Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2019 r., V SA/Wa 122/19
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 lipca 2019 r., V SA/Wa 122/19
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Blankiewicz – Wóltańska, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Michał Sowiński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 lipca 2019 r. sprawy ze skargi P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie N. z dnia [...] października 2018 r. 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz P. kwotę 597 zł (pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., utrzymał
3 w mocy postanowienie Naczelnika [...] Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w
4 W. nr [...] z dnia [...] października 2018 r. o
5 obciążeniu wierzyciela - [...]
6 kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na
7 podstawie tytułów wykonawczych [...],
8 [...] z dnia [...] października 2016 r., obejmujących
9 należności z tytułu obowiązkowych wpłat na rzecz [...] za okres od listopada 2013 r.
10 do sierpnia 2014 r., w łącznej kwocie należności głównej 66.424,00 zł, plus należne
11 odsetki za zwłokę.
12 Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym:
13 Naczelnik [...] Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w W.
14 prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego - A. Sp. z
15 o.o. Na podstawie w/w tytułów wykonawczych organ egzekucyjny dokonał zajęć
16 wierzytelności z rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych prowadzonych
17 przez:
18 - B. S.A. na podstawie zawiadomienia o zajęciu nr [...] z dnia [...] listopada 2016 r. Zawiadomienie wraz z
19 odpisami
20 przedmiotowych tytułów wykonawczych doręczono Stronie w trybie zastępczym w dniu
21 05.12.016 r. Bank zawiadomienie otrzymał w dniu 22 listopada 2016 r.,
22 - A. S.A. na podstawie zawiadomienia o zajęciu nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. Zawiadomienie doręczono
23 Stronie w
24 dniu 25 stycznia 2017 r. w trybie zastępczym. Bank zawiadomienie otrzymał w dniu 11
25 stycznia 2017 r., i pismem z dnia 13 stycznia 2017 r. poinformował o braku środków na
26 rachunku.
27 Naczelnik [...] Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w W.
28 poszukując majątku Zobowiązanej Spółki, z którego można było przeprowadzić
29 egzekucję, kierował zapytania do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w
30 P., Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Zakład Ubezpieczeń
31 Społecznych poinformował, że A. Sp. z o.o. nie prowadzi działalności
32 gospodarczej. Z informacji uzyskanej z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców
33 wynika, że A. Sp. z o.o. nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów.
34 Natomiast z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych wynika, że Spółka nie posiada
35 żadnych nieruchomości.
36 Z akt sprawy wynika, że w trakcie wykonywania obowiązków służbowych w dniu
37 30 sierpnia 2017 r., poborca skarbowy podejmował nieskuteczne próby, dokonania
38 czynności egzekucyjnych w miejscu prowadzenia działalności Spółki pod adresem
39 W., ul. [...]. Ustalono, że pod ww. adresem zobowiązana Spółka nie
40 prowadzi działalności gospodarczej, znajduje się tam wirtualne biuro T., natomiast zawarta w dniu [...] maja
41 2015 r. umowa najmu z Zobowiązaną
42 Spółką została wypowiedziana z dniem 1 czerwca 2016 r.
43 Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]
44 Naczelnik [...] Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w W. umorzył na
45 podstawie art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o
46 postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm., dalej
47 jako: "u.p.e.a.") postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec A. Sp. z o. o.
48 Zawiadomieniem z dnia 8 maja 2018 r. Naczelnik [...] Mazowieckiego
49 Urzędu Skarbowego w W. poinformował Wierzyciela o wysokości kosztów
50 postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec A. Sp. z o. o.
51 Pismem z dnia 16 maja 2018 r. Prezes Zarządu [...] złożył wniosek o
52 wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych.
53 Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. Naczelnik [...] Urzędu
54 Skarbowego [...] obciążył Wierzyciela, P.kosztami postępowania
55 egzekucyjnego postępowania egzekucyjnego w wysokości 5.638,40 zł.
56 Następnie organ egzekucyjny, po przytoczeniu stosownych przepisów prawa,
57 normujących kwestie związane z ponoszeniem kosztów egzekucyjnych, stwierdził, że
58 wobec umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie
59 niniejszego tytułu wykonawczego, w sprawie tej wystąpiła przesłanka obciążenia
60 wierzyciela kosztami, określona w art. 64c § 4 u.p.e.a.
61 Pismem z dnia 15.06.2018 r. znak [...][...] złożył w
62 terminie zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego, wnosząc w części
63 dotyczącej obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie 4.704.90 zł o jego
64 zmianę, uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I
65 instancji. Wskazał, że brak było podstaw do naliczenia i pobrania opłaty egzekucyjnej
66 za dokonanie czynności egzekucyjnych, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 4 ustawy
67 egzekucyjnej.
68 W związku z powyższym zażaleniem. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w
69 W. po zapoznaniu się z argumentacją zawartą w zażaleniu oraz aktami sprawy,
70 postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i
71 przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
72 Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. po ponownym rozpatrzeniu
73 sprawy, Naczelnik [...] Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w W.
74 obciążył Wierzyciela tj. Prezesa Zarządu [...] kosztami postępowania
75 egzekucyjnego przeprowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...]
76 października 2016 r. o numerach [...],
77 [...], wystawionych wobec A. Sp. z o.o. w
78 kwocie 4.844,90 zł.
79 Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z dnia 23 października
80 2018 r. [...]
81 złożył w terminie zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]
82 października 2018 r., wnosząc w części dotyczącej obciążenia wierzyciela kosztami
83 egzekucyjnymi w kwocie 4.844,90 zł o jego zmianę lub jego uchylenie i przekazanie
84 sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
85 Wskazał, że brak było podstaw do naliczenia i pobrania opłaty egzekucyjnej za
86 dokonanie czynności egzekucyjnych, o których mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.,
87 albowiem wskutek wystosowanych przez organ egzekucyjny zawiadomień o zajęciach
88 nie doszło de facto do zajęcia jakiejkolwiek wierzytelności. Zdaniem [...], skoro na
89 zajętym rachunku bankowym nie było środków, którymi dłużnik mógł dysponować, nie
90 istniała tym samym wierzytelność wobec banku, a zatem organ egzekucyjny nie mógł
91 dokonać zajęcia wierzytelności, której nie było. W ocenie wierzyciela organ w żaden
92 sposób nie wykazał istnienia jakiejkolwiek wierzytelności zobowiązanego wobec banku
93 z tytułu prowadzenia rachunku bankowego. Ponadto wierzyciel uznał, że organ
94 egzekucyjny orzekając o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego
95 za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego winien kierować się wyrokiem
96 Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt SK 31/14. W świetle
97 powyższego organ egzekucyjny winien rozstrzygnąć czy wysokość ustalonych kosztów
98 egzekucyjnych za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego jest adekwatna
99 względem poziomu skomplikowania czynności podjętych przez organ egzekucyjny oraz
100 nakładu pracy przy egzekwowaniu dochodzonych należności.
101 Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. Dyrektor Izby Administracji
102 Skarbowej utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy.
103 Organ wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny
104 pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6 u.p.e.a., opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i
105 opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności egzekucyjne
106 związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości określonej w tych
107 przepisach.
108 W art. 64c § 1 u.p.e.a., została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o
109 których mowa w art. 64 § 1 i § 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez
110 organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Te
111 koszty egzekucyjne podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji
112 administracyjnej. Ustawa dopuszcza jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że
113 koszty będzie ponosił wierzyciel lub organ egzekucyjny art. (64c § 4 u.p.e.a.), który
114 stanowi, że wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte
115 od zobowiązanego, z zastrzeżeniem § 4b oraz art. 64e § 4a.
116 Wskazał, że obciążenie wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego jest
117 uzasadnione i nastąpić może dopiero po uprzednim umorzeniu postępowania
118 egzekucyjnego.
119 Odnosząc się do stanowiska wierzyciela, że w postępowaniu nie doszło do
120 zajęcia wierzytelności Dyrektor wyjaśnił, że koszty egzekucyjne nie są zależne od
121 wyegzekwowania wierzytelności bo zgodnie z art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności
122 z rachunku bankowego następuje z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu
123 wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego i obejmuje również
124 kwoty, których nie było na rachunku w chwili dokonania zajęcia.
125 Od przedmiotowego postanowienia Prezes Zarządu [...] wniósł skargę do
126 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
127 W skardze wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz
128 poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów
129 postępowania sądowo-administracyjnego oraz zarzucił naruszenie:
130 1. art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. poprzez ich błędne zastosowanie i
131 ustalenie przez organ kosztów egzekucyjnych od zajęcia rachunku bankowego pomimo,
132 iż nie doszło w istocie do zajęcia wierzytelności pieniężnych lub innych praw
133 majątkowych, albowiem na rachunku bankowym nie było żadnych środków, co oznacza,
134 iż organ nie zajmując żadnej wierzytelności przysługującej stronie skarżącej wobec
135 banku nie powinien ustalić z tego tytułu kosztów egzekucyjnych,
136 2. art. 138 § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks
137 Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.) zwanej dalej
138 "k.p.a.", poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika [...]
139 Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w W.e z dnia [...] października 2018 r. znak:
140 [...] pomimo, iż organ winien był na podstawie art. 138 § 2
141 k.p.a. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego
142 rozpatrzenia organowi I instancji,
143 Wierzyciel w uzasadnieniu skargi rozwinął postawione zarzuty przedstawiając
144 szczegółowe ich uzasadnienie.
145 W szczególności wskazał, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca
146 2016 r. został opublikowany 16 sierpnia 2016 r. tymczasem postanowienie organu I
147 instancji w sprawie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego,
148 zostało wydane [...] września 2018 r. zatem postanowienie to jak i postanowienie
149 wydane przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. powinno
150 uwzględniać stanowisko Trybunału dotyczące treści art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a.
151 Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. orzekł bowiem, że
152 art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty
153 za dokonane czynności egzekucyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji
154 RP zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji
155 oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Odnośnie art. 64 § 6 u.p.e.a. w
156 zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest
157 niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w
158 związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3
159 Konstytucji.
160 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
161 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
162 skargę należało uwzględnić.
163 Przedmiotem sporu jest prawidłowość ustalenia kosztów egzekucyjnych
164 wynikających z prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko A. Sp.
165 z o.o. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela będącego
166 skarżącym w sprawie.
167 W ocenie Sądu stanowisko organów zajęte w wydanych postanowieniach, w tym
168 w zaskarżonym postanowieniu nie jest prawidłowe.
169 Na wstępie należy wskazać, że skarżący, odwołując się do orzecznictwa sądów
170 administracyjnych oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego syg. SK 31/14, kwestionuje
171 możliwość obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w sytuacji, gdy
172 przeprowadzone czynności egzekucyjne tj. głównie zajęcie wierzytelności z rachunku
173 bankowego zobowiązanej, na którym nie było środków, nie pozwalały na skuteczne ich
174 wyegzekwowanie jak również kwestionuje wysokość określonych kosztów
175 egzekucyjnych.
176 Odnosząc się do tego stanowiska Sąd uznaje, że organy, w związku z
177 umorzeniem postępowania przeciwko zobowiązanej miały prawo, co do zasady
178 obciążyć wierzyciela powstałymi opłatami egzekucyjnymi jak również opłatą
179 manipulacyjną, które składają się na koszty egzekucyjne.
180 Sąd nie uznaje za trafny poglądu, że naliczanie opłat egzekucyjnych jest możliwe
181 tylko wówczas, gdy z zajętego rachunku bankowego organ przeprowadzi skutecznie
182 egzekucję i podziela w tym zakresie stanowisko zajęte w tej kwestii przez: WSA w
183 Gliwicach w wyroku z 21 maja 2018 r., sygn. akt I Sa/Gl 221/18; WSA w Opolu w
184 wyroku z 21 marca 2018 r., sygn. akt I SA/Op 33/18.
185 Zdaniem Sądu stanowisko takie jakie zajmuje Prezes Zarządu [...], nie
186 znajduje potwierdzenia w treści przepisów u.p.e.a., które nie uzależniają możliwości
187 naliczenia opłaty od efektywności przeprowadzonej czynności egzekucyjnej.
188 Stosownie bowiem do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny w
189 egzekucji należności pieniężnych pobiera za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3
190 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej
191 należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr.
192 Natomiast § 9 pkt 2 ww. przepisu stanowi, że obowiązek uiszczenia opłaty za
193 zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej
194 wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności
195 zawiadomienia o zajęciu. Zgodnie z art. 80 § 1 zd. pierwsze u.p.e.a. organ egzekucyjny
196 dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku
197 zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku
198 bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z
199 tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami
200 egzekucyjnymi. Zgodnie zaś z art. 80 § 2 u.p.e.a. zajęcie wierzytelności z rachunku
201 bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia
202 o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku
203 bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.
204 Odnosząc się do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. i użycie określenia
205 "egzekwowanej" a nie "wyegzekwowanej" należności wskazuje zdaniem Sądu, że
206 ustawodawca, nie uzależnił możliwości naliczenia opłaty egzekucyjnej od faktycznego
207 wyegzekwowania wierzytelności.
208 Tym niemniej Sąd podziela stanowisko strony skarżącej co do tego, że wydając
209 swoje rozstrzygnięcie organ II instancji powinien uwzględnić w nim ocenę odnoszącą
210 się do konstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. wyrażoną przez Trybunał
211 Konstytucyjny w wyroku sygn. SK 31/14 i skutek jaki wyrok ten wywiera w odniesieniu
212 do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w myśl tych przepisów.
213 Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 64c § 1 u.p.e.a.
214 opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i § 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami
215 poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty
216 egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Jak wynika z § 4 tego
217 przepisu, wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od
218 zobowiązanego.
219 Stosownie do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., organ egzekucyjny w egzekucji
220 należności pieniężnych pobiera za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3
221 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej
222 należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr.
223 W odniesieniu do art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. jak również art. 64 § 6 u.p.e.a
224 Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 orzekł
225 m.in., że:
226 "1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu
227 egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie
228 określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest
229 niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu
230 nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest
231 niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
232 2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa
233 maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2
234 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84
235 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
236 3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje
237 możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty
238 manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę
239 egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z
240 wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64
241 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
242 4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w
243 zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych
244 i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji".
245 TK w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku
246 Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który
247 powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków
248 wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty
249 egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o
250 której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat
251 egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w
252 niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości
253 tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą
254 egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał
255 Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji."
256 Dodać także należy, że wyrok TK zapadł w sprawie, w której doszło do
257 umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na uregulowanie należności przez
258 zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym.
259 Należy wskazać, że w wyroku SK 31/14, nie była kwestionowana sama
260 możliwość pobierania opłaty egzekucyjnej, czy manipulacyjnej w razie bezskuteczności
261 egzekucji ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji, gdy nie można ich
262 ściągnąć od zobowiązanego a jedynie fakt braku określenia górnej granicy tych opłat.
263 Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru wyroku SK 31/14
264 i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych przepisów u.p.e.a.,
265 wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca 2018 r., sygn. akt II
266 FSK 2206/17. NSA wskazał, że "Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest
267 bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten - w
268 przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z
269 Konstytucją - nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal
270 obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być
271 traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie)
272 określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet - musi być
273 nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Jednakże aby nie narazić się na
274 zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany (w
275 szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku
276 Trybunału".
277 Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64 § 1 pkt 4 i 64 §
278 6 u.p.e.a. Przepisy te jak wynika z powyższego wyroku TK, zostały uznane za
279 niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za
280 dokonane czynności egzekucyjne.
281 W rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną wysokość opłaty
282 egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a jak również opłaty
283 manipulacyjnej o jakiej mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a.
284 Dopóki jednak ustawodawca nie wprowadzi stosownych zmian, organy
285 egzekucyjne powinny każdorazowo analizować powstałe w sprawie koszty egzekucyjne
286 oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania zgodnie z wytycznymi Trybunału
287 Konstytucyjnego i w taki sposób, aby nie można było zarzucić im naruszenia zasad
288 określonych w tym wyroku. Tak więc ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, które
289 mają obciążyć wierzyciela, organy egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę rzeczywiste
290 wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego
291 poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i
292 czasochłonności, mając na względzie, aby ustalone koszty nie pozostawały w
293 oderwaniu od nakładów pracy organu.
294 Dalej Sąd wskazuje, że podziela pogląd NSA zawarty np. w ww. wyroku z dnia 20
295 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 3446/18 (CBOSA), że opłata egzekucyjna w wysokości
296 określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a, może być pobrana wówczas, gdy nastąpi
297 faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, co w rozpoznawanej sprawie nie miało
298 miejsca.
299 Zdaniem Sądu, dokonując oceny, czy koszty egzekucyjne są właściwe w danej
300 sprawie, należy brać pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione, wydatki, ale
301 uwzględnić również fakt, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wymaga
302 nakładu pracy i czasu.
303 Odnosząc wspomniane uwagi do zaskarżonego postanowienia, jak również
304 postanowienia organu I instancji należy stwierdzić, że nie dokonano w nich takiej oceny.
305 Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zatem takie wyliczenie kosztów
306 egzekucyjnych w zakresie opłat egzekucyjnych jak i opłaty manipulacyjnej ażeby
307 okazały się one adekwatne do poniesionych wydatków jak również nakładu pracy
308 organu egzekucyjnego mając na uwadze standardy wynikające z wyroku SK 31/14.
309 Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na
310 podstawie art. 145 § 1 pkt pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji
311 wyroku.
312 O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.