Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2021 r., VI SA/Wa 1883/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2021 r., VI SA/Wa 1883/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic – Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2021 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zakazu reklamy aptek oraz kary pieniężnej oddala skargę

Uzasadnienie

|U Z A S A D N I E N I E |

2 | |

3 |Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej "organ", "GIF" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...], działając na |

4 |podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 115 ust. 1 pkt 4, art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i 2 ustawy z 6 września 2001 r. — Prawo|

5 |farmaceutyczne (Dz. U. z 2020 r., poz. 944 z póżn. zm.) dalej: "u.p.f.", art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. — Kodeks |

6 |postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z póżn. zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego |

7 |Inspektora Farmaceutycznego w [...] (dalej: "WIF" lub "organ I instancji") z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...], w której organ: |

8 |I. stwierdził naruszenie przez przedsiębiorcę C. Sp. z o. o. z siedzibą w G., [...], (dalej: "Strona", "skarżąca" lub "spółka") ustawowego |

9 |zakazu reklamy aptek i ich działalności, poprzez prowadzenie reklamy apteki ogólnodostępnej typu B o nazwie: "[...]" zlokalizowanej przy ul. |

10 |[...] (dalej "apteka") i jej działalności, polegającej na: |

11 |- obecności w witrynie apteki oraz na tzw. potykaczu opatrzonym napisem "[...]", umieszczonym w pasażu przed wejściem do apteki, plakatów |

12 |przedstawiających produkty lecznicze, ich ceny oraz uwidocznione opakowania, ponadto jeden z produktów został równocześnie wyeksponowany na |

13 |ekspozytorze w sąsiedztwie okienka ekspedycyjnego, |

14 |- obecności w izbie ekspedycyjnej etykiet zatytułowanych "Super Cena", zawierających dodatkowo napis o treści "Promocja obowiązuje", |

15 |odnoszących się do oferowanych produktów, |

16 |- obecności w izbie ekspedycyjne] kosza z oznakowaniami sugerującymi obniżkę ceny produktów w postaci napisów o treści "-70%", "-50%", "-25", |

17 |- obecności w izbie ekspedycyjnej kartki z sugerujące obniżkę ceny treścią "RABAT 15%", |

18 |- obecności w izbie ekspedycyjnej plakatów przedstawiających produkty z wyeksponowanymi cenami oraz napisami o treści: "*Cena detaliczna |

19 |rekomendowana przez producenta obowiązuje w okresie od 01 sierpnia 2019 do 31 sierpnia 2019"; |

20 |II. umorzył postępowanie administracyjne w zakresie wydania nakazu zaprzestania prowadzenia przez C. Sp. z o. o. z siedzibą w G. niedozwolonej|

21 |reklamy apteki ogólnodostępnej typu B o nazwie: "[...]" zlokalizowanej przy ul. [...] i jej działalności, a polegającej na prowadzeniu działań|

22 |reklamowych opisanych w punkcie I decyzji, wobec ich zaprzestania; |

23 |III. nałożył na przedsiębiorcę C. Sp. z o. o. z siedzibą w G., karę pieniężną w wysokości 15 000 zł (słownie: piętnaście tysięcy złotych) z |

24 |tytułu naruszenia zakazu, o jakim mowa w art. 943 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne, w zakresie opisanym w |

25 |punkcie I decyzji. |

26 |Do wydania ww. decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym. |

27 |W dniu 20 sierpnia 2019 r. została przeprowadzona kontrola doraźna w aptece ogólnodostępnej o nazwie "[...]" zlokalizowanej przy ul. [...], z |

28 |której został sporządzony protokół z dnia [...] września 2019 r., znak: [...]. |

29 |W dziale Il pt. "Ustalenia" protokołu opisano m.in. stwierdzone w toku kontroli naruszenia w zakresie zakazu reklamy aptek. |

30 |Pismem z dnia 20 września 2019 r., [...] Wojewódzki lnspektor Farmaceutyczny w [...] przesłał dwa egzemplarze ww. protokołu do Strony celem |

31 |zapoznania się z ustaleniami kontroli. |

32 |Pismem z dnia 11 października 2019 r., WIF zawiadomił Stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie podejrzenia |

33 |naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f. w zakresie działalności reklamowej apteki ogólnodostępnej o nazwie "[...]" zlokalizowanej przy ul. [...] |

34 |oraz poinformował o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia wniosków dowodowych i wyjaśnień. |

35 |Postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., znak: [...], WIF dopuścił dowody z pism nadesłanych przez Stronę i odpowiedzi na pisma, jak |

36 |również protokołu z kontroli doraźnej przedmiotowej apteki. |

37 |Pismem z dnia 21 października 2019 r., WIF wezwał U. S. do osobistego stawiennictwa celem złożenia wyjaśnień w charakterze świadka w |

38 |przedmiocie podejrzenia naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f. w zakresie działalności reklamowej apteki. |

39 |Pismem z dnia 21 października 2019 r., WIF poinformował Stronę o zamiarze przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka U. S. |

40 |Z zeznań Pani U. S., pełniącej funkcję kierownika przedmiotowej apteki, został sporządzony protokół z dnia [...] listopada 2019 r. |

41 |Świadek zeznała m.in., że: "Obecnie wszystkie elementy opisane i zakwestionowane w protokole nie znajdują się w aptece, zostały one usunięte |

42 |bezpośrednio po zakończeniu kontroli. Wszystkie przedstawione na zdjęciach elementy były dostarczane są do apteki przez właściciela pocztą lub|

43 |przez kuriera i umieszczane w izbie ekspedycyjnej przez pracowników apteki. Polecenia umieszczania poszczególnych elementów (żółte etykiety |

44 |zatytułowane Super Cena, plakaty), ze wskazaniem, gdzie mają być umieszczone, otrzymywałam drogą mailową." "Potwierdzam, że plakat widoczny na|

45 |przedstawionym mi zdjęciu był umieszczony w witrynie okiennej i na potykaczu przez cały okres obowiązywania cen, czyli w lipcu. Plakat z |

46 |informacją o treści: Cena detaliczna rekomendowana przez producenta obowiązuje w okresie od 01 sierpnia 2019 do 31 sierpnia 2019 znajdujący |

47 |się w tych miejscach w trakcie kontroli został umieszczony na początku sierpnia i został usunięty bezpośrednio po zakończeniu kontroli." |

48 |"Kartka z treścią: RABAT 15% EQUlLIBRA 22.07 - 04.08 umieszczona była na półce, na której wyeksponowane były kosmetyki Equilibra, od początku |

49 |okresu, w którym obowiązywał rabat, to jest od 22 lipca i znajdowała się jeszcze w dniu kontroli, została usunięta bezpośrednio po zakończeniu|

50 |kontroli." "Przedstawiony na zdjęciach kosz znajduje się stale w izbie ekspedycyjne). Obecnie również się znajduje w tym miejscu, ale jest |

51 |inaczej oznakowany, nie ma już na nim zakwestionowanych w trakcie kontroli elementów." "Plakaty przedstawiające produkty [...] oraz [...] |

52 |znajdowały się w izbie ekspedycyjnej od początku okresu obowiązywania cen na nich przedstawionych, czyli od początku sierpnia, a po |

53 |zakończeniu kontroli zostały usunięte." "Przedstawione na zdjęciach żółte kartki z napisem Super cena z informacją czasu obowiązywania |

54 |znajdowały się w koszu produktowym w okresach obowiązywania cen na nich wskazanych, to znaczy jedne od 15 lipca do 4 sierpnia 2019, drugie od |

55 |19 sierpnia do dnia kontroli. W trakcie trwania kontroli etykiety zostały usunięte przez pracownika apteki." "Pracownicy apteki zostali |

56 |poinformowani przeze mnie o zakresie kontroli, a intuicyjnie przypuszczali, że etykiety mogą zostać uznane za element wątpliwy, który może |

57 |zostać zakwestionowany przez inspektora farmaceutycznego, dlatego w trakcie kontroli je usunęli z kosza produktowego." |

58 |Pismem z dnia 12 listopada 2019 r., WIF zawiadomił Stronę o zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie naruszenia przepisu art. |

59 |94a ust. 1 u.p.f. Jednocześnie, WIF poinformował Stronę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz ewentualnych |

60 |zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. Strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. |

61 |Biorąc pod uwagę zebrany materiał dowodowy, organ I instancji wydał decyzję o treści wskazanej na początku uzasadnienia. |

62 |Nie zgadzając z się z powyższym rozstrzygnięciem, Strona wniosła odwołanie do Głównego Inspektora Farmaceutycznego zarzucając: |

63 |I. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa. poprzez brak zebrania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora |

64 |Farmaceutycznego dostatecznego materiału dowodowego w sprawie; |

65 |II. błędną wykładnię art. 94a ust. 1 u.p.f. w zw. z art. 4 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług poprzez przyjęcie, iż informacja o |

66 |obniżkach cen i prowadzonych w aptece promocjach cenowych stanowi niedozwolona reklamę apteki, podczas gdy apteka jest uprawniona i |

67 |zobowiązana do zapewnienia pacjentom dostępu do takich informacji; III. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 129b ust. 2 u.p.f. poprzez |

68 |dokonanie niewłaściwej oceny przesłanek uwzględnianych przy ustaleniu wysokości nałożonej na Stronę kary pieniężnej, co doprowadziło do |

69 |nałożenia kary w wysokości rażąco zawyżonej w stosunku do charakteru przypisywanych działań. |

70 |Wobec powyższego, Strona wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonym zakresie oraz umorzenie postępowania lub ewentualnie o uchylenie |

71 |zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. |

72 |Pismem z dnia 10 czerwca 2020 r., GIF zawiadomił Stronę o zamiarze zakończenia postępowania w sprawie i wydania decyzji. Jednocześnie, organ |

73 |odwoławczy pouczył o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów oraz zgłoszonych żądań. |

74 |Strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia. |

75 |Główny lnspektor Farmaceutyczny, po zapoznaniu się zebraną w niniejszej sprawie dokumentacją, utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego |

76 |Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...]. |

77 |W uzasadnieniu wskazał, że podziela stanowisko WIF odnośnie stwierdzenia, że Strona w przedmiotowej sprawie prowadziła niedozwoloną reklamę |

78 |apteki poprzez umieszczenie zarówno w witrynie, ekspozytorze w sąsiedztwie okna ekspedycyjnego ww. apteki, jak i na potykaczu plakatów, |

79 |obecności w izbie ekspedycyjnej etykiet o charakterze reklamowym, oznakowanych koszy oraz kartek z sugerującą obniżkę ceny. |

80 |Zdaniem organu, wskazane działania zmierzały w istocie do zareklamowania przedmiotowej apteki i jej działalności, stanowiąc zachętę dla |

81 |pacjenta do zakupu różnych towarów. |

82 |W ocenie Głównego Inspektora Farmaceutycznego, stosowane przez Stronę etykiety zatytułowane "Super Cena", zawierające dodatkowo napis o |

83 |treści: "Promocja obowiązuje (...)" oraz plakaty przedstawiające produkty z wyeksponowanymi cenami oraz napisami o treści: "*Cena detaliczna |

84 |rekomendowana przez producenta obowiązuje w okresie od 01 sierpnia 2019 do 31 sierpnia 2019" miały na celu zachęcenie klientów do nabywania |

85 |towarów oferowanych przez aptekę i korzystania z jej usług. Przede wszystkim organ II instancji wskazał, że w. plakaty i etykiety stanowiły |

86 |ofertę czasową, toteż zdaniem GIF zamieszczanie tego typu treści, może sugerować pacjentom — klientom przedmiotowej apteki, że z uwagi na |

87 |krótki okres obowiązywania oferty jest ona szczególnie korzystna i tym samym wpłynąć na decyzję, co do nabycia prezentowanych w niej produktów|

88 |leczniczych. GIF podkreślił, że informacje zawarte zarówno na ww. plakatach jak i etykietach, miały trafiać do pacjenta - klienta jako przekaz|

89 |w rozumieniu oferty specjalnej oferowanej w konkretnej aptece, zatem miały na celu zachęcenie klientów do nabywania towarów oferowanych przez |

90 |aptekę i korzystania z jej usług, co stanowiło reklamę działalności tej apteki. |

91 |Organ odwoławczy argumentował, że dokonując oceny przedmiotowego materiału reklamowego należało wziąć pod uwagę, że odbiorcą zawartego w nim |

92 |komunikatu jest konsument oceniający powyższy przekaz w świetle praktyk marketingowych powszechnie stosowanych na rynku. Zdaniem GIF pacjent |

93 |napotykając przedmiotowe plakaty oraz etykiety, słusznie przyjmuje, że przedstawiona w nich oferta dotyczy produktów oferowanych w aptece. |

94 |Dodatkowo w ocenie GIF treść napisów widniejących na ww. plakatach oraz etykietach nie miały jedynie charakteru informacyjnego, jak podnosi |

95 |Strona w treści odwołania. Główny lnspektor Farmaceutyczny zauważył również, że obecność w izbie ekspedycyjnej przedmiotowej apteki kosza z |

96 |oznakowaniami sugerującymi obniżkę ceny produktów w postaci napisów o treści "-70%", "-50%", "-25" oraz obecności kartki sugerującą obniżkę |

97 |ceny treścią "RABAT 15%" sugerują nabywcy atrakcyjną — bo obniżoną - cenę produktu, zachęcają do jego nabycia, będąc tym samym wyrazem zamiaru|

98 |przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu produktu leczniczego w tej akurat aptece. W ocenie GIF, takie działanie Strony miało|

99 |na celu w dużej mierze motywowanie do korzystania z usług apteki, a więc nosi ono znamiona działalności reklamowej. |

100 |Główny lnspektor Farmaceutyczny podkreślił, że za reklamę działalności apteki należy uznać bowiem każde działanie, skierowane do publicznej |

101 |wiadomości, niezależnie od sposobu i metody jego przeprowadzenia oraz środków użytych do jego realizacji, jeżeli jego celem jest zwiększenie |

102 |sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów medycznych oferowanych w danej aptece. |

103 |GIF nie dostrzegł jednocześnie uchybień proceduralnych mających wpływ na wynik sprawy. Organ pierwszej instancji zawiadomił Stronę o wszczęciu|

104 |oraz zakończeniu postępowania, umożliwił Stronie wypowiedzenie się w sprawie przed wydaniem decyzji, zebrał w wystarczającym stopniu materiał |

105 |dowodowy, dokonał prawidłowej oceny prawnej stanu faktycznego i wydał decyzję zawierającą wszystkie elementy wymagane przepisami ustawy. |

106 |Organ ponadto wskazał, że Strona zaprzestała prowadzenia niedozwolonej reklamy apteki przed wydaniem decyzji. W związku z czym wydanie decyzji|

107 |nakazującej zaprzestanie prowadzenia reklamy apteki, stało się bezprzedmiotowe. Powyższe nie świadczy jednak, że organ nie miał prawa nałożyć |

108 |kary pieniężnej, Fakt, iż Strona zaprzestała prowadzenia reklamy, nie zwalnia organu I instancji z obowiązku nałożenia kary pieniężnej, gdyż |

109 |nie ulega wątpliwości, że do naruszenia przepisu dotyczącego zakazu reklamy aptek doszło. Okoliczność ta może jedynie mieć wpływ na wymiar |

110 |kary. |

111 |Oceniając wysokość kary Główny Inspektor Farmaceutyczny wziął pod uwagę następujące okoliczności: |

112 |1.przedmiotem postępowania były: plakaty umieszczone w witrynie oraz na potykaczu przed wejściem do apteki ogólnodostępnej o nazwie: "[...]" |

113 |zlokalizowanej przy ul. [...], etykiety w izbie ekspedycyjnej ww. apteki, kosz oznakowany symbolami o charakterze reklamowym. plakaty i |

114 |napisy; |

115 |2. okres naruszenia: |

116 |- czas trwania reklamy, jaki został udowodniony w odniesieniu do działań polegających na obecności w witrynie apteki oraz na tzw. potykaczu |

117 |opatrzonym napisem "Apteka [...]", plakatów przedstawiających produkty lecznicze, ich ceny oraz uwidocznione opakowania, z adnotacją: "Cena |

118 |detaliczna rekomendowana przez producenta obowiązuje w okresie od 01.07.2019 do 31 .07.2019" - jeden miesiąc; |

119 |- czas trwania reklamy, jaki został udowodniony w odniesieniu do działań polegających na obecności w witrynie apteki oraz na tzw. potykaczu |

120 |opatrzonym napisem "Apteka [...]", plakatów przedstawiających produkty lecznicze, ich ceny oraz uwidocznione opakowania, z adnotacją: "Cena |

121 |detaliczna rekomendowana przez producenta obowiązuje w okresie od 01.08.2019 do 31.08.2019" - trzy tygodnie; |

122 |- czas trwania reklamy, jaki został udowodniony w odniesieniu do działań polegających na obecności w izbie ekspedycyjnej etykiet |

123 |zatytułowanych "Super Cena", zawierających informację o treści: "Promocja obowiązuje 15.07 - 04.08.2019" - trzy tygodnie |

124 |- czas trwania reklamy, jaki został udowodniony w odniesieniu do działań polegających na obecności w izbie ekspedycyjnej etykiet |

125 |zatytułowanych "Super Cena", zawierających informacje o treści: "Promocja obowiązuje 19.08 - 01.09.2019" - jeden dzień; |

126 |- czas trwania reklamy, jaki został udowodniony w odniesieniu do działań polegających na obecności w izbie ekspedycyjnej kosza z oznakowaniami|

127 |sugerującymi obniżkę ceny produktów w postaci napisów o treści: "-70%", "-50%", 25", "15"— sześć miesięcy; |

128 |- czas trwania reklamy, jaki został udowodniony w odniesieniu do działań polegających na obecności w izbie ekspedycyjnej kartki z sugerującą |

129 |obniżkę ceny treścią: "RABAT 15%" -jeden miesiąc, |

130 |- czas trwania reklamy, jaki został udowodniony w odniesieniu do działań polegających na obecności w izbie ekspedycyjnej plakatów |

131 |przedstawiających produkty [...] oraz [...] z wyeksponowanymi cenami oraz napisami o treści: "*Cena 12 detaliczna rekomendowana przez |

132 |producenta obowiązuje w okresie od 01.08.2019 do 31.08.2019" - trzy tygodnie; |

133 |3. Postępowanie dotyczyło naruszenia zakazu reklamy co do jednej apteki prowadzonej przez Stronę; |

134 |4. Strona zaprzestała prowadzenia działań reklamowych częściowo (w odniesieniu do działań opisanych w punktach 3 i 5 niniejszego wyliczenia) |

135 |było to związane jedynie z ich istotą, która przewidywała z założenia okresowe ich prowadzenie, a nie było to wynikiem dobrowolnego uznania, |

136 |że naruszają one przepis ustawy; |

137 |5. Strona była uprzednio karana za naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f.: m.in. decyzją GIF z dnia [...] września 2019 r., znak: [...]; |

138 |6. Od przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie na prowadzenie apteki wymagana jest znajomość przepisów regulujących ten rodzaj działalności |

139 |gospodarczej, w szczególności art. 94a ust. 1 ustawy — Prawo farmaceutyczne; |

140 |7. Kara pieniężna ma zapobiec ponownemu naruszeniu przepisów przez podmiot prowadzący zakazaną reklamę apteki i jej działalności. |

141 |W oparciu o powyższe przesłanki GIF nałożoną karę pieniężną w wysokości 15.000 zł uznał za adekwatną do okoliczności niniejszej sprawy. |

142 |Na decyzję organu odwoławczego Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej naruszenie: |

143 |1) przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i 80 kpa poprzez zaniechanie zarówno przez Organ I, jak i II instancji, podjęcia |

144 |wszelkich niezbędnych czynności do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz niezebranie w sposób wyczerpujący |

145 |materiału dowodowego w sprawie, w szczególności przez zaniechanie ustalenia rzeczywistego czasookresu przypisanej Skarżącej działalności, co |

146 |doprowadziło do wydania decyzji opartej na materiale niepełnym, który nie dowodzi prowadzenia przez aptekę położoną w [...], działalności o |

147 |charakterze reklamowym w zakresie wskazanym przez organy; |

148 |2) błędną wykładnię art. 94a ust. 1 upf w zw. z art. 4 " ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług — poprzez przyjęcie, iż informacja o |

149 |obniżkach cen i prowadzonych w aptece promocjach cenowych stanowi niedozwolona reklamę apteki podczas gdy apteka jest uprawniona i zobowiązana|

150 |do zapewnienia pacjentom dostępu do takich informacji; |

151 |3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 129b ust. 2 upf — poprzez dokonanie niewłaściwej oceny przesłanek uwzględnianych przy ustaleniu |

152 |wysokości nałożonej na stronę kary pieniężnej co doprowadziło do nałożenia kary wysokości rażąco zawyżonej w stosunku do charakteru |

153 |przypisywanych działań. |

154 |Mając na uwadze podniesione zarzuty, Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie decyzji I i II instancji w zaskarżonym zakresie oraz |

155 |zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. |

156 |Ewentualnie Skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. |

157 |W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. |

158 | |

159 |Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: |

160 |Skarga nie jest zasadna, bowiem zarówno zaskarżona decyzja GIF, jak i utrzymana nią w mocy decyzja WIF, nie naruszają prawa w sposób |

161 |uzasadniający ich uchylenie. |

162 |Podstawę materialnoprawną podjętych w niniejszej sprawie przez organy rozstrzygnięć stanowił art. 94a ust. 1 oraz art. 129b ust. 1 i 2 u.p.f. |

163 |Przepisy te znajdują zastosowanie w przypadku stwierdzenia prowadzenia niedozwolonej reklamy apteki ogólnodostępnej i jej działalności. |

164 |Zdaniem Sądu, organy obu instancji prawidłowo zastosowały powyższe przepisy, do właściwie ustalonego w sprawie stanu faktycznego. |

165 |Rozpatrując ten aspekt sprawy należy podkreślić, że pojęcie reklamy, do którego odwołuje się art. 94a p.f., nie jest zdefiniowane w ustawie |

166 |Prawo farmaceutyczne. Dlatego też organy postąpiły prawidłowo poszukując jego znaczenia w orzecznictwie sądów administracyjnych. |

167 |Niewątpliwie za reklamę działalności apteki należy uznać każde działanie, skierowane do publicznej wiadomości, niezależnie od sposobu i metody|

168 |jego przeprowadzenia oraz środków użytych do jego realizacji, jeżeli jego celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych i wyrobów |

169 |medycznych oferowanych w danej aptece. Przy czym należy dodać, że art. 94a u.p.f. nie zakreśla granic miejscowych reklamy, zatem działalność |

170 |reklamowa może być prowadzona zarówno wewnątrz apteki, jak i poza nią. |

171 |Adresatem art. 94a ust. 1 u.p.f. jest każdy, kto dopuszcza się reklamy aptek, w tym także podmiot, w interesie którego reklama jest |

172 |prowadzona. |

173 |Naczelny Sąd Administracyjny przyjmuje w swym orzecznictwie, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych |

174 |klientów do zakupów w danej aptece, konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (por. np. wyroki z 11 października 2016 r., |

175 |sygn. akt II GSK 682/15; z 25 sierpnia 2016 r., sygn. akt II GSK 97/15 oraz sygn. akt II GSK 550/15; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd |

176 |orzekający w niniejszej sprawie przychyla się także do poglądu Sądu Najwyższego, zaprezentowanego w wyroku z 2 października 2007 r., sygn. akt|

177 |II CSK 289/07, zgodnie z którym przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na względzie, że podstawowym wyznacznikiem przekazu |

178 |reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz |

179 |odbiór przekazu przez jego adresatów. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel |

180 |przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana. Wszelkie promocje, w tym cenowe, są reklamą|

181 |towaru i firmy, która ich dokonuje. |

182 |Reklama jest zatem szeroko pojmowanym informowaniem potencjalnych klientów o preferencjach obowiązujących w danej aptece, co z kolei ma |

183 |zachęcać potencjalnych klientów do korzystania z tej właśnie apteki. Reklamą działalności apteki będzie więc zamiar przyciągnięcia |

184 |potencjalnych klientów do dokonania zakupu towarów sprzedawanych w aptece – niezależnie od form i metod jej prowadzenia oraz użytych do jej |

185 |realizacji środków – jeśli jej celem jest zwiększenie sprzedaży produktów leczniczych lub wyrobów medycznych. Może zatem przybierać różne |

186 |formy zachęcania sugerujące, że ceny produktów w niej oferowanych są inne niż ceny produktów w innych aptekach. |

187 |Oznacza to, że reklamą apteki jest każde działanie skierowane do publicznej wiadomości, zmierzające do zwiększenia sprzedaży produktów |

188 |leczniczych i wyrobów medycznych w niej oferowanych. Objęcie zakazem "każdego działania" wyłącza z tej dyspozycji tylko jeden stan faktyczny, |

189 |określony w zdaniu 2 art. 94a ust.1 – kierowanie do publicznej wiadomości informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu |

190 |aptecznego. |

191 |W ocenie Sądu, orzekające w rozpatrywanej sprawie organy prawidłowo uznały, że opisana w skarżonej decyzji działalność, w postaci plakatów, |

192 |etykiet i innych oznaczeń produktów leczniczych i ich cen w kontrolowanej aptece [...] była nakierowana na zwiększenie sprzedaży produktów w |

193 |tej aptece, gdyż takie działanie niewątpliwie stymuluje pozyskiwanie klientów oraz zwiększanie sprzedaży. Zamieszczenie takich informacji |

194 |wykraczało bowiem poza sferę, którą ustawodawca wyłączył spod zakazu reklamy, tj. informacji o lokalizacji i godzinach pracy apteki |

195 |ogólnodostępnej i jest jednocześnie zachętą do skorzystania z usług tej konkretnej apteki. W konsekwencji uznać należy, że sugerowanie, iż w |

196 |aptece można nabyć po preferencyjnej cenie produkty lecznicze odpowiadało reklamie w rozumieniu art. 94a ust. 1 u.p.f., przy czym należy |

197 |dodać, że przepis ten nie zakreśla granic miejscowych reklamy, zatem działalność reklamowa może być prowadzona zarówno wewnątrz apteki jak i |

198 |poza nią. |

199 |Należy przy tym pamiętać, że pewne formy działalności promocyjnej mogą stanowić zarówno reklamę produktu leczniczego zgodnie z art. 52 Prawa |

200 |farmaceutycznego, jak i reklamę działalności apteki w opisanym wyżej rozumieniu. W orzecznictwie wskazuje się, że "stanowi reklamę zarówno |

201 |leków, jak i sprzedającej je apteki przedstawienie listy leków o obniżonej, promocyjnej cenie, wykazanej przez porównawcze zestawienie ceny |

202 |niższej, stosowanej przez aptekę, obok ceny wyższej, określonej jako "cena typowa", "cena stara" lub w inny sposób sugerujący, iż apteka |

203 |okresowo sprzedaje lek po obniżonej, promocyjnej cenie" (wyrok SN z dnia 2 października 2007 r., II CSK 289/07, Lex, nr 307127; Monitor |

204 |Prawniczy 2007, nr 20, poz. 1116). |

205 |W rozpoznawanej sprawie Sąd nie podzielił zarzutu naruszenia art. 4 ust. 1 ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz.U.2014.915 z |

206 |dnia 2014.07.10), w zw. z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. |

207 |W ocenie Sądu czym innym jest uwidacznianie cen na produktach leczniczych w miejscu ich sprzedaży, tj. w aptece, w sposób jednoznaczny i |

208 |umożliwiający porównywanie cen, a czym innym informacje pozwalające na skojarzenie aptek z konkretną ofertą cenową (promocyjną). Sposób |

209 |realizacji obowiązku informowania o cenach leków i ich suplementach, pozostawiony przez ustawodawcę do uznania przedsiębiorcy |

210 |farmaceutycznego, nie oznacza jednocześnie dowolności w zakresie, w jakim mogłoby to naruszać zakaz reklamy aptek i ich działalności wyrażony |

211 |w art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Prowadziłoby to bowiem w praktyce do obejścia tego zakazu (obejścia prawa), dlatego też przepisy obu|

212 |wspomnianych ustaw należy w tym zakresie uznać za komplementarne, nie zaś za wewnętrze sprzeczne. |

213 |Wskazać należy, że Skarżąca może, w drodze realizacji zasady swobody działalności gospodarczej, w sposób dowolny kształtować ceny oferowanych |

214 |przez siebie tych produktów które nie są refundowane, w myśl obowiązujących przepisów ustawy o cenach. Jej działalność w tym zakresie korzysta|

215 |z konstytucyjnej ochrony swobody działalności gospodarczej, jednakże nie oznacza to, że korzystając z niej należy mieć na uwadze jedynie |

216 |ograniczenia lub uprawnienia wynikające z jednego aktu normatywnego. Prowadząc działalność gospodarczą podmiot obowiązany jest do |

217 |przestrzegania przepisów prawa i stosować się do wynikających z nich ograniczeń. Jeżeli zatem z jednego przepisu prawa wynika dla strony |

218 |uprawnienie do podejmowania określonych zachowań, to nie wyklucza to ograniczenia katalogu tych zachowań przez inny przepis prawa, zapisany w |

219 |tej samej bądź innej ustawie. Zakaz prowadzenia reklamy wynikający z art. 94a u.p.f. należy zatem uznać za lex specialis w stosunku do art. 4 |

220 |ustawy o cenach. |

221 |Umieszczenie przez Skarżącą napisów o przytoczonej wyżej treści, stanowi zatem formę popularyzowania danej apteki. Skarżąca informuje bowiem w|

222 |ten sposób klientów apteki, że w tej konkretnej aptece można będzie nabyć leki w korzystniejszej cenie niż w innych aptekach. Powyższe |

223 |wyróżnia ją na tle innych aptek i wpływa potencjalnie na możliwość rozpoznawania apteki skarżącej na rynku, zachęca do korzystania z jej usług|

224 |i zwiększenia tym samym sprzedaży w danej aptece, co zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem stanowi zabronią przez art. 94a u.p.f. reklamę |

225 |apteki. |

226 |Odnośnie granicy pomiędzy informacją, a reklamą wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z 2 października 2007 r., sygn. akt II CSK 289/07: |

227 |"Przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na względzie, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub |

228 |bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez podmioty, do |

229 |których jest kierowany. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy |

230 |wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana." |

231 |Podobne stanowisko wyraża także doktryna, np.: M. Koremba w Komentarzu do art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne, czy A. Rabiega - Przyłęcka w|

232 |głosie do wyroku WSA z dnia 6 marca 2008 r., VII SA/Wa 2216/07 (teza 5): "nawet jeśli uzna się, iż określona działalność nie stanowi reklamy |

233 |produktów leczniczych np. ze względu na jedynie informacyjny charakter przekazu, nie wyklucza to zakwalifikowania jej jako spełniającej cechy |

234 |reklamy działalności apteki.", LEX/el.2011, czy D. Harasimiuk, Zakaz reklamy towaru w prawie europejskim i polskim, Oficyna 2011, pkt. |

235 |3.2.1.3. |

236 |Wskazać trzeba, że zgodnie z art. 129b ust. 1 u.p.f. karze pieniężnej w wysokości do 50.000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a |

237 |prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności. |

238 |W myśl ust. 2 art. 129b u.p.f. przy ustalaniu wysokości tej kary – nakładanej w drodze decyzji administracyjnej, uwzględnia się w |

239 |szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów. Przepis art. 94a ust. 1 |

240 |u.p.f. jest powiązany z sankcją z art. 129b ust. 1 u.p.f. wskazującą, że kara pieniężna jest nakładana za stwierdzone już naruszenie. Jeżeli |

241 |zatem organ farmaceutyczny stwierdził, że naruszenie art. 94a ust. 1 u.p.f. miało miejsce, obowiązany był orzec karę pieniężną w granicach, co|

242 |do wysokości podanej w art. 129b ust. 1 u.p.f. Przepis ten, będąc sankcją za stwierdzone naruszenie, jest konsekwencją spełnienia przesłanki z|

243 |art. 94a u.p.f. o zakazie reklamy działalności aptek i nie ma żadnych przeszkód do jego zastosowania w tej samej decyzji, w której organ |

244 |nakazuje zaprzestanie prowadzenia reklamy apteki, jak i w przypadku, kiedy niedozwolonej reklamy strona już nie prowadzi. Kara pieniężna jest,|

245 |bowiem skutkiem naruszenia zakazu wynikającego z przepisów ustawy i nie ma związku z nakazem zaprzestania prowadzenia reklamy wydanym przez |

246 |organ (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2015 r. w sprawie II GSK 746/14). |

247 |W ocenie Sądu nałożona w niniejszej sprawie kara pieniężna została, w zakresie jej wysokości, prawidłowo ustalona i uzasadniona, poprzez |

248 |wskazanie co kierowało organami przy jej wymierzaniu (art. 129b ust. 2 u.p.f.). Należy bowiem podnieść, że - stosownie do art. 129b ust. 2 |

249 |u.p.f., Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny, ustalając wysokość kary, winien brać pod uwagę w szczególności okres, stopień oraz okoliczności |

250 |naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów przez dany podmiot. Jak wynika ze sprawy organy szczegółowo wskazały, |

251 |jakie okoliczności miały wpływ wysokości nałożonej na Skarżącą kary. Wzięły bowiem m.in. pod uwagę, okres naruszenia - potwierdzony materiałem|

252 |dowodowym, oraz to, że Skarżąca już wcześniej była ukarana za naruszenie zakazu reklamy aptek i ich działalności. Sąd badając powyższe nie |

253 |stwierdził, aby nałożona na Skarżącą kara pieniężna była nadmiernie wysoka – nieadekwatna do okoliczności sprawy. |

254 |Podkreślić jeszcze raz należy, że ujawnione w sprawie działania, podejmowane w aptekach Skarżącej, zmierzające do zachęcenia kupna produktów w|

255 |tej właśnie Aptece, miały na celu zwiększenie jej obrotów, a tym samym obrotów Skarżącej, jako podmiotu prowadzącego Aptekę. Trzeba zaznaczyć |

256 |przy tym, że Skarżąca, jako profesjonalista, prowadzący gospodarczą działalność reglamentowaną, powinna znać i przestrzegać przepisy prawa |

257 |regulujące tę działalność, tym bardziej, że niniejsze postępowanie nie jest pierwszym prowadzonym wobec Skarżącej. |

258 |Z powyższych względów zarzuty skargi, dotyczące zarówno naruszenia prawa procesowego, jak i materialnego, w całości nie zasługiwały na |

259 |uwzględnienie. Organy rozstrzygające sprawę działały na podstawie i w granicach przepisów powszechnie obowiązującego prawa, które Skarżącej |

260 |winno być znane, jako że prowadzi ona reglamentowaną działalność gospodarczą, "obwarowaną" wieloma zakazami. Zdaniem Sądu, nie można organom |

261 |odmówić respektowania zasad ogólnych wyrażonych m.in. w art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 15 k.p.a. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po |

262 |wyczerpującym i prawidłowym zebraniu, a następnie rozpatrzeniu, materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia skarżonych |

263 |rozstrzygnięć (art. 77 i art. 80 k.p.a.). |

264 |W tym stanie rzeczy oraz nie dostrzegając dodatkowo takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na |

265 |wynik sprawy, a które należało wziąć pod uwagę z urzędu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 |

266 |sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji. |

267 | |