Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2014 r., VI SA/Wa 1402/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2014 r., VI SA/Wa 1402/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant ref. staż. Agata Próchniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2014 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek oddala skargę

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Urząd Patentowy RP, powołując się na art. 24, art. 25 ust. 3 oraz art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1410, dalej cyt. jako "p.w.p") po rozpatrzeniu wniosku P. o ponowne rozpoznanie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] o odmowie udzielenia patentu na wynalazek pt.: "Sposób oceny spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia w moczu" oznaczonego nr [...] .

3 Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

4 Pismem z dnia 18 stycznia 2010 r. P. (zwana dalej "skarżącą", "stroną skarżącą") wniosła o udzielenie patentu na wynalazek pt. " Sposób oceny spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia w moczu". Zgłoszeniu został nadany numer [...].

5 Urząd Patentowy RP zawiadomieniem z dnia 13 września 2012 r. poinformował skarżącą o tym, że zgłoszenie nie spełnia wymogów art. 24 i art. 25 ust. 3 p.w.p.

6 W uzasadnieniu swego stanowiska organ podał, że treść zastrzeżenia niezależnego nr 1 znana jest ze zgłoszenia nr [...], które zostało złożone przez stronę skarżącą do organu w dniu 22 stycznia 2010 r. i opublikowane w dniu 1 sierpnia 2011 r. Zgłoszenie to dotyczyło "Układu do spontanicznej krystalizacji szczawiany wapnia w moczu". W zgłoszeniu tym skarżąca, przedstawiając zalety zastrzeganego układu, na stronie 2 opisu wynalazku stwierdziła, że cyt: "umożliwiło to dozowanie krok po kroku pojedynczych 5 ml dawek roztworu moczu z szybkością 3 porcji na minutę. Tempo pipetowania oraz całkowita ilość roztworu sterowane są przez komputer PC, który otrzymuje dane o transmitancji (T%) z fotometru przez interfejs (-), program komputerowy steruje pracą napędu". Zdaniem organu z powyższego wynika, że cechy techniczne zastrzeganego sposobu, zamieszone w przedmiotowym zgłoszeniu, znane były ze zgłoszenia dokonanego z wcześniejszym pierwszeństwem.

7 W odpowiedzi na powyższe zawiadomienie skarżąca w piśmie z 11 października 2012 r. wskazała, że rezygnuje z ochrony "Układu do pomiaru spontanicznej krystalizacji szczawiany wapnia w moczu" na rzecz "Sposobu oceny spontanicznej krystalizacji szczawiany wapnia w moczu". Skarżąca podniosła, że w związku z rezygnacją wysłała przeredagowany opis oraz zastrzeżenie patentowe, które zostało zarejestrowane pod nowym numerem [...].

8 Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., powołując się na art.. 49 ust. 1 oraz art. 24 i art. 25 ust. 3 p.w.p. odmówił udzielenia patentu na wynalazek pt. "Sposób oceny spontanicznej krystalizacji szczawiany wapnia w moczu". Organ wskazał, że skarżący nie nadesłał rezygnacji z ubiegania się o ochronę na "Układ do pomiaru spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia w moczu", jak również skarżąca nie powiadomiła organu, że w ramach rozpatrywanego zgłoszenia zamierza złożyć zgłoszenie wydzielone. Postępowanie w sprawie zgłoszenia nr [...] zakończyło się decyzją z dnia [...] września 2012 r., w której organ wskazał, że skarżąca nie odpowiedziała na zawiadomienie organu o istnieniu przeszkód prawnych do uzyskania patentu. Natomiast przedmiotowe zgłoszenie złożono do organu w dniu 22 stycznia 2010 r. jako zgłoszenie niezależne od zgłoszenia nr [...] . Skarżąca w podaniu do przedmiotowego zgłoszenia nie zamieściła żadnych informacji o powiązaniu ze zgłoszeniem [...]. W związku z czym ponowne zgłoszenie zostało potraktowanie jako zgłoszenie niezależne od zgłoszenia nr [...]. Tym samym organ podtrzymał swoje stanowisku zawarte w zawiadomieniu z dnia 13 września 2012 r., że przedmiotowe zgłoszenie nie jest nowe i zostało ujawnione w zgłoszeniu nr [...]. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Strona skarżąca wskazała, że w dniu 21 października 2009 r. złożyła zgłoszenie wynalazku pt. "Układ do pomiaru spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia w moczu". Po otrzymaniu zawiadomienia organu, w którym stwierdzono istnienie przeszkód do uzyskania patentu, gdyż rozwiązanie nie posiada poziomu wynalazczego, skarżąca postanowiła przeredagować opis i zastrzeżenia i przesłać je do organu. Organ nadał nowy numer zgłoszeniu – [...]. Zdaniem skarżącej, nawet gdyby nie uznać, że przeredagowane zastrzeżenia i opis dotyczyły zgłoszenia nr [...], to nie można zarzucić drugiemu zgłoszeniu braku nowości, uzasadniając, że cechy techniczne zastrzeganego sposobu zamieszczono w poprzednim zgłoszeniu. W przypadku pierwszego zgłoszenia ukazał się jedynie skrót opisu w Biuletynie Urzędu Patentowego Nr [...], w którym nie podano informacji o dozowaniu roztworu do małych objętości moczu w ilości od 1 µl do 50 µl z szybkością od jednej do dziesięciu porcji na minutę. W związku z powyższym ochrona powinna być uznana zarówno w przypadku zakwalifikowania, że była zmiana opisu i zastrzeżeń w pierwszym zgłoszeniu, jak i przyjmując, że jest to nowe drugie zgłoszenie.

9 W piśmie z dnia 1 lutego 2013 r., skierowanym do strony skarżącej, Urząd Patentowy RP, działając w trybie ponownego rozpatrzenia sprawy, stwierdził, że przedmiotowe zgłoszenie nie spełnia warunku nowości zgodnie z art. 24 i art. 25 ust. 3 p.w.p. i wezwał stronę do zajęcia stanowiska wobec postawionego zarzutu. Organ wskazał, że zgłoszenie [...] zostało opublikowane w dniu [...] kwietnia 2011 r. i stanowi stan techniki dla rozwiązania [...], ponieważ zawiera informacje, na podstawie których został postawiony zarzut braku nowości. W rozwiązaniu według zgłoszenia nr [...], opisując układ do pomiaru spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia w moczu i jego działanie, podano, że możliwe jest "dozowanie krok po kroku pojedynczych 5 µl dawek roztworu do moczu z szybkością 3 porcji na minutę". "Tempo pipetowania oraz całkowita ilość roztworu sterowane są przez komputer PC, który otrzymuje dane o transmitacji z fotometru przez interfejs", a program komputerowy steruje pracą napędu silnika przez interfejs. Podano także, że w zakres pojedynczego kroku działania systemu wchodzą: pobranie wartości transmitancji z fotometru, obliczenie wartości spadku transmitancji od wartości początkowej, uruchomienie napędu silnika w celu dodania jednej dawki roztworu do kuwety, jeżeli spadek transmitancji jest mniejszy od 2%, mieszanie zawartości kuwety, automatyczne zatrzymanie cyklu pipetowania, gdy spadek transmitacji jest równy lub większy od 2% i obliczenie wartości BRI przez program komputerowy. Zatem zdaniem organu sposób postępowania przy stosowaniu tego układu jest taki sam, jak przedstawiono w zgłoszeniu nr [...].

10 Organ podkreślił, że zgłoszenie opisu patentowego [...] zostało skierowane do organu wraz z podaniem jako nowe zgłoszenie, w dniu 22 stycznia 2010 r. Strona skarżąca otrzymała potwierdzenie dokonania zgłoszenia oraz oznaczenia go numerem [...]. Tym samym zgłoszenia nr [...] oraz [...] są dwoma różnymi i niezależnymi od siebie zgłoszeniami, rozpatrywanymi odrębnie.

11 W odpowiedzi na powyższe skarżąca w piśmie z dnia 25 lutego 2013 wskazała, że po otrzymaniu sprawozdania o stanie techniki zgłoszenia nr [...], w którym było wskazanych sześć dokumentów podważających poziom wynalazczy stosowanego układu, postanowiła zrezygnować z ubiegania się o ochronę na układ do pomiaru. Po otrzymaniu zawiadomienia z dnia 13 września 2012 r. wyjaśniła fakt rezygnacji z pierwszego zgłoszenia. Jedynym dokumentem, który może stanowić przeszkodę do uzyskania patentu na sposób dozowania do małych objętości moczu, może być tylko skrót opisu, opublikowany w Biuletynie Urzędu Patentowego. Lecz także on nie może podważyć nowości, gdyż ukazał się w dniu [...] kwietnia 2011 r., tj. po dacie zgłoszenia przedmiotowego wynalazku w dniu 22 stycznia 2010 r.

12 Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. Ponownie podniósł, że zgłoszenia o numerach [...] oraz [...] są zgłoszeniami niezależnymi od siebie, co potwierdza brak jakichkolwiek informacji o powiązaniu obydwu zgłoszeń.

13 Ponadto organ wskazał, że w myśl art. 25 ust. 3 p.w.p. za stanowiące część stanu techniki uważa się informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków i wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnionych do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie. Zgłoszenie nr [...] zostało opublikowane w dniu [...] kwietnia 2011 r., zatem po dacie zgłoszenia rozwiązania nr [...] , ale stanowi stan techniki w rozumieniu art. 25 ust. 3 p.w.p. W opisie zgłoszenia nr [...] w części dotyczącej przykładu realizacji, skarżąca podała dokładne informacje opisujące sposób oceny.

14 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca wnosząc o uchylenie powyższej decyzji zasadniczo powtórzyła swoje dotychczasowe zarzuty i argumentację. Dodatkowo wskazała, że w skrócie opisu zgłoszenia nr [...] nie ma żadnej wzmianki o sposobie dozowania pojedyńczych dawek roztworu do moczu.

15 W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie jako bezzasadnej.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

17 Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, ma miejsce kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

18 Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej cyt. jako "p.p.s.a".

19 Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż z punktu widzenia opisanych wyżej kryteriów należy podzielić stanowisko Urzędu Patentowego co do braku nowości spornego rozwiązania.

20 Zgodnie z brzmieniem art. 24 p.w.p. patenty są udzielane na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania, bez względu na dziedzinę techniki.

21 Z powyższego wynika, że dane rozwiązanie o charakterze technicznym aby mogło zostać opatentowane, musi spełnić trzy kryteria tzw. zdolności patentowej:

22 1) nowości,

23 2) poziomu wynalazczego,

24 3) praktycznej stosowalności (rozwiązanie nadaje się do wykorzystania przemysłowego).

25 Powodem odmowy udzielenia patentu na zgłoszone przez skarżącą rozwiązanie był zarzut braku nowości.

26 W myśl art. 25 ust. 1 p.w.p. wynalazek uważa się za nowy, jeśli nie jest on częścią stanu techniki. W orzecznictwie utrwalony został pogląd, zgodnie z którym organ stosujący prawo może stwierdzić, że zgłoszone rozwiązanie posiada poziom wynalazczy czy jest stosowalne, dopiero po przeprowadzeniu badania, czy to rozwiązanie jest nowe (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1140/11). Nowość wynalazku jest więc podstawowym warunkiem udzielenia ochrony patentowej

27 Zgodnie z art. 25 ust. 2 p.w.p., przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, poprzez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób.

28 Stosownie do brzmienia art. 25 ust. 3 p.w.p., za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje, zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie. W piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że jeśli do takiego ogłoszenia nie doszło (np. z powodu wycofania zgłoszenia przed jego opublikowaniem), to takie zgłoszenie nie należy do stanu techniki, a więc nie będzie powodowało utraty nowości. Jest to konsekwencją zasady, że w przypadku wynalazków dokonanych równolegle, patentu udziela się na rzecz wynalazku, który został zgłoszony wcześniej. W związku z wyraźnym brzmieniem ust. 3 komentowanego przepisu, nie ma wątpliwości, że zgłoszone, a nieopublikowane zgłoszenia wynalazków, nie stanowią stanu techniki (vide: Komentarz - Prawo własności przemysłowej, pod red. P. Kostańskiego, Warszawa 2010, Wydawnictwo C.H. Beck, str. 170). W myśl art. 2331 p.w.p. o dokonanym zgłoszeniu wynalazku, wzoru użytkowego i znaku towarowego ogłasza się w Biuletynie Urzędu Patentowego RP.

29 W rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że w dniu 22 stycznia 2010 r. do Urzędu Patentowego wpłynął wniosek P. o udzielenie patentu na wynalazek pt. " Sposób oceny spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia w moczu". Zgłoszeniu został nadany numer [...]. Bezsporne jest także, że w dniu 21 października 2009 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wcześniej wniosek P. o udzielenie patentu na wynalazek pt. "Układ do pomiaru spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia w moczu". Zgłoszeniu został nadany numer [...] . Zgłoszenie to zostało opublikowane w Biuletynie Urzędu Patentowego Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r.

30 Tym samym zaistniała negatywna przesłanka wskazana w art. 25 ust. 3 p.w.p., polegająca na zawarciu informacji w zgłoszeniu wynalazku korzystającego z wcześniejszego pierwszeństwa i ogłoszeniu tych informacji w sposób określony w ustawie (tj. w Biuletynie Urzędu Patentowego RP). Skarżąca wielokrotnie podnosiła ( patrz pismo z dnia 19 października 2012 r., a także z dnia 25 lutego 2013 r.), że zrezygnowała ochrony patentowej wynalazku ze zgłoszenia nr [...] , jednakże nie przedstawiła żadnego oficjalnego (formalnego) potwierdzenia tego faktu (w aktach administracyjnych sprawy brak jest takiego dokumentu i skarżąca nie przedstawiła go także w ramach postepowania sądowoadministracyjnego). Nie wniosła także, iż w ramach zgłoszenia nr [...] ma zamiar złożyć zgłoszenie wydzielone. Dodatkowo podkreślić należy, że od momentu opublikowania zgłoszenia w Biuletynie Urzędu Patentowego, w czytelni urzędu patentowego lub w bazie "Register Plus" (zakładka dostępna na stronie www.uprp.pl) jest dostępny cały opis, zastrzeżenia ewentualnie rysunki każdego zgłoszenia). W tej sytuacji aby wykluczyć przesłankę braku nowości o której mowa w art. 25 ust. 3 p.w.p., należało wycofać powyższe zgłoszenie przed jego opublikowaniem, do czego jednak nie doszło.

31 W tych okolicznościach sprawy, w ocenie Sądu organ prawidłowo dokonał analizy zgłoszonego rozwiązania, oceniając warunki do uzyskania patentu, wskazując najbliższe rozwiązanie stanowiące stan techniki i jasno precyzując zarzuty. Organ słusznie podniósł, że w rozwiązaniu według zgłoszenia nr [...] , opisując układ do pomiaru spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia w moczu i jego działanie, podano, że możliwe jest "dozowanie krok po kroku pojedynczych 5 µl dawek roztworu do moczu z szybkością 3 porcji na minutę, a tempo pipetowania oraz całkowita ilość roztworu sterowane są przez komputer PC, który otrzymuje dane o transmitacji z fotometru przez interfejs" oraz że program komputerowy steruje pracą napędu silnika przez interfejs. Podano także, że w zakres pojedynczego kroku działania systemu wchodzą: pobranie wartości transmitancji z fotometru, obliczenie wartości spadku transmitancji od wartości początkowej, uruchomienie napędu silnika w celu dodania jednej dawki roztworu do kuwety, jeżeli spadek transmitancji jest mniejszy od 2%, mieszanie zawartości kuwety, automatyczne zatrzymanie cyklu pipetowania, gdy spadek transmitacji jest równy lub większy od 2% i obliczenie wartości BRI przez program komputerowy.

32 Rację ma zatem Urząd Patentowo, iż co do istoty wynalazku sposób postępowania przy stosowaniu tego układu jest taki sam jak przedstawiono to w zgłoszeniu nr [...]. W skrócie opisu dokonanego zgłoszenia wskazano również, że "sposób oceny spontanicznej krystalizacji szczawianu wapnia polega na dozowaniu do małych objętości moczu w ilości od 1 do 5 ml krok po kroku pojedynczych dawek roztworu w ilości od 1 µl do 50 µl z szybkością od jednej do dziesięciu porcji na minutę przy ciągłym mieszaniu. Tempo pipetowania oraz całkowita ilość roztworu jest sterowana przez komputer, który otrzymuje dane o transmitacji (T%) z fotometru przez interfejs a program komputerowy steruje pracą napędu pipety przez interfejs komputera".

33 Zasadnie zatem Urząd Patentowy uznał, iż przedmiotowe rozwiązanie nie jest nowe, albowiem jest ono częścią stanu techniki, które zostało wcześniej ujawnione w zgłoszeniu nr [...].

34 Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Przedmiotowa sprawa została rozpatrzona wnikliwie i wszechstronnie, materiał dowodowy został zebrany i poddany analizie w sposób wyczerpujący, uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które Urząd Patentowy uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, a uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Urząd podjął też odpowiednie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

35 Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień postepowania, które mogłyby mieć istotny wpływ na treść podjętego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.