Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2015 r., VI SA/Wa 3349/14

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2015 r., VI SA/Wa 3349/14

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Sławomir Kozik Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi I. C. na uchwałę Krajowej Rady Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy członków oddala skargę

Uzasadnienie

2 Krajowa Rada Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa (w skrócie: Rada Krajowa) uchwałą z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania I. C. (dalej: strona, skarżący) od uchwały Rady [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa (dalej: Rada Okręgowa) z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w sprawie skreślenia strony z listy członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

3 Do wydania powyższych uchwał doszło w oparciu o następujące ustalenia:

4 Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2014 r. [...] Okręgowa Izba Inżynierów Budownictwa poinformowała stronę o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie skreślenia z listy członków z powodu nieuiszczania składek członkowskich przez okres dłuższy niż rok oraz przysługującym prawie wglądu do akt sprawy. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie strona pismem z dnia [...] maja 2014 r. wniosła o umorzenie postępowania, powołując się na złą sytuację finansową i zdrowotną uniemożliwiającą podjęcie działalności zarobkowej.

5 Uchwałą z dnia [...] maja 2014 r. wydaną na podstawie art. 19 ust. 2 i art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa (Dz.U. z 2013 r., poz. 932 z późn. zm.), dalej: ustawa o samorządach, Rada Okręgowa skreśliła stronę z listy członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że członkowie Izby zobowiązani są wnosić składki członkowskie do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa płatne jednorazowo w kwocie 348 zł za cały rok bądź w trybie półrocznym po 174 zł oraz do Krajowej Izby Inżynierów Budownictwa jednorazowo za cały rok w kwocie 72 zł. Rada Okręgowa wskazała, że strona w okresie od dnia [...] maja 2013 r. do dnia [...] kwietnia 2014 r. nie wniosła wskazanych powyżej składek.

6 W zakreślonym terminie strona wniosła odwołanie od powyższej uchwały, żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu odwołania strona zarzuciła organowi nadużycie kompetencji i represyjne nastawienie do członków Izby, a także złamanie statutu Krajowej Izby Inżynierów Budownictwa. Strona podniosła, że naliczanie składek powinno następować dopiero z chwilą podjęcia wykonywania samodzielnych funkcji w budownictwie co w sytuacji, w jakiej znalazła się strona jest niemożliwe. Strona stwierdziła także, że obowiązkowe opłaty na ubezpieczenie członków wnoszone z góry za czynności, których strona nie jest w stanie wykonywać są amoralne a oferowane ubezpieczenie fikcją. Skarżący uznał również skreślenie z listy członków Izby z powodu zalegania ze składkami za działanie represyjne i sprzeczne z zasadami praworządności.

7 Powołaną uchwałą z dnia [...] sierpnia 2014 r. Rada Krajowa utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu uchwały organ wskazał, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe, a Krajowa Rada nie znalazła podstaw do jej zmiany lub uchylenia. Organ podniósł, że fakt niepłacenia składek został potwierdzony przez stronę w złożonym odwołaniu i wyjaśnił, że obowiązek ponoszenia składek jest obowiązkiem ustawowym. Krajowa Rada zauważyła również, że strona nie ubiegała się o pomoc samorządu zawodowego w opłacaniu składek i nie uiściła składek na ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej. Organ odnotował również, że strona była zawieszona w prawach członka Izby, a obowiązek opłacenia składek nie został przez stronę wykonany do czasu wydania uchwały przez Radę Krajową. Zdaniem organu strona w toku prowadzonego postępowania nie uprawdopodobniła swojej sytuacji finansowej.

8 Na powyższą uchwałę skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu złożonej skargi skarżący zarzucił organowi nadużycie przez zastosowanie zbyt restrykcyjnej sankcji w przypadku zalegania ze składkami członkowskimi prowadzące do pozbawienia go prawa wykonywania zawodu z uwagi na brak alternatywnych sposobów jego wykonywania poza strukturami Izby Inżynierów Budownictwa. Skarżący podniósł, że zastosowana sankcja jest bardziej represyjna od sankcji przewidziane za "wykroczenia i przestępstwa w zakresie obowiązków zawodowych". Skarżący wskazał także, że obowiązek ubezpieczenia powstaje, zgodnie z przepisami, z momentem podjęcia zatrudnienia na budowie i uznał obowiązek posiadania ubezpieczenia przez cały okres przynależności do Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa za działanie represyjne. Skarżący stwierdził także, że skreślenie z listy członków z powodu nieopłacania składek zamiast zawieszenia w prawach członka jest drastycznym i amoralnym nadużyciem przepisów.

9 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

11 Skarga I. C. nie zasługuje na uwzględnienie.

12 Podstawą skreślenia skarżącego z listy członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa był art. 42 ust. 2 ustawy o samorządach. Według treści tego przepisu skreślenie z listy członków okręgowych izb może nastąpić także w wypadku nieuiszczania składek członkowskich przez okres 1 roku.

13 Należy zauważyć, że zanim doszło do podjęcia uchwały, było prowadzone postępowanie w przedmiocie zawieszenia strony w prawach członka [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa, o czym skarżący został powiadomiony. Zakończyło się ono podjęciem uchwały przez Radę Okręgową w dniu [...] listopada 2013 r. o zawieszeniu skarżącego w prawach członka Izby. Doręczenie tej uchwały nastąpiło w sposób zastępczy w trybie art. 44 k.p.a. Uchwały tej skarżący nie podważał.

14 Następnie w dniu [...] maja 2014 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie skreślenia strony z listy członków [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z powodu nieuiszczania składek członkowskich przez okres dłuższy niż 1 roku. Skarżący podjął to pismo w dniu [...] maja 2014 r. W odpowiedzi przedstawił pismo z załącznikiem – orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w M. z dnia [...] marca 2014 r. W piśmie tym potwierdził, że rzeczywiście nie opłaca składek członkowskich od ponad roku, by z jednej strony powoływać się na problemy zdrowotne oraz problemy zawodowe, a z drugiej przyznawać, że niepłacenie składek jest jego zaniedbaniem i składać deklarację zapłaty tych składek. Jednakże do chwili zakończenia kontrolowanego postępowania administracyjnego strona składek nie uregulowała, jak i nie opłaciła składek z tytułu ubezpieczenia OC z tytułu odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w następstwie działania lub zaniechania ubezpieczonego, w okresie trwania ochrony ubezpieczeniowej, w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w zakresie posiadanych uprawnień budowlanych.

15 Stan zdrowia wskazywał na umiarkowaną niepełnosprawność i wynikało z niego, że skarżący może także być zatrudniony w zakładzie pracy chronionej, bez dalszych warunków.

16 Z drugiej strony, jak wynika z art. 2 ust. 2 ustawy o samorządach, wykonywanie zawodu inżyniera budownictwa polega na projektowaniu obiektów budowlanych, ich realizacji, nadzorze nad procesem ich powstawania, utrzymaniu tych obiektów oraz na edukacji w tym zakresie oraz art. 6 ust. 1 tej ustawy - prawo wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie przysługuje wyłącznie osobom wpisanym na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, a członek izby samorządu zawodowego podlega obowiązkowi ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody, które mogą wyniknąć w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (ust. 2), to przynależność do samorządu inżynierów budownictwa związana jest z wykonywaniem samodzielnych funkcji czyli z prowadzeniem działalności zawodowej. Sam skarżący, zarówno w odwołaniu i w skardze, kwestionuje natomiast konieczność powiązania uiszczania składek członkowskich i z tytułu ubezpieczenia OC z przynależnością do samorządu, a tym samym obecnie obowiązujący system dotyczący samorządu inżynierów budownictwa.

17 Nie było też sporne, że skarżący nie płacił składek przez rok, choć organy badały dłuższy okres, mimo że art. 42 ust. 2 ustawy o samorządach mówi o niepłaceniu składek członkowskich przez okres 1 roku.

18 W ocenie Sądu, mając na uwadze uznaniowy charakter uchwał w sprawie, Sąd doszedł do przekonania, że nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a., stanowiącego, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

19 Zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia praw skarżącego, także z uwagi na wprowadzenie art. 42 ust. 2a ustawy o samorządach, mówiącego, że członek izby skreślony z listy członków okręgowej izby z przyczyn, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3 oraz w ust. 2, podlega na swój wniosek ponownemu wpisowi na listę, jeżeli odbył szkolenie uzupełniające, z uwzględnieniem art. 54 ust. 1a. Tryb i zakres przeszkolenia ustala Krajowa Rada Izby. Przepis ten wszedł w życie z dniem 12 sierpnia 2014 r. na mocy art. 7 pkt 1 w zw. z art. 11 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo adwokaturze oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014r., poz. 993). Ustawa ta jest wykonaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2010 r., sygn. akt K 1/09. Przepis art. 42 ust.2a ustawy o samorządach pozwala na powrót do wykonywania zawodu na zasadach w nim określonych (por. druk sejmowy VII.1406).

20 Powołane regulacje dotyczące zawieszenia oraz skreślenia z listy członków mają za zadanie zmobilizować członków samorządu do realizacji obowiązków wobec korporacji, gdy przynależność do niej pozwala na wykonywanie działalności zawodowej łącznie z zapewnieniem ubezpieczenia OC.

21 Z powyższych względów skargę na mocy art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.