Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2012 r., VI SA/Wa 608/12

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 sierpnia 2012 r., VI SA/Wa 608/12

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Paulina Paczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu.

Uzasadnienie

2 Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1405/10, wydanym po rozpoznaniu na rozprawie skargi kasacyjnej E. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 662/09 w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2009 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

3 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że okolicznością bezsporną w sprawie jest data przeprowadzonej kontroli pojazdu marki [...], o nr rej [...], stanowiącego składnik przedsiębiorstwa oznaczonego jako P. W. J.. Kontrola te przeprowadzona została w dniu [...] stycznia 2007 r. w W. na przystanku nr [...] przy Dworcu [...], przy czym w czasie kontroli opisany wyżej pojazd kierowany był przez E. J.

4 Data tej kontroli jest okolicznością faktyczną, która miała oczywisty wpływ na rozstrzygnięcie, a to z uwagi na obowiązujący w tej dacie stan prawny, czego nie zauważył Sąd pierwszej instancji, pomimo podniesienia w tym zakresie zarzutu w uzasadnieniu skargi.

5 NSA zauważył, że w dniu [...] stycznia 2007 r. nie upłynął jeszcze określony w art. 9 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z r. 2006 nr 235 poz. 1701) termin wejścia w życie tej ustawy, bowiem ustawa ta weszła w życie z dniem 3 stycznia 2007 r., a więc w następnym dniu po dniu przeprowadzonej kontroli. Podkreślił w związku z tym, że w dniu [...] stycznia 2007 r. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (aktualny tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) obowiązywała w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz.U. Nr 175, poz. 1462), wprowadzającą zmiany w tekście jednolitym ustawy o transporcie drogowym ogłoszonym w dniu 17 września 2004 r. (Dz. U. Nr 204, poz. 2088).

6 Oznacza to, że w dniu kontroli nie obowiązywał zarówno przepis art. 5 cyt. ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jak i przepisy art. 39k i 39m ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym.

7 W świetle powyższego wadliwy jest pogląd Sądu pierwszej instancji, że E. J. naruszył wskazane przepisy skoro określone w nich normy prawne, kreujące stosowne obowiązki, nie zostały w dacie kontroli wprowadzone do obowiązującego porządku prawnego.

8 W tym stanie rzeczy zarzut skargi kasacyjnej w zakresie naruszenia prawa materialnego przez bezpodstawne zastosowanie art. 5 cyt. ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jak też art. 39k i art. 39m cyt. ustawy o transporcie drogowym, NSA uznał za usprawiedliwiony.

9 Stwierdzone wyżej uchybienie Sądu pierwszej instancji powoduje konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku, przy czym obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wskazanie ponadto, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie w pełni odpowiada wymaganiom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem nie uwzględnia obowiązku wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w odniesieniu do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze.

10 Uchybienie to, wobec stwierdzonego naruszenia prawa materialnego, nie wymaga jednak pogłębionej analizy, gdyż przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd pierwszej instancji będzie mógł w pełnym zakresie zrealizować obowiązek właściwego uzasadnienia wyroku, zgodnie z wymaganiami art. 141 § 4 p.p.s.a.

11 Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

12 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

13 Stosownie do art. 185 § 2 p.p.s.a. w razie przekazania przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy do ponownego rozpoznania sąd rozpoznaje sprawę w innym składzie.

14 Zgodnie z art. 190 powołanej ustawy Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

15 Zgodnie z Komentarzami (por. J. P. Tarno oraz T. Wosia) wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa, jeżeli: a) stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie mają zastosowania przepisy wyjaśnione przez NSA; b) po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zmieni się stan prawny.

16 W rozpatrywanej sprawie żadna z wymienionych sytuacji nie miała miejsca, a więc nie ulega wątpliwości, że Sąd I instancji jest związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

17 Nie ulega wątpliwości, że podstawowe dla sprawy zdarzenie, tj. kontrola pojazdu należącego do przedsiębiorstwa P. W. J., marki [...], o nr rej. [...], kierowanego przez E. J., miało miejsce w dniu [...] stycznia 2007 r. o godzinie [...] w W. na przystanku nr [...] przy Dworcu [...]. Podczas kontroli E. J. okazał m.in. wypis nr [...] z licencji nr [...] wystawionej dla przedsiębiorstwa P. W. J., zezwolenie nr [...] na wykonywanie zarobkowego przewozu osób: przewozy regularne na linii W. – R. – C., wystawione dla przedsiębiorstwa P. R. J. oraz zaświadczenie lekarskie dotyczące E. J.

18 W podstawie materialno-prawnej zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu drogowego przywołano następujące przepisy: art. 5 ust. 1, art. 8 ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3, art. 14 ust. 1, art. 18 ust. 1 pkt 2, art. 20 ust. 1 i 1a, art. 39a, art. 39k, art. 39m, art. 87 art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, a także lp. 1.2, 1.7, 1.8.1, 1.8.4, 2.1, 11.2.4 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Przepisy te powołano w brzmieniu obowiązującym w tekście jednolitym powołanej ustawy, opublikowanym w Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm. Nadto przywołano art. 5 ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r., o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2006 r., Nr 235, poz. 1701) oraz art. 11 ust 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób (Dz. U. nr 141, poz. 942).

19 Po ponownym rozpatrzeniu sprawy nałożono na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 15.000 złotych.

20 W ocenie organu odwoławczego podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiło:

21 - wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji;

22 - wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty;

23 - wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie:

24 1) kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne;

25 2) w zakresie wystawiania oświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą

26 - wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia;

27 - nieprawidłowe operowanie przełącznikiem grup czasowych (selektorem) - za każdą wykresówkę.

28 W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji przyporządkowano stwierdzone naruszenia do odpowiednich lp. załącznika do ustawy o transporcie drogowym. odwołując się przy uzasadnieniu nałożenia kary do odpowiednich przepisów. I tak:

29 - przy naruszeniu lp. 1.2 , tj. wykonywanie transportu drogowego pojazdem niezgłoszonym do licencji, odwołano się do art. 5 st. 1, art. 8. ust. 3 pkt 8, art. 11 ust. 3 oraz art.14 ust. 1;

30 - przy naruszeniu lp. 1.7 , tj. wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, odwołano się do art. 87 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy o transporcie drogowym;

31 - przy naruszeniu lp. 1.8.1 , tj. wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie kierowania kierowcy na badania lekarskie lub psychologiczne, odwołano się do art. 39a ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 1 pkt 2 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym, art. 39 k oraz 39m ustawy o transporcie drogowym;

32 - przy naruszeniu lp. 1.8.4 , tj. wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie wystawiania oświadczenia poświadczającego spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą, odwołano się do art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym;

33 - przy naruszeniu lp. 2.1, tj. wykonywanie transportu drogowego osób bez wymaganego zezwolenia, odwołano się do art. 18 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym;

34 - przy naruszeniu lp. 11.2.4, tj. nieprawidłowego operowania przełącznikiem grup czasowych (selektorem) - za każdą wykresówkę, odwołano się do art. 15 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85.

35 Jako generalne uzasadnienie wysokości nałożonych kar przywołano art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

36 Jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny, w dniu[...] stycznia 2007 r. nie upłynął jeszcze określony w art. 9 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U z r. 2006 nr 235 poz. 1701) termin wejścia w życie tej ustawy, bowiem ustawa ta weszła w życie z dniem 3 stycznia 2007 r., a więc w następnym dniu po dniu przeprowadzonej kontroli. NSA podkreślił w związku z tym, że w dniu [...] stycznia 2007 r. ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (aktualny tekst jednolity: Dz.U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) obowiązywała w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz.U. Nr 175, poz. 1462), wprowadzającą zmiany w tekście jednolitym ustawy o transporcie drogowym ogłoszonym w dniu 17 września 2004 r. (Dz. U. Nr 204, poz. 2088).

37 Oznacza to, że w dniu kontroli nie obowiązywał zarówno przepis art. 5 cyt. ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jak i przepisy art. 39k i 39m ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

38 Natomiast pozostałe przywołane w zaskarżonej decyzji przepisy, w tym zwłaszcza przepisy ustawy o transporcie drogowym, miały taki sam kształt w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze zmianami w podziale zadań i kompetencji administracji terenowej (Dz.U. Nr 175, poz. 1462), wprowadzającą zmiany w tekście jednolitym ustawy o transporcie drogowym ogłoszonym w dniu 17 września 2004 r. (Dz. U. Nr 204, poz. 2088), jak i w przywołanym w zaskarżonej decyzji brzmieniu ustalonym w obowiązującym w tekście jednolitym powołanej ustawy, opublikowanym w Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm.

39 Nie było zatem przeszkód do zastosowania przepisów w tym brzmieniu – o ile, oczywiście, został jednoznacznie ustalony stan faktyczny sprawy.

40 W ocenie skarżącego, zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym przepisów ustawy nie stosuje się do podmiotów nie będących przedsiębiorcami, a zgodnie z art. 4 pkt 4 lit d niezarobkowym przewozem drogowym – przewozem na potrzeby własne – jest m.in. przewóz, który nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Ponadto skarżący powołał się na art. 18 ust. 3 ustawy stwierdzając, że dokonany przewóz miał charakter przewozu okazjonalnego, którego wykonywanie nie wymaga zezwolenia.

41 Natomiast w ocenie organu strona w dniu kontroli wykonywała zarobkowy przewóz drogowy osób, do którego mogły mieć zastosowanie powołane wyżej przepisy.

42 Wbrew twierdzeniom organu, zgromadzone w sprawie dokumenty nie dowodzą jednoznacznie charakteru przewozu.

43 W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wymaga więc uzupełnienia i uporządkowania.

44 W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.