Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2017 r., VI SA/Wa 2356/16
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2017 r., VI SA/Wa 2356/16
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę
Uzasadnienie
2 Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (w skrócie: Prezes NFZ), na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581 z późn. zm.), dalej "ustawa o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, z późn. zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (w skrócie: Dyrektora [...]OW NFZ) z dnia [...] października 2014 r. nr [...]stwierdzającą istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego M. K. (dalej: strona, skarżący) z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach:
3 [...]
4 Do wydania niniejszych decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:
5 Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] Inspektorat w [...] pismem z dnia [...] czerwca 2014 r., zwrócił się do [...]OW NFZ z wnioskiem o wydanie decyzji o objęciu ubezpieczeniem zdrowotnym strony z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach:
6 [...]
7 Dyrektor [...]OW NFZ, pismem z dnia[...]lipca 2014 r. poinformował skarżącego o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia okresu podlegania obowiązkowi ubezpieczenia z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej oraz o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji powołaną decyzją stwierdził, istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego strony z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: [...]
8 Od decyzji tej strona wniosła odwołanie, żądając uchylenia rozstrzygnięcia. Skarżący wskazywał, że nie wiedział o zmianie przepisów dotyczących konieczności informowania o zakończeniu wykonywania działalności gospodarczej. Wyjaśnił, iż działalność gospodarczą rozpoczął w 2004 r. i wyrejestrował ją w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych od dnia [...] lutego 2007 r. W tym czasie był zatrudniony i ustała potrzeba prowadzenia własnej działalności gospodarczej, aby uzyskać źródło utrzymania. Aby ją kontynuować refakturował koszty zakupowe raz w roku, co następowało w okresach: wrzesień 2007 r., październik 2008 r., wrzesień 2009 r. oraz wrzesień 2010 r. W tych okresach opłacał składki na ubezpieczenie zdrowotne w ZUS. W pozostałych okresach składał zerowe deklaracje VAT ponieważ nie prowadził działalności gospodarczej. Ponadto wyjaśnił, iż płacił dodatkowe składki zdrowotne w momencie faktycznego wykorzystania działalności gospodarczej do celów refakturowych.
9 Prezes NFZ rozpoznając odwołanie wskazał na obowiązujące przepisy ustawy o świadczeniach, w szczególności na art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e oraz art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2016, poz. 963), dalej: "u.s.u.s.". Organ podkreślił, że podjęcie działalności gospodarczej przez skarżącego nastąpiło zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, z późn. zm.), dalej: "p.d.g.", obowiązującej do dnia 31 grudnia 2011 r. i mogło nastąpić po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast obecnie obowiązujący art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 584 z późn. zm.), dalej: "u.s.d.g." określa, iż przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.
10 Organ wyjaśnił, że z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wynika, iż skarżący posiadał wpis pod firmą: M. K. [...], ze wskazaniem daty rozpoczęcia wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej na dzień [...] maja 2002 r. Ponadto z informacji przekazanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynikało, że skarżący w okresach: [...] do nadal prowadzi działalność gospodarczą na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej pod nr [...]. Również z danych Urzędu Skarbowego w [...] wynikało, że strona figuruje w tamtejszym Urzędzie jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą od dnia [...]maja 2002 r. i z tego tytułu składała od 2008 r. deklaracje podatkowe: PIT-36 za lata 2008-2009, w których wykazał przychód, koszty i dochód oraz PIT-36L za lata 2010 – 2012, w których wykazał przychód, koszty i dochód z działalności gospodraczej. Organ ustalił, że skarżący w analizowanych okresach nie dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego. W badanych okresach winien podlegać wyłącznie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, gdyż posiadał inny tytuł do ubezpieczeń społecznych (umowa o pracę) zwalniający go z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
11 W ocenie organu odwoławczego, strona, będąc przedsiębiorcą, miała obowiązek zaznajomienia się z przepisami prawnymi regulującymi jej obowiązki z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, a brak wiedzy w tym zakresie nie upoważniał do zwolnienia z ich wypełnienia. Wobec niezgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej w ustawowym terminie oraz nieprzedstawieniu dowodów na poparcie swoich twierdzeń, organ uznał, iż skarżący w okresach: [...] podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego. Dyrektor NFZ uznał, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą na własny rachunek ma obowiązek zaznajamiania się z przepisami określającymi wymagania prawne dotyczące prowadzonej działalności.
12 Rozpoznając odwołanie organ II instancji uznał, że w toku postępowania wyjaśniającego zostały wypełnione obowiązki wynikające z art. 7, 77 i 80 k.p.a. Zostały zgromadzone w sprawie dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co mogło przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Dlatego też nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji organu I instancji i utrzymał w mocy to rozstrzygnięcie.
13 Skarżący złożył na decyzję organu II instancji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o jej zmianę poprzez uchylenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresach [...]. Uzasadniając skargę strona powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W ocenie skarżącego, w wymienionych w decyzji II instancji okresach nie prowadził jakiejkolwiek działalności gospodarczej, składając zerowe deklaracje VAT. Zdaniem skarżącego, organ rozpoznając niniejszą sprawę pominął jego wyjaśnienia przedstawiane w toku postępowania wyjaśniającego, opierając swoje rozstrzygnięcie jedynie na literalnym brzmieniu przepisów prawa. W ocenie skarżącego, takie działanie organu administracji publicznej jest niezgodne z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego.
14 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie podzielając podniesionych w niej zarzutów i podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
15 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
16 Skarga M. K. jest nieuzasadniona.
17 Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W działaniu Prezesa NFZ Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno w płaszczyźnie ustaleń faktycznych, jak i w zastosowaniu do ich oceny przepisów prawa. Podjęte rozstrzygnięcie zostało wyjaśnione, a przytoczona na ten temat argumentacja prawna wyczerpuje istotę zagadnienia stanowiącego przedmiot tego rozstrzygnięcia. Przedmiotem tym jest ustalenie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego przez skarżącego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności.
18 W myśl art. 66 ust. 1 lit. c) ustawy o świadczeniach obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
19 Z kolei według art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których wyżej mowa powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Ponadto zgodnie z art. 69 ust. 1a cyt. aktu do ubezpieczenia zdrowotnego osób, które na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej, stosuje się odpowiednio art. 68, który dopuszcza możliwość dobrowolnego ubezpieczenia się na podstawie pisemnego wniosku złożonego w Funduszu.
20 Przedstawione brzmienie powyższe przepisy uzyskały na mocy art. 12 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 141, poz. 888) i zaczęły obowiązywać z dniem 20 września 2008 r., z mocy art. 14 cyt. aktu (Ustawa wchodzi w życie po upływie 45 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt 8-13, które wchodzą w życie z dniem 31 marca 2009 r.). Przywołane przepisy art. 1 pkt 8-13 dotyczyły zmian w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej związanych z wprowadzeniem zasady, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz wznowienie wykonywania działalności gospodarczej następuje na wniosek przedsiębiorcy złożony na piśmie właściwemu organowi ewidencyjnemu, a w przypadku przedsiębiorców podlegających obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego - właściwemu sądowi rejestrowemu (m.in. art. 27a ust. 1 u.s.d.g. dodany na mocy art. 1 pkt 8 ustawy zmieniającej).
21 Zatem od dnia 20 września 2008 r. zaistniał obowiązek zgłaszania zawieszenia działalności gospodarczej, a od dnia 31 marca 2009 r. wniosek powinien być złożony właściwemu organowi ewidencyjnemu.
22 Jak już wskazano według art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach powstanie i wygaszenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego osób prowadzących działalność pozarolniczą następuje w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Zgodnie z art. 13 pkt 4 u.s.u.s. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegały (w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r.): "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od dnia 20 września 2008 r. (na podstawie art. 7 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw) "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".
23 W zakresie podjęcia i prowadzenia działalności gospodarczej, którą skarżący zgłosił w dniu [...] maja 2002 r., obowiązywały uregulowania: art. 7 ust. 2 p.d.g. i art. 14 ust. 2 u.s.d.g. Według wcześniejszego aktu (p.d.g.) dopuszczono możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, a według późniejszego (u.s.d.g.) - po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji.
24 Stosownie do treści art. 7 ust. 2 p.d.g., uchylonego z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808 z późn. zm.), przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast według przepisu art. 7e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, uchylonego z dniem 31 grudnia 2011 r., zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powoduje wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.
25 Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 u.s.d.g., w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2011 r., przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Obecna treść art. 14 ust. 1 u.s.d.g. stanowi, iż przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.
26 Co do zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej kwestię tę przedstawiono wyżej.
27 Należy podkreślić, że organy administracji, wydając zaskarżoną decyzję były związane rygorami procedury administracyjnej, określającej ich obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 109 ust. 6 w zw. z ust. 1 ustawy o świadczeniach w indywidualnych sprawach z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, do których zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń, w zakresie nieregulowanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
28 Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.), jak i wnikliwego oraz szybkiego działania (art. 12 § 1 k.p.a.). Z zasad tych wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają jej żądań. W wyroku z dnia 7 grudnia 1984 r., sygn. akt III SA 729/84 ONSA 1984, nr 2 poz. 117, NSA podkreślił że w celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń strony (...). Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, 77 i 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisach art. 107 § 3 k.p.a.
29 W świetle powołanych uregulowań na organie spoczywał obowiązek prawidłowego ustalenia stanu faktycznego, przy współudziale ZUS jako wnioskodawcy oraz skarżącego, w zakresie, w jakim z danych okoliczności wyciągali dla siebie korzystne skutki (według art. 109 ust. 3 ustawy o świadczeniach: Wniosek o rozpatrzenie sprawy, o której mowa w ust. 1, zgłasza ubezpieczony, a w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym wniosek może zgłosić w szczególności Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub członek rodziny ubezpieczonego, także w zakresie dotyczącym objęcia ubezpieczeniem w okresie poprzedzającym złożenie wniosku.).
30 Należy podkreślić, że istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia w sposób prawidłowy przez organy okresów podlegania przez skarżącego obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu Kwestią wtórną, którą organ prawidłowo się w tej sprawie nie zajmował, bo nie miał uprawnień, jest kwestia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne, należąca do kompetencji ZUS, ale dopiero po przesądzeniu ustalenia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu.
31 Na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności, a rola organu nie jest ograniczona tylko do oceny faktów, które przedstawił wnioskodawca. Realizując zasadę prawdy obiektywnej, na podstawie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., organ jest wprawdzie zobowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału, ale też i strona nie jest zwolniona od lojalnego współdziałania w wyjaśnianiu okoliczności faktycznych, skoro nieudowodnienie określonego faktu może prowadzić do wydania decyzji dla niej niekorzystnej (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 1984 r., sygn. akt II SA 1205/84, NSA nr 2/1984, poz. 98 powołany także przez B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, str. 690, teza 3).
32 Dyrektor [...]OW NFZ decyzją z dnia [...] października 2014 r., zaakceptowaną przez Prezesa NFZ zaskarżonym rozstrzygnięciem, stwierdził, że M. K. był objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: [...].
33 Bezsporne pozostaje, że skarżący w omawianych okresach nie zgłosił zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej w wymagany przepisami sposób, wyżej opisany. Skarżący uważał bowiem, że skoro wyrejestrował działalność w ZUS-ie od dnia [...] lutego 2007 r. w sposób wówczas przewidziany, gdyż został zatrudniony w firmie S. Sp. z o.o., to stan taki trwał do chwili wydania kwestionowanych decyzji. Nie był też zorientowany w zmianach przepisów dotyczących omawianej kwestii (odwołanie skarżącego, z dnia [...] listopada 2014r. (w aktach adm.). Jednocześnie zaś potwierdził, że w okresach: wrzesień 2007 r., październik 2008 r., wrzesień 2009 r., wrzesień 2010 r. opłacał składki na ubezpieczenie zdrowotne w ZUS, gdyż "aby ją kontynuować (działalność gospodarczą, przyp. Sądu) byłem zmuszony refakturować koszty zakupowe raz w roku". Przyznał też w pozostałych okresach składał zerowe deklaracje VAT, gdyż nie prowadził faktycznej działalności gospodarczej.
34 Bezsporne było też, że refakturowanie kosztów zakupowych było związane z zatrudnieniem w firmie S. Sp. z o.o. (odwołanie, skarga, k. – 3 akt sądowych). Wyjaśnienia skarżącego korespondują z wpisami w ewidencji działalności gospodarczej, z których wynika, że w dniu [...] lipca 2003 r. skarżący zgłosił działalność: P. w zakresie prowadzenia gabinetu lekarskiego w zakresie badań profilaktycznych dla zakładów pracy – medycyna pracy (kopia zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] lipca 2003 r. w aktach adm.). Następnie w dniu [...] listopada 2003 r. skarżący dokonał zmiany wpisów w omawianej ewidencji, gdyż w oznaczeniu ujęto: P. obejmujące, oprócz wyżej wspomnianej działalności także prowadzenie gabinetów lekarskich w zakresie badań specjalistycznych (kopia zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] listopada 2003 r. w aktach adm.). Działalność ta została na wniosek skarżącego wykreślona z datą [...] sierpnia 2011 r. (kopia zaświadczenia Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia [...]sierpnia 2011 r., w aktach adm.). Niezależnie od powyższej działalności, jak wynika ze wspomnianych dokumentów i informacji z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej RP (w aktach adm.) skarżący od 2002 r. prowadził i prowadzi inną działalność gospodarczą: handlowo – usługową.
35 Ponadto sam skarżący przyznał, że za okresy, kiedy nie odprowadzał podatku VAT i składek na ubezpieczenie zdrowotne, zgłaszał zerowe deklaracje VAT, co potwierdzają kopie deklaracji podatkowych w aktach adm. i składał deklaracje PIT-36, które dotyczą rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych i są składane przez osoby prowadzące działalność gospodarczą.
36 Zatem z przedstawionych dokumentów oraz oświadczeń skarżącego w kontekście wymogów stawianych przez obowiązujące przepisy w okresach, których dotyczy skarżona decyzja brak jest podstaw do uznania, że M. K. nie prowadził działalności gospodarczej. Sam skarżący bowiem wspomina o corocznym, jednokrotnym refakturowaniu kosztów, które więc musiały wystąpić we wcześniejszych okresach przed dokonaniem refakturowania.
37 Stanowisko organu znajduje oparcie w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.), która w załączniku nr 4, obowiązującym do dnia 31 grudnia 2010 r. regulowała kwestię zwolnień od podatku VAT usług medycznych, a od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 marca 2011 r. czyniła to w art. 43 ust. 1 pkt 19. (usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone przez: lekarzy i lekarzy dentystów, pielęgniarki i położne, osoby wykonujące inne zawody medyczne, o których mowa w art. 18d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89, z późn. zm.). Jednakże w owym czasie zwolnienie to nie obejmowało dostawy towarów i świadczenia usług ściśle związanych z usługami w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczonymi na rzecz zakładów opieki zdrowotnej na ich terenie.
38 Przy tym należy podejść z dużą ostrożnością do stanowiska skarżącego, że nie wiedział o zmianach w obowiązujących przepisach, gdyż prowadził nie tylko zwykłą działalność handlowo – usługową, ale i specjalistyczną, bo medyczną, według wpisów w ewidencji mogącą być wykonywaną przez osoby legitymujące się posiadaniem uprawnień zawodowych.
39 Ponadto określenie przez przedsiębiorcę daty rozpoczęcia działalności gospodarczej, która podlega wpisowi do ewidencji, powoduje istnienie domniemania faktycznego, że z tą datą działalność ta została podjęta i była prowadzona aż do czasu jej wykreślenia z ewidencji.
40 Należy stwierdzić, iż na skutek zaistniałego domniemania faktycznego, jakim jest określenie w organie ewidencyjnym daty rozpoczęcia prowadzenia działalności, ciężar jego obalenia spoczywa na ubezpieczonym poprzez przedstawienie dowodów przeciwnych domniemaniu.
41 W toku całego postępowania skarżący nie przedstawił, w ocenie Sądu, przeciwdowodów świadczących o nieprowadzeniu działalności gospodarczej w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji.
42 Wymaga podkreślenia, że nawet faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienia lub w czasie ich poszukiwania, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego i zdrowotnego. Zaprzestanie prowadzenia działalności oznacza ostateczne zakończenie jej prowadzenia i nie może być utożsamiane z "przerwą" w prowadzeniu tej działalności. Specyfika prowadzenia działalności gospodarczej sprawia, że przedsiębiorca sam dysponuje swoim czasem i może go przeznaczyć na jej bezpośrednie wykonywanie albo na sprawy prywatne, rodzinne, leczenie lub wypoczynek. Istotą działalności gospodarczej jest jej prowadzenie w sposób ciągły i zorganizowany, na własny rachunek i ryzyko. Jej prowadzenie występuje zarówno w okresach faktycznego wykonywania usług, jak też w czasie podejmowania innych czynności związanych z działalnością - oczekiwaniem na kolejne zamówienia, szukanie klientów czy pracowników.
43 Faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, które nie znalazło odzwierciedlenia w ewidencji działalności gospodarczej, nie powoduje wyłączenia przedsiębiorcy prowadzącego tę działalność z ubezpieczenia zdrowotnego - a w razie braku innego tytułu do ubezpieczeń społecznych także z ubezpieczenia społecznego. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie prowadził działalności gospodarczej powinien zadbać o odzwierciedlenie tego faktu w ewidencji działalności gospodarczej (por. wyroki NSA z dnia 29 maja 2014 r., sygn. akt II GSK 394/13, z dnia 18 stycznia 2011 r., sygn. II GSK 22/10, z dnia 11 marca 2014 r., sygn. II GSK 2094/12, opubl orzeczenia.nsa.gov.pl).
44 Ustalając okres podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej przez skarżącego Prezes NFZ wziął pod uwagę cały zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy.
45 Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Ponadto stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
46 Z przytoczonych powodów Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 7
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 8
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 12 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 77 (§ 1)
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 80
- Kodeks postępowania administracyjnego, art. 107 (§ 3)
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 13
- Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, art. 66
- Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 66
- Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 102
- Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, art. 109
- Dz. U. z 2015 r. poz. 584, art. 14