Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2011 r., VII SAB/Wa 188/10

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 marca 2011 r., VII SAB/Wa 188/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Marta Michta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2011 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości postanawia: odrzucić skargę

Uzasadnienie

2 B. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w rozpoznaniu jego skargi z dnia 17 czerwca 2010 r., w której domagał się zajęcia stanowiska w sprawie naruszenia roty ślubowania przez wskazanych sędziów sądów powszechnych oraz wyciągnięcia sankcji wobec Rzecznika Dyscyplinarnego i Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] za podjęcie sprzecznej z prawem uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] maja 2010 r, nr [...].

3 W uzasadnieniu skargi podniósł, że Minister Sprawiedliwości, za złamanie roty ślubowania, na mocy art. 9 oraz art.66 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98,poz. 1070 ze zm.) ma obowiązek podjąć czynności prawne w ramach nadzoru. Ponadto Minister Sprawiedliwości sprawuje nadzór nad działalnością samorządu adwokackiego w zakresie i w formach określonych art. 90 ust. 2 i ust. 2a ustawy Prawo o adwokaturze i przepisów związkowych do niej, zatem ma uprawnienia do wszczęcia dochodzenia w przedmiotowej sprawie. Skoro Minister Sprawiedliwości nie podjął żądnych działań w przedmiotowej sprawie skarga na bezczynność stała się konieczna i uzasadniona.

4 Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o odrzucenie skargi, ewentualnie o jej oddalenie.

5 W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ wskazał, że w dniu 21 czerwca 2010 r. do Ministerstwa Sprawiedliwości wpłynęło pismo B. K. z dnia 17 czerwca 2010 r. zatytułowane: "Skarga w sprawie naruszenia roty ślubowania przez sędziów oraz o wyciągnięcie sankcji od rzecznika dyscyplinarnego i ORA w [...] za podjęcie przez ORA uchwały Nr [...] z [...].05.2010 r. sprzecznej z prawem".

6 Organ stwierdził, że rozpatrzenie wniosków zawartych w piśmie B. K. z dnia 17 czerwca 2010 r. nie wymagało wydania przez Ministra Sprawiedliwości decyzji administracyjnej, gdyż brak było podstaw prawnych do jej wydania, jak również zostało rozpoznane w terminie, bez zbędnej zwłoki i w sposób przewidziany przepisami prawa.

7 Po przeanalizowaniu treści powyższej skargi Biuro Ministra Sprawiedliwości przekazało ją do rozpoznania Departamentowi Kadr w zakresie dotyczącym żądania

8 zainicjowania postępowań dyscyplinarnych wobec wymienionych w korespondencji sędziów sądów powszechnych oraz Departamentowi Organizacyjnemu w części dotyczącej zarzutów wobec Rzecznika Dyscyplinarnego i Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], związanych z podjęciem uchwały nr [...], a także wobec adwokata P. K.

9 Zarzuty dotyczące nieprawidłowości w działaniach sędziów Sądu Rejonowego w [...] zostały rozpatrzone przez Departament Kadr, który pismami z dnia 9 sierpnia 2010 r. i z dnia 22 września 2010 r., nr [...] poinformował B. K. o braku przesłanek do podjęcia przez Ministra Sprawiedliwości działań zmierzających do zainicjowania postępowania dyscyplinarnego w stosunku do sędziów wymienionych w piśmie skarżącego.

10 Natomiast w pozostałej części pismo B. K. z dnia 17 czerwca 2010 r. zostało zakwalifikowane jako skarga na działania Rzecznika Dyscyplinarnego i Okręgowej Rady Adwokackiej w [...], a także wobec wskazanego w piśmie adwokata – P. K.

11 Zarzuty skarżącego skierowane pod adresem Rzecznika Dyscyplinarnego oraz Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] związane były z podjęciem przez Okręgową Radę Adwokacka w [...] dnia [...] maja 2010 r. uchwały nr [...]. Zakwestionowana uchwała została wydana w indywidualnej sprawie skarżącego i dotyczyła wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 4 c Prawa o adwokaturze w przedmiocie trwałej niezdolności B. K. do wykonywania zawodu adwokata.

12 Wydział Adwokatury, Radców Prawnych i Doradców Podatkowych Departamentu Organizacyjnego przekazał zgodnie z właściwością ww. skargę do rozpatrzenia Naczelnej Radzie Adwokackiej w [...] w zakresie zarzutów wobec Rzecznika Dyscyplinarnego i Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] oraz adwokata P. K. i pismem z dnia 28 czerwca 2010 r., Nr [...] zwrócił się do Prezesa Naczelnej Rady Adwokackiej o zbadanie zarzutów zgłoszonych przez adwokata B. K. przez organy samorządu zawodowego i udzielenia odpowiedzi skarżącemu. Jednocześnie o przekazaniu skargi według właściwości został powiadomiony Pan B. K. Z pisma Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 11 października 2010 r. wynika, że B. K. w dniu 18 sierpnia 2010 r. otrzymał odpis uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej i nie wniósł od niej odwołania. Pomimo to w dniu 27 września 2010 r. skierował (za

13 pośrednictwem Naczelnej Rady Adwokackiej) skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Naczelnej Rady Adwokackiej.

14 Ponadto pismem z dnia 16 lipca 2010 r., nr [...] pouczono B. K. o zakresie sprawowania przez Ministra Sprawiedliwości nadzoru nad organami samorządu adwokackiego.

15 Minister Sprawiedliwości wskazał, że nie sprawuje zwierzchniego, ani też kompleksowego nadzoru nad samorządem adwokackim. Przysługują mu jedynie uprawnienia, szczegółowo wymienione w ustawie Prawo o adwokaturze. Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze Minister Sprawiedliwości zwraca się do Sądu Najwyższego o uchylenie sprzecznych z prawem uchwał organów adwokatury i organów izb adwokackich w terminie 3 miesięcy od dnia ich doręczenia. Jeśli zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo, termin ten wynosi 6 miesięcy. Uprawnienie Ministra Sprawiedliwości wynikające z powyższego przepisu nie dotyczy jednak uchwał organów samorządu adwokackiego podejmowanych w sprawach indywidualnych. W tego typu sprawach Minister Sprawiedliwości może natomiast działać jako organ odwoławczy od uchwał samorządu adwokackiego. Ma to miejsce w przypadkach szczegółowo określonych przepisami ustawy Prawo o adwokaturze i Kodeksu postępowania administracyjnego.

16 Organ wskazał, ze jego kompetencje w sprawach indywidualnych są określone przepisami m. in. art. 68 ust. 6 a, art. 69, art. 69a, art. 75 a ustawy Prawo o adwokaturze i dotyczą spraw związanych z wpisem na listę adwokatów oraz z wpisem na listę aplikantów adwokackich. Ministrowi Sprawiedliwości przysługują także uprawnienia związane z odpowiedzialnością dyscyplinarną adwokatów i aplikantów adwokackich, wskazane w przepisach: art. 88 a, art. 90 ust. 2 i 2a, art. 91 a ust. 1, art. 93 i art. 95 b powołanej ustawy.

17 W treści pisma z dnia 17 czerwca 2010 r. B. K. nie zawarł żądania uchylenia uchwały z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Okręgowej Rady Adwokackiej w [...]. Skarżący wprawdzie podniósł, że uchwała ta została wydana z naruszeniem prawa, jednakże nie domagał się podjęcia przez Ministra Sprawiedliwości działań zmierzających do jej uchylenia. Żądanie takie zawarł dopiero w skardze na bezczynność. Jednakże nie mogło zostać uwzględnione, gdyż Minister Sprawiedliwości nie mógłby zaskarżyć wymienionej uchwały w trybie art. 14 ust. 1 Prawa o adwokaturze albowiem dotyczyła ona sprawy indywidualnej B. K. dotyczącej wszczęcia wobec wymienionego postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia jego trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata, a skarżący

18 miał możliwość złożenia odwołania od wymienionej uchwały do Naczelnej Rady Adwokackiej i z tej możliwości skorzystał. Postępowanie dotyczące uchylenia kwestionowanej uchwały nr [...] toczyło się i zostało prawomocnie zakończone.

19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

20 Rozpoznając sprawę sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w ustawie z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.), zgodnie z którą sądy administracyjne w zakresie swej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.

21 B. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w rozpoznaniu jego skargi z dnia 17 czerwca 2010 r. o treści "Skarga w sprawie naruszenia roty ślubowania przez sędziów oraz o wyciągnięcie sankcji od rzecznika dyscyplinarnego i ORA w [...] za podjęcie przez ORA uchwały Nr [...] z [...].05.2010 r. sprzecznej z prawem".

22 Wskazać należy, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (podobnie B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne ..., s.378).

23 W myśl art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.ps.a.):

24 § 1. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

25 § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

26 1) decyzje administracyjne;

27 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy

28 zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające

29 sprawę co do istoty;

30 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na

31 które służy zażalenie;

32 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji

33 publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;

34 4a) (1) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;

35 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i

36 terenowych organów administracji rządowej;

37 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż

38 określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

39 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

40 8) (2) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a.

41 § 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

42 W niniejszej sprawie Minister Sprawiedliwości nie był zobowiązany wydać żadnego z wyżej wymienionych aktów ani dokonać żadnej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków - indywidualnych wynikających z przepisów prawa. O bezczynności organu możemy mówić, gdy dotyczy ona aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego, taki akt lub czynność charakteryzuje się tym, że jest podejmowana w sprawie indywidualnej, jest skierowana do oznaczonego podmiotu dotyczy uprawnień lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego (wyrok WSA z 20.09.2006 r., sygn. akt II SA/Ol 456/06).

43 Zgodzić się należy z organem, że rozpatrzenie wniosków zawartych w piśmie B. K. z dnia 17 czerwca 2010 r. nie wymagało wydania przez Ministra Sprawiedliwości decyzji administracyjnej, gdyż brak było podstaw prawnych do jej wydania, jak również, że pismo zostało rozpoznane w terminie, bez zbędnej zwłoki i w sposób przewidziany przepisami prawa.

44 Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów została uregulowana w rozdziale 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98,poz. 1070 ze zm.). Sędzia odpowiada dyscyplinarnie za przewinienia służbowe, w tym za oczywistą i rażącą obrazę przepisów prawa i uchybienia godności urzędu. Do orzekania w sprawach odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów właściwe są sądy dyscyplinarne - sądy apelacyjne w pierwszej instancji oraz Sąd Najwyższy w drugiej instancji. Natomiast Minister Sprawiedliwości w sprawach dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej sędziów nie wydaje rozstrzygnięć, które mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego. Przysługują mu uprawnienia szczegółowo

45 wymienione w rozdziale 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, jak prawo wniesienia odwołania, wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego, zarządzenie o złożeniu ukaranego sędziego z urzędu, wykonanie wyroku co do kar wymienionych w art. 109 § 1 pkt 4 i 5, zarządzenie o usunięciu odpisu wyroku z akt osobowych, zarządzenie przerwy w czynnościach służbowych.

46 Uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] maja 2010 r, nr [...] została wydana w indywidualnej sprawie skarżącego i dotyczyła wszczęcia postępowania administracyjnego w trybie art. 4 c Prawa o adwokaturze w przedmiocie trwałej niezdolności B. K. do wykonywania zawodu adwokata, a skarżący miał możliwość złożenia odwołania od wymienionej uchwały do Naczelnej Rady Adwokackiej

47 Ministrowi Sprawiedliwości przysługują jedynie uprawnienia, szczegółowo wymienione w ustawie z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. Nr 123, poz. 1058). Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy Prawo o adwokaturze Minister Sprawiedliwości zwraca się do Sądu Najwyższego o uchylenie sprzecznych z prawem uchwał organów adwokatury i organów izb adwokackich w terminie 3 miesięcy od dnia ich doręczenia. Jeśli zaskarżona uchwała rażąco narusza prawo, termin ten wynosi 6 miesięcy. Uprawnienie Ministra Sprawiedliwości wynikające z powyższego przepisu nie dotyczą jednak uchwał organów samorządu adwokackiego podejmowanych w sprawach indywidualnych. W tego typu sprawach Minister Sprawiedliwości może natomiast działać jako organ odwoławczy od uchwał samorządu adwokackiego. Ma to miejsce w przypadkach szczegółowo określonych przepisami ustawy Prawo o adwokaturze i Kodeksu postępowania administracyjnego. Kompetencje Ministra Sprawiedliwości w sprawach indywidualnych zostały określone przepisami m. in. art. 68 ust. 6 a, art. 69, art. 69a, art. 75 a ustawy Prawo o adwokaturze i dotyczą spraw związanych z wpisem na listę adwokatów oraz z wpisem na listę aplikantów adwokackich. Ministrowi Sprawiedliwości przysługują także uprawnienia związane z odpowiedzialnością dyscyplinarną adwokatów i aplikantów adwokackich, wskazane w przepisach: art. 88 a, art. 90 ust. 2 i 2a, art. 91 a ust. 1, art. 93 i art. 95 b powołanej ustawy.

48 Należy podkreślić, że stosownie do powołanego przepisu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność organu do sądu administracyjnego przysługuje w sprawach, w których organ administracji publicznej wydaje rozstrzygnięcie, które może być zaskarżone do sądu administracyjnego, i gdy nie ma specjalnej podstawy do zaskarżenia bezczynności organu do sądu powszechnego.

49 Skoro przedmiot skargi w niniejszej sprawie, jako nieobjętej zakresem właściwości sądu administracyjnego określonej w cytowanych wyżej przepisach, nie podlega rozpoznaniu przez sąd, oznacza to, że skargę należało odrzucić. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd odrzuca skargę gdy sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

50 Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.