego miesiąca –
328 dla pozostałych płatników. Stronę obowiązywał zatem termin opłacenia należności
329 składkowych wskazany w art. 47 ust. 1 pkt 3 u.s.u.s.
330 Szczegółowe zasady i tryb postępowania w sprawach rozliczania składek,
331 do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych określa
332 rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1831),
333 mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Należy mieć na uwadze, iż zgodnie z §
334 12 ust. 1 ww. rozporządzenia, Zakład dokonuje rozliczenia dokonanej przez płatnika
335 składek wpłaty na koncie płatnika i zaewidencjonowania danych na koncie
336 ubezpieczonego za dany miesiąc kalendarzowy na podstawie deklaracji oraz raportów
337 lub deklaracji korygującej i raportów korygujących, w części przypadającej na dany
338 fundusz według podziału ustalonego zgodnie z § 7 ust. 1.
339 Przy wykładni przepisów krajowych, w tym powołanego art. 2 pkt 4a ustawy o
340 rehabilitacji, należy uwzględnić treść przepisów unijnych, zezwalających na udzielanie
341 tego rodzaju pomocy przepisami krajowymi. Zauważyć trzeba, że art. 33 ust. 2
342 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego
343 niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107
344 i 108 Traktatu – wskazuje, że za koszty kwalifikowalne uznaje się koszty płacy w danym
345 okresie zatrudnienia pracownika niepełnosprawnego.
346 Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, stwierdzić trzeba, że
347 wbrew stanowisku Prezesa PFRON, przepisy dotyczące dofinansowania do
348 wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jednoznacznie wiążą koszty płacy z
349 zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie wszystkich
350 pracowników, w tym pracowników pełnosprawnych. Organ dokonał błędnej wykładni
351 przepisu art. 26a ust. 1a1
352 pkt 3 w związku z art. 2 pkt 4a ustawy z dnia 27 sierpnia
353 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób
354 niepełnosprawnych – przyjmując, że skoro na koncie płatnika za okres objęty
355 postępowaniem ustalono wpłaty dokonane z uchybieniem terminów, wynikających z
356 przepisów odrębnych, przekraczającym 14 dni, to informację taką należy utożsamić ze
357 stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym
358 okresie, w tym również ze stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych
359 posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności.
360 Nieterminowe ponoszenie przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy,
361 o którym mowa w art. 26a ust. 1 a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, odnosi się wyłącznie do
362 kosztów płacy pracowników niepełnosprawnych, a nie pracowników ogółem (por. wyroki
363 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 4 lipca 2019 r. sygn. akt
364 V SA/Wa 74/19, z dnia 7 czerwca 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 85/19, z dnia 22 stycznia
365 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 1511/18). Tymczasem w znajdującym się w aktach sprawy
366 zestawieniu wskazującym na sposób rozliczenia składek przez ZUS, przyjętym przez
367 organ jako materiał dowodowy w sprawie, brak jest informacji, których osób dotyczą
368 poszczególne wpłaty. Zasadnie zatem skarżąca spółka podniosła, że organ nie otrzymał
369 od ZUS informacji, za których ubezpieczonych składki zostały opłacone po terminie i z
370 tego względu nieprawidłowo uznał, że koszty płacy zostały poniesione nieterminowo w
371 odniesieniu do wszystkich osób niepełnosprawnych, objętych wnioskiem o
372 dofinansowanie.
373 Dostrzeżenia wymaga okoliczność, iż w aktach administracyjnych znajduje się
374 zestawienie ZUS Oddział w G. z dnia [...] lipca 2018 r. dotyczące
375 D. M. za okres 03.2018 r. – 04.2018 r. Wpłaty pokryły obowiązkowe składki
376 deklarowane przez pracodawcę za okres 04/2018, przy czym częściowo zostały
377 dokonane w dniu 11 czerwca 2018 r. Z uwagi na brak dokumentacji odnoszącej się do
378 pozostałych pracowników niepełnosprawnych objętych wnioskiem o dofinansowanie,
379 nie można stwierdzić, czy kwota składek opłaconych po terminie wskazanym w art. 26a
380 ust. 1a1
381 pkt 3 ustawy o rehabilitacji przekroczyła wskazaną w art. 26a ust. 1a2 ustawy
382 wysokość 2% składek należnych za dany miesiąc w odniesieniu do wszystkich
383 pracowników niepełnosprawnych objętych wnioskiem o dofinansowanie.
384 Reasumując, postępowanie poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji
385 zostało przeprowadzone bez dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, a zatem
386 z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W niniejszej sprawie zabrakło w materiale
387 dowodowym danych odnoszących się do konkretnych pracowników niepełnosprawnych,
388 którym według organu pracodawca nie pokrył kosztów płacy (należności składkowych)
389 we wskazanym w przepisach terminie. Organ winien zatem uzyskać dowód oraz
390 odnieść się do niego w decyzji na okoliczność, że koszty płacy za osoby
391 niepełnosprawne zostały poniesione po wymaganym terminie. Dowodem takim powinna
392 być informacja o niedopłacie za sporne miesiące na indywidualnym koncie ZUS każdej
393 z osób niepełnosprawnych, objętych wnioskiem o dofinansowanie.
394 Ponownie rozpoznając sprawę, organ zbada przesłankę terminowości
395 poniesienia kosztów płacy odrębnie wobec każdego z pracowników niepełnosprawnych,
396 do których wynagrodzenia pracodawca ubiegał się o dofinansowanie. Skoro bowiem
397 pracodawca uzyskuje dofinansowanie do wynagrodzenia konkretnego pracownika
398 niepełnosprawnego, to w decyzji organ winien odnosić wszelkie nieprawidłowości,
399 które ustalił, do konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie do wszystkich
400 pracowników.
401 Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie
402 art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu
403 przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku.
404 O kosztach postępowania sądowego, obejmujących kwotę uiszczoną z tytułu
405 wpisu sądowego od skargi, koszty zastępstwa procesowego przez radcę prawnego
406 oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa, orzeczono w pkt 2 sentencji wyroku na
407 podstawie art. 200, art. 210 i art. 205 § 2 cytowanej ustawy w związku z § 14 ust. 1
408 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
409 w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7a
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 104
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, art. 26a