Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2020 r., VI SA/Wa 630/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2020 r., VI SA/Wa 630/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z/s w M. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2019 r., [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie nakazu rejestracji niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalenia opłaty za używanie tych niezarejestrowanych odbiorników 1. uchyla zaskarżone postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2019 r., [...] oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] października 2019 r. 2. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącej – A. sp. z o.o. z/s w M. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadnienie

2 W dniu [...] stycznia 2018 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A., działając na podstawie art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r.

3 o opłatach abonamentowych wydał decyzję nr [...], w której nakazał spółce "A." z siedzibą w M. rejestrację [...] niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za używanie siedemdziesięciu czterech niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 50.394,00 zł. Decyzja została wydana na podstawie ustaleń z kontroli przeprowadzonej w zajmowanym przez stronę lokalu użytkowym w dniu [...] lipca 2017r. Doręczenie ww. decyzji, wobec jej nieodebrania przez stronę, nastąpiło w trybie art. 44 kpa, w dniu 9 lutego 2018 r. po dwukrotnym awizowaniu.

4 W dniu 8 listopada 2018r. strona odebrała upomnienie nr [...]

5 z dnia [...] listopada 2018r., w którym przywołano jako podstawę roszczenia decyzję

6 nr [...]. W dniu [...] marca 2019r. wystawiony został tytuł wykonawczy

7 nr [...], który został doręczony do I Urzędu Skarbowego w [...].

8 W dniu 21 marca 2019 r. strona złożyła wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., wskazując na zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt. 4 kpa. Zdaniem strony dowody, na podstawie których ustalono okoliczności istotne dla sprawy są fałszywe, gdyż spółka nigdy nie posiadała w kontrolowanym obiekcie 74 odbiorników telewizyjnych, a w dniu kontroli zainstalowane były tylko 4 odbiorniki. Strona stwierdziła również, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, gdyż decyzja nigdy nie została jej doręczona, zatem nigdy nie stała się prawomocna i nie może stanowić podstawy do wydania tytułu wykonawczego nr [...].

9 Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r.

10 W dniu 10 maja 2019 r. strona wniosła zażalenie na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] kwietnia 2019 r.,

11 Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. Nr [...] Minister Infrastruktury uchylił postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z dnia [...] kwietnia 2019 r.

12 Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa ponownie odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się szczegółowo do kwestii braku istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Dokonał również merytorycznej analizy ustaleń podjętych podczas kontroli oraz w trakcie postępowania administracyjnego. Nie odniósł się natomiast wprost do wskazanych przez stronę przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt 4 kpa. Jednocześnie organ całkowicie pominął zarzut strony co do zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 1 kpa, która zachodzi gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

13 Strona w dniu 14 października 2019 r. złożyła zażalenie na to postanowienie, w którym zarzuciła naruszenie art. 124 § 1 k.p.a. oraz naruszenie przepisu art. 75 k.p.a.

14 Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] Minister Infrastruktury działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy

15 z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. zwany dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez spółkę "A." Sp. z o.o. z siedzibą w M.

16 na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S A. z dnia [...] października 2019 r., w którym na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. odmówiono wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nakazującą rejestrację 74 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalającą opłatę za używanie siedemdziesięciu czterech niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 50.394,00 zł, postanowił utrzymać

17 w mocy postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A.

18 z dnia [...] października 2019 r.

19 W uzasadnieniu organ wskazał, że strona nie wskazała żadnych okoliczności pozwalających potwierdzić, że nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym bez swojej winy. Okoliczność, że w przedsiębiorstwie strony nie został zapewniony skuteczny obieg dokumentów, a przesyłki prawidłowo nadane na adres siedziby spółki wskazany w Krajowym Rejestrze Sądowym nie były przez stronę podejmowane, nie może być traktowana jako obiektywna, niezawiniona przyczyna braku udziału strony w postępowaniu administracyjnym. Z zatem w przedmiotowej sprawie nie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego, wskazana w art. 145 § 1 ust. 4 kpa.

20 Zdaniem Ministra brak wskazania wprost przepisu art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie ma wpływu na rozstrzygnięcie tej kwestii, jeżeli organ prawidłowo odniósł się do treści w/w przepisu. Jednocześnie Minister zauważył, że organ I instancji całkowicie pominął zarzut strony co do zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 1 kpa, która zachodzi gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Ta okoliczność zdaniem Ministra też nie występuje.

21 W dniu 29 stycznia 2020r. strona wniosła do WSA w Warszawie skargę na ww. postanowienie. Postanowieniu zarzucono:

22 1) naruszenie przepisu art.124 § 1 kpa poprzez wskazanie w zaskarżonym postanowieniu błędnej podstawy prawnej, a to art.145 §1 pkt.5 kpa, podczas gdy strona, we wniosku o wznowienie postępowania powoływała się na naruszenie przez organ przepisów art. 145 § 1 pkt 1 i art.145 §1 pkt 4 kpa;

23 2) naruszenie przepisu art. 124 § 2 kpa poprzez sporządzenie uzasadnienia prawnego zaskarżonego postanowienia obarczonego błędem, gdyż dotyczy ono zarzutów nie podniesionych przez stronę tj. art.145 §1 pkt 5 kpa, a pomija zarzuty przez stronę podnoszone;

24 3) naruszenie przepisu art.75 kpa poprzez:

25 - uznanie za dowód w sprawie "protokołu z przeprowadzonej kontroli rejestracji"

26 z dnia [...].07.2017 r, nie podpisanego przez pracownika spółki J. K., która - co wynika z treści tego protokołu - odmówiła jego podpisu, a z którego treści wynika, że osoby przeprowadzające kontrolę, w ogóle nie przeprowadziły jakichkolwiek oględzin nawet jednego pokoju hotelowego, a stwierdziły mimo to istnienie

27 w obiekcie hotelowym 74 sztuk odbiorników telewizyjnych, będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu,

28 a nadto

29 - uznanie za dowód "oświadczenia J. K. z 12.07.2017 r." - określonego jako załącznik nr 1 do powołanego wyżej protokołu, potwierdzającego rzekome istnienie w lokalu hotelowym 74 sztuk odbiorników telewizyjnych, w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, podczas gdy oświadczenie to również nie jest podpisane przez Jolantę Korus, a w miejscu przeznaczonym na podpis wpisana jest nazwa miejscowości - siedziby spółki "A." tj. M..

30 Zarzucając powyższe strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia ewentualnie o jego uchylenie w całości, a także

31 o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

32 Uzasadniając zarzuty strona podniosła, że "A." spółka z o.o.

33 z siedzibą w M. powstała w wyniku podziału spółki S. Sp. z o.o. w trybie art.529 §1 pkt 2 i została zarejestrowana w dniu 14.12.2016 r. w wyniku podziału majątku poprzednika prawnego tj. spółki S. Sp. z o.o. wnioskodawczyni przejęła część majątku w postaci budynku hotelowego "A." zlokalizowanego

34 w M.. Budynek hotelowy w dacie przejęcia był w bardzo złym stanie technicznym i wymagał niezwłocznego remontu i przebudowy, które to działania zostały przez spółkę podjęte. Czynności te miały miejsce w czasie gdy obiekt hotelowy w części funkcjonował, a odnawiane pomieszczenia były sukcesywnie oddawane do eksploatacji i wyposażane w nowe meble i sprzęt elektroniczny w tym telewizory.

35 Skarżąca podkreśliła, że kontrola została przeprowadzona pod nieobecność osób upoważnionych do reprezentowania spółki tj. zarządu lub prokurenta,

36 a stosowny protokół pokontrolny został podpisany przez J. K.. Była to osoba niekompetentna i nieupoważniona do reprezentowania spółki, zatrudniona na okres próbny - pierwszy dzień pracy, przy czym umowa o pracę nie została ostatecznie zawiązana. W protokole pokontrolnym, zapisano że w obiekcie hotelowego znajdowały się 74 sztuki odbiorników telewizyjnych. Zdaniem skarżącej jest to zapis sprzeczny ze stanem faktycznym i fałszywy albowiem spółka, ani też jej poprzednik prawny S. Sp. z o.o. nigdy nie posiadały tej ilości telewizorów, a zatem wymierzenie opłaty abonamentowej w kwocie 50.394,00 zł jest błędne.

37 Skarżąca wskazała, że 14.06.2017r. spółka zakupiła 4 sztuki nowych odbiorników telewizyjnych, które były na stanie w dniu [...].07.2017r. - wdacie kontroli, i od których winna być naliczona opłata abonamentowa. Kolejne odbiorniki zakupione zostały dopiero w dniu 31.08.2018r. w ilości 8 sztuk.

38 Skarżąca podkreśliła, że protokół pokontrolny z [...].07.2017r. nie został doręczony osobom upoważnionym do reprezentowania spółki tj. prezesowi zarządu lub prokurentowi ani też nie została przesiany pocztą. W rezultacie spółka nie mogła zakwestionować jego ustaleń co do ilości posiadanych przez nią rzekomo odbiorników. Skutkiem nie brania przez spółkę udziału w postępowaniu była następnie decyzja z [...].01.2018 r. Przedmiotowa decyzja nie została nigdy spółce doręczona, a zatem spółka była pozbawiona również możliwości działania tj. złożenia odwołania w sprawie.

39 Skarżąca zauważyła, że uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w bardzo znacznej części dotyczy zarzutu naruszenia przepisu art.145 §1 pkt 5 kpa, którego zarzutu strona w ogóle nie podniosła.

40 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

41 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

42 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym

43 w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym

44 i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

45 Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo

46 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a.").

47 Podkreślić należy, że sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

48 Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać,

49 że zasługuje ona na uwzględnienie.

50 W przedmiotowej sprawie skarżąca spółka wnosiła o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r., w której nakazano spółce rejestrację 74 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalono opłatę za używanie siedemdziesięciu czterech niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 50.394,00 zł. Jako podstawę wznowienia strona wskazała przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt. 4 kpa.

51 Zgodnie z treścią art. 147 kpa wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a i art. 145b następuje tylko na żądanie strony. Art. 148 kpa określa tryb i termin wniesienia podania o wznowienie postępowania. Stosownie do postanowień art. 148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania

52 o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2).

53 W art. 149 kpa określono formę wszczęcia oraz odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. I tak zgodnie z treścią § 1 wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (§ 2). Również odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia (§ 3). Na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie(§ 4).

54 Podkreślić należy, że postanowienie o odmowie wznowienia postępowania można wydać tylko w wypadkach, gdy żądanie wznowienia pochodzi od osoby niebędącej stroną albo od strony nieposiadającej zdolności procesowej bądź też gdy żądanie zostało wniesione po upływie terminów określonych w art. 145a § 2, art. 145b § 2 lub art. 148 (por. np. wyrok NSA z 24.03.1998 r., II SA 122/98, ONSA 1999/2, poz. 53). Ponadto gdy w podaniu o wznowienie nie powołano się na wystąpienie jakiejkolwiek z podstaw wznowienia postępowania sformułowanych

55 w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i art. 145b § 1 kpa.

56 Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania nie może nastąpić badanie zaistnienia przesłanek wznowienia. W tej kwestii istnieje pełna zgodność poglądów piśmiennictwa i judykatury. Dopiero wydanie postanowienia

57 o wznowieniu postępowania otwiera drogę do zbadania, czy przesłanka, która legła

58 u podstaw wznowienia, w rzeczywistości wystąpiła, a jeżeli tak, to czy wywarła wpływ na kształt decyzji podjętej w postępowaniu.

59 Postanowienie o odmowie wznowienia może być wydane jedynie w wyniku postępowania wstępnego wszczynanego na wniosek.

60 Postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 kpa następuje wtedy, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne albo gdy uchybiono wymogom formalnym. Odmowa wznowienia może nastąpić zatem z przyczyn formalnych,

61 a nie merytorycznych.

62 Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że organy naruszyły przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania. W sytuacji gdy strona skarżąca wniosła

63 o wznowienie postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r., wskazując na zaistnienie przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt. 4 kpa obowiązkiem organu pierwszej instancji było dokonanie oceny czy wniosek ten z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych jest dopuszczalny.

64 W orzecznictwie podkreśla się, że odmowa wznowienia postępowania, o jakiej mowa w art. 149 § 3 kpa, może nastąpić tylko z trzech następujących przyczyn: podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną w rozumieniu art. 28, podanie o wznowienie zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i 2 lub w podaniu o wznowienie nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia określonych w art. 145 § 1 kpa (także art. 145a i 145b kpa).

65 Jak wynika z akt sprawy, w niniejszej sprawie Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. nie przeprowadził postępowania wstępnego

66 w sprawie o wznowienie wszczętej na wniosek strony mającego na celu ustalenie czy wniosek z przyczyn podmiotowych i przedmiotowych jest dopuszczalny.

67 Zdaniem sądu organ z naruszeniem powołanych przepisów postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r. a po jego uchyleniu postanowieniem z dnia [...] października 2019r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...]

68 z dnia [...] stycznia 2018r. z przyczyn merytorycznych. W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się szczegółowo do kwestii braku istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję tj. przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 kpa. Dokonał również merytorycznej analizy ustaleń podjętych podczas kontroli oraz w trakcie postępowania administracyjnego. Nie odniósł się natomiast wprost do wskazanych przez stronę przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 oraz pkt 4 kpa. Jednocześnie organ całkowicie pominął zarzut strony co do zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 1 kpa, która zachodzi gdy dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

69 Minister Infrastruktury utrzymał w mocy powołane postanowienie. Wobec powyższego stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne

70 w niniejszej sprawie przeprowadzone zostało z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

71 Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że strona równolegle wniosła odwołanie od decyzji Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A.

72 nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r. Należy mieć jednak na uwadze, że wyrokiem z dnia 7 stycznia 2020r. sygn. akt VI SA/Wa 2079/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wyrok nie jest prawomocny.

73 W tej sytuacji powstaje uzasadniona wątpliwość co do ostateczności decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r. Dlatego też organ po wydaniu postanowienia

74 o wznowieniu postępowania powinien zawiesić to postępowanie do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie odwołania do decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2018r.

75 Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń

76 w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko

77 w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne sąd uznał uchylenie zaskarżonych postanowień i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji. W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni wyrażone powyżej stanowisko Sądu.

78 Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c orzekł jak w sentencji. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200

79 i 205 § 2 p.p.s.a w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. 2015.1800).