Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2008 r., VI SA/Wa 325/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2008 r., VI SA/Wa 325/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie asesor WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę

Uzasadnienie

2 Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm., dalej jako u.b.a.) po rozpatrzeniu odwołania S. K. (dalej jako skarżący) od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] września 2007 r. cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

3 Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy.

4 Komendant Wojewódzki Policji w S. w związku z ustaleniem, że skarżący został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] września 2006 r. sygn. akt [...] (Sąd Okręgowy w S. po rozpatrzeniu apelacji wyrokiem z dnia [...] lutego 2007 r. sygn. akt [...] [...]) za czyn z art. 291 § 1 k.k., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia mu pozwolenia na broń palną myśliwską.

5 W toku postępowania organ uzyskał o stronie pozytywną opinię z miejsca zamieszkania oraz z jej macierzystego koła łowieckiego, dokonał też kontroli warunków przechowywania przez stronę broni i nie stwierdził w tym zakresie uchybień.

6 Ponieważ czyn, za który skarżący został skazany jest wymierzony przeciwko mieniu, organ I instancji uznając skarżącego za osobę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., na podstawie art. 18. ust 1 pkt 2 u.b.a. decyzją z dnia [...] września 2007 r. cofnął mu pozwolenie na broń palną myśliwską.

7 Skarżący w odwołaniu od powyższej decyzji nie kwestionując merytoryczności uzasadnienia rozstrzygnięcia, podniósł, iż cofnięcie pozwolenia uważa za dodatkową karę za przestępstwo, którego nie popełnił. Stwierdził, iż przepis art. 15. ust 1 pkt 6 u.b.a. pozbawił go cech osobowościowych, a broń w sposób niezgodny z jej przeznaczeniem może użyć każdy, kto ją posiada, niezależnie od tego czy był karany czy nie. Jego zdaniem broń w celach przestępczych używają przede wszystkim nielegalni jej posiadacze. Odwołanie natomiast potraktował jako sprzeciw wobec prawa, które nie powinno mieć charakteru dyskryminującego.

8 Po rozpoznaniu wniesionego odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. utrzymał w mocy zaskarżaną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w przypadku skarżącego zastosowany został pkt 6 art. 15 ust. 1 u.b.a. który stanowi, iż nie wydaje się pozwolenia na broń, a w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. cofa się je osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie tych przestępstw. Zdaniem organu ustawodawca zatem wprost w tym przepisie ustalił, iż taką obawę w szczególności wzbudzają osoby skazane za tego rodzaju przestępstwa lub którym postawiono co najmniej zarzut ich popełnienia.

9 Do takich osób, a wynika to z materiału dowodowego, należy zaliczyć w ocenie organu skarżącego. Został on skazany za czyn przeciwko mieniu, ponieważ art. 291 § 1 k.k. znajduje się w rozdziale XXXV kodeksu karnego "Przestępstwa przeciwko mieniu" (jest to tzw. [...]).

10 Z woli samego ustawodawcy skarżący prawa do posiadania broni zachować nie może - przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. broni ma bowiem charakter obligatoryjny, co wiąże organy Policji w zakresie ustalania przesłanek faktycznych i prawnych sposobu zakończenia sprawy administracyjnej dotyczącej pozwolenia na broń.

11 Organ odwołał się do orzecznictwa sądów administracyjnych (np. w wyroku WSA z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt. VI S.A. /Wa 2132/ 05 - niepublikowanym) w którym ukształtował się pogląd, że interpretacja przepisu art. 15 ust 1 pkt 6 u.b.a. musi uwzględniać, iż od osób posiadających pozwolenie na broń palną należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. W stosunku do takich osób obowiązuje miernik najwyższej staranności. Oznacza to, że każde naruszenie prawa musi podlegać ocenie z punktu widzenia uzasadnionej obawy użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zgodnie z treścią art. 15. ust. 1 pkt 6 u.b.a. organy Policji nie są zobowiązane udowodnić, że posiadacz pozwolenia (lub osoba się o nie ubiegająca) użyje broni w sposób w tym przepisie wskazany, wystarczające jest bowiem tylko domniemanie takiego zdarzenia, wynikające z faktu skazania go za jedno z przykładowo wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. przestępstw.

12 Organ zwrócił uwagę, że prawo do posiadania broni podlega z woli ustawodawcy, w interesie społecznym, ścisłej reglamentacji administracyjnej i ma bezpośredni związek ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Osoba, która otrzymała pozwolenie na broń palną musi więc dawać rękojmię, że nie wykorzysta broni w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Popełnienie przestępstwa, z którego sam ustawodawca wywodzi obawę możliwości użycia broni przeciw tym dobrom, rękojmię tę niweczy. Nie jest to zatem dyskryminacja, a ochrona interesu społecznego. Treść prawomocnego wyroku, na mocy którego skarżący został skazany za przestępstwo przeciwko mieniu na karę [...], wiąże organy Policji w zakresie prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia pozwolenia.

13 Organ podkreślił, że w takich przypadkach, jak w mniejszej sprawie ustawodawca dał bezwzględnie prymat interesowi społecznemu nad interesem strony, obligatoryjnie nakazując cofanie pozwoleń w myśl dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. Tym samym nawet korzystnie o stronie świadczące dowody, jak opinie środowiskowe, czy prawidłowe przechowywanie broni nie dają podstaw do innego, niż to uczynił organ I instancji, rozstrzygnięcia sprawy. Ustawodawca nie pozostawił bowiem organom Policji możliwości wyboru skutków administracyjnoprawnych w sytuacji, gdy osobę posiadającą pozwolenie należy zaliczyć do osób, o których mowa w art. 15 ust 1 pkt 6.u.b.a.

14 W ocenie organu cofnięcie pozwolenia na broń nie jest karą dodatkową w rozumieniu przepisów prawa karnego, które zastosowania w postępowaniu administracyjnym nie mają.

15 Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podając że nie ma zastrzeżeń co do formalnego postępowania organów Policji. Protest skarżącego wzbudził bezduszny zapis ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którymi został uprzedmiotowiony, pozbawiony indywidualnych cech osobowości. Skarżący zwrócił uwagę, że w przedmiotowym stanie prawnym nie jest istotny realny związek pomiędzy jego zachowaniem, a posiadaniem czy użytkowaniem broni palnej. Zasada wyrażona na gruncie przepisów ustawy o broni i amunicji w ocenie skarżącego, nakazuje traktować każdego skazanego za przestępstwo przeciwko mieniu albo życiu lub zdrowiu jako potencjalnego bandytę, który na pewno będzie dokonywał napadów z bronią w ręku. W odczuciu skarżącego przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. jest niekonstytucyjny, bo nakłada nie niego dodatkową karę za czyn, za który już wcześniej został osądzony i ukarany.

16 Jednocześnie skarżący zaznaczył, że niezrozumiałe jest dla niego to, iż znaczenia w sprawie nie ma dobra opinia społeczna środowiska w którym funkcjonuje, a nawet pozytywna ocena miejscowej jednostki Policji.

17 W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

18 Wobec faktu, że skarżący został skazany za czyn zabroniony będący przestępstwem przeciwko mieniu, w ocenie organu prawidłowe jest stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, iż zachodzi, wobec niego uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z treści art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. wynika, że już samo popełnienie przez skarżącego przestępstwa przeciwko mieniu, pozwala w wystarczającym stopniu na wykazanie bezpośredniego związku z rzeczywistymi cechami jego charakteru i sposobem postępowania, które uzasadniają obawę możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

19 Zdaniem Komendanta Głównego Policji mylny jest zarzut skargi, że przepisy ustawy o broni i amunicji są niekonstytucyjne, albowiem nakładają na skarżącego dodatkową karę za czyn, za który już wcześniej został osądzony i ukarany.

20 Prawo do posiadania broni jest uprawnieniem wyjątkowym i podlega ścisłej reglamentacji administracyjnej. Stąd ustawodawca, a co za tym idzie, także organy Policji, wymagają nieskazitelnej postawy od osób posiadających tak wyjątkowe prawo. Osoba taka musi bowiem dawać gwarancję, że posiadanej broni nie użyje w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wobec tego popełnienie umyślnego przestępstwa wymierzonego w którekolwiek z dóbr wskazanych w art. 15 ust. pkt 6 u.b.a. niewątpliwie rękojmię tę niweczy. W konsekwencji interes skarżącego w posiadaniu prawa do dysponowania bronią bezwzględnie winien ustąpić na rzecz interesu społecznego, którego racją jest m. in. ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego też, cofnięcie pozwolenia na broń nie stanowi dodatkowej kary dla jej posiadacza lecz jest administracyjnoprawną konsekwencją utraty przymiotów, którymi taka osoba musi się legitymować.

21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

22 Zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

23 W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga S. K., w powyższym niespornym między stronami stanie faktycznym, nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2007 r. nie narusza prawa.

24 Podstawę materialnoprawną skarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

25 Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 u.b.a. Zastosowanie przez organ Policji powołanego przepisu i cofnięcie na jego podstawie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy osoba należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2–6 u.b.a. Omawiany przepis jest jednoznaczny, a jednoznaczność ta wynika z jego literalnego brzmienia: "Pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Użycie słów "w szczególności" poprzedzających wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż w stosunku do nich obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. Co do tych osób organ nie musi więc przeprowadzać oceny czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w ustawie. Zatem wobec skazanych lub podejrzanych o przestępstwa przeciwko życiu zdrowiu lub mieniu organ musi jedynie ustalić fakt skazania lub prowadzenia postępowania o przestępstwa wymienione w przepisie, a oceny, że istnieje obawa dokonał już sam ustawodawca.

26 Pozwolenie na broń nie może być więc wydane (odpowiednio cofnięte) osobom wymienionym po słowach "w szczególności...", a także innym osobom, co do których organ poweźmie obawę, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo zanalizować i uzasadnić swoją obawę.

27 Odmienne rozumienie przepisu prowadziłoby do wniosku, że cała jego część zaczynająca się od słów "w szczególności..." jest zupełnie niepotrzebna, skoro organ musiałby i tak zawsze i w każdym przypadku oceniać, czy istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni. W orzeczeniu z dnia 30 sierpnia 2007 r. (sygn. akt II OSK 1166/06, nie publ.) NSA potwierdził poprawność powyższej interpretacji przepisu wskazując, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawodawca przesądził, jakie zachowania uważa za powodujące uzasadnioną obawę, że ich sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wprowadzaną bowiem z tym dniem zmianę przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdził, że obawę taką mogą stwarzać w szczególności osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wprowadzenie takiej regulacji prawnej powoduje – w ocenie NSA – iż osoby skazane za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zatem w rozpoznawanym przypadku organy Policji nie mogły orzec inaczej niż to nastąpiło.

28 W niniejszej sprawie skarżącego zaliczono do osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Został on bowiem prawomocnie skazany za popełnienie przestępstwa, które zgodnie z systematyką kodeksu karnego zalicza się do przestępstwa przeciwko mieniu (art. 291 § 1 k.k. – występek [...]). Tak więc skarżący został prawomocnie skazany za jedno z przestępstw wskazanych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i ta właśnie okoliczność zadecydowała o wydaniu decyzji cofających pozwolenie na broń palną myśliwską. Wydając zaskarżoną decyzję organ zasadnie przedłożył ważny interes społeczny nad indywidualny interes skarżącego.

29 W tym miejscu należy podnieść, że obecne brzmienie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wprowadzone zostało art. 1 pkt 16 a tiret drugie ustawy z dnia 14 lutego 2003 r. (Dz. U. 2003, Nr 52, poz. 451) o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz o zmianie ustawy o Biurze Ochrony Rządu. Przed tą zmianą art. 15 ust. 1 pkt 6 brzmiał: "co do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw".

30 Nie ulega więc wątpliwości, że katalog przestępstw wymienionych w tym przepisie uległ poszerzeniu, albowiem ustawodawca wymienia obecnie m. in. wszystkie przestępstwa przeciwko mieniu, podczas gdy przed 1 stycznia 2004 r. chodziło w przypadku przestępstw przeciwko mieniu, przede wszystkim o te przestępstwa, które zostały popełnione z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej. Takie rozszerzenie dokonane przez ustawodawcę wskazuje, iż jego celem było zaostrzenie wymogów stawianych osobom starającym się i posiadającym już pozwolenie na broń, jako że pozwolenie takie jest uprawnieniem reglamentowanym, szczególnego rodzaju i od osób je posiadających wymagane jest przestrzeganie przepisów prawa.

31 Na kanwie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga także, że decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, ale decyzją o charakterze związanym, tj. organ administracji publicznej przy zaistnieniu sytuacji przewidzianej przepisami prawa zobligowany jest wydać decyzję określonej treści, nie kierując się przy tym zasadami współżycia społecznego. Dlatego też dobra opinia o skarżącym nie mogła wpłynąć na zmianę stanowiska organu. Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie podkreśla, że nie może być bowiem realniej zarysowana obawa, że posiadacz broni użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, niż skazujący wyrok sądowy i to niezależnie od wymiaru kary (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2003 r. sygn. akt III SA 1173/01).

32 Wszystkie powyższe względy w ocenie Sądu jednoznacznie wskazują, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. nie jest niekonstytucyjny, gdyż nie nakłada on na skarżącego dodatkowej kary lecz określa jakie są konsekwencje administracyjnoprawne w przypadku zaistnienia sytuacji w nim określonej.

33 W tym stanie rzeczy uznając, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów procesowych, a wykładnia zastosowanych przepisów ustawy o broni i amunicji jest prawidłowa i zgodna z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji orzeczenia.