Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2013 r., VII SA/Wa 733/13

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 października 2013 r., VII SA/Wa 733/13

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia WSA Justyna Mazur (spr.), Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2013 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. A. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, zaś tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy).

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "organ odwoławczy" lub "Kolegium") działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. 2013 r. poz. 267; dalej: "k.p.a.") oraz art. 79 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137; dalej: "P.r.d."), po rozpatrzeniu odwołania J. B. (dalej: "skarżący") od decyzji Prezydenta [...] (dalej: "organ I instancji", "Prezydent") z dnia [...] grudnia 2012 r., znak: [...] odmawiającej wyrejestrowania pojazdu

3 – orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

4 U podstaw podjętego w tej sprawie rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia:

5 Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. organ I instancji działając na podstawie art. 104 § 1 i § 2 oraz art. 109 § 1 k.p.a., a także w oparciu o art. 79 ust. 1 pkt 5 oraz art. 79 ust. 5 i 6 P.r.d. orzekł o odmowie wyrejestrowania pojazdu – ciągnika siodłowego marki [...] nr rej. [...] nr vin. [...] rok produkcji 1988 zarejestrowanego na J. B. zam. [...], ul. [...].

6 Uzasadniając Prezydent wskazał, iż wskazany pojazd został zarejestrowany na J. B. w dniu 14 grudnia 1992 r. na podstawie prawem wymaganych dokumentów i otrzymał nr [...]. Natomiast w dniu 25 sierpnia 2003 r. dokonano zmiany nr rejestracyjnych na [...] i wydano dowód rejestracyjny [...]. Zauważył, iż do wniosku o jego wyrejestrowanie skarżący nie dołączył żadnych dokumentów, a z jego treści wynika, iż pojazd marki [...] został "zniszczony pocięty i rozkradziony" i nie nadaje się do odbudowy, ale nadaje się do sprzedaży na części. Nadto skarżący domagał się jego wyrejestrowania na stałe z ewidencji bez ponoszenia opłat. Jako podstawę materialnoprawną decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Prezydent przyjął art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d., zgodnie z którym pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu na wniosek jego właściciela w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Jednocześnie wskazał, iż przepis art. 79 ust. 5 i ust. 6 P.r.d. określa, iż warunkiem wyrejestrowania pojazdu jest wniesienie przez właściciela pojazdu opłaty na rzecz gminy na realizację zadań związanych z utrzymaniem czystości i porządku w gminach. W niniejszej sprawie łączna kwota za wyrejestrowanie pojazdu samochodowego [...] o masie własnej powyżej 3500 kg wynosi 1.045,70 zł.

7 Konkludując organ I instancji wskazał, iż w związku z tym, że nie zostały spełnione konieczne warunki, nie można dokonać wyrejestrowania pojazdu na stałe bez wymaganych przepisami prawa dokumentów świadczących o trwałej i zupełnej utracie ciągnika siodłowego oraz wniesienia stosownej opłaty.

8 We wniesionym odwołaniu skarżący przytoczył opisy rozmów z pracownikami urzędu m. [...] oraz Ministerstwa Transportu podkreślając, że bez względu na przepisy nie powinien ponosić opłaty za wyrejestrowanie pojazdu. Nadto podniósł, iż może sprzedać samochód na części, ponieważ jest jego właścicielem.

9 Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego, organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Uzasadniając Kolegium przytoczyło brzmienie art. 79 P.r.d. Wywiodło, iż w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna ze wskazanych w powoływanym przepisie przesłanek, uzasadniających wyrejestrowanie pojazdu, dlatego też Kolegium uznało stanowisko organu I instancji za słuszne. Jednocześnie organ odwoławczy zauważył, iż obowiązek wnoszenia opłat wynikających z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia

10 3 kwietnia 2002 r. w sprawie wysokości opłaty będącej warunkiem wyrejestrowania pojazdu w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty pojazdu bez zmiany

11 w zakresie prawa własności dotyczy jedynie okoliczności wyrejestrowania pojazdu ze względu na trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Podniósł, iż okoliczność ta w przedmiotowej sprawie nie występuje, ponieważ ciągnik [...], aczkolwiek zniszczony, nie pozostaje obecnie trwale

12 w posiadaniu kogoś innego. Kolegium wskazało także, iż obecna odmowa wyrejestrowania pojazdu nie przesądza rozstrzygnięcia następnego wniosku skarżącego w tym zakresie, jeżeli zaistnieją przesłanki wymienione w art. 79 P.r.d.

13 Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący. Pismem z dnia 10 marca 2013 r. wniósł zatem do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Kolegium z dnia [...] lutego 2013 r. Uzasadniając skargę skarżący wyraził swoje zastrzeżenia dotyczące działalności organów, stosowania i stanowienia prawa, jak i swoje niezadowolenie z obowiązujących przepisów prawa.

14 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

15 W piśmie z dnia 10 października 2013 r. (stanowiącym uzupełnienie skargi) pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. oraz utrzymanej w mocy decyzji organu I instancji. Decyzji organu odwoławczego zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia polegający na nieuprawnionym przyjęciu, iż w niniejszej sprawie nie doszło do udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty przez skarżącego posiadania pojazdu marki [...], nr rej. [...], podczas gdy w chwili obecnej pozostałości po przedmiotowym ciągniku siodłowym nie spełniają definicji pojazdu z art. 2 pkt 31 P.r.d. W wyniku niezależnych od skarżącego działań osób trzecich doszło do dokumentowanej, trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu przez skarżącego, co powoduje, iż zaszła okoliczność uzasadniająca wyrejestrowanie pojazdu, o której mowa w art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d.

16 Uzasadniając pełnomocnik skarżącego wskazał m.in., iż w niniejszej sprawie zachodzą poważne wątpliwości, co do tego czy pozostałości po ciągniku silnikowym, będącym niegdyś pojazdem stanowiącym własność skarżącego w dalszym ciągu mogą być uznane za "pojazd" w rozumieniu przepisów powszechnie obowiązującego prawa. W ocenie pełnomocnika skarżącego zdekompletowanie ciągnika (poprzez pozbawienie go elementarnych części składowych) pozbawiło pojazd tych elementów, które decydowały o możliwości jego poruszania się. Tym samym bezzasadne stało się uznawanie tego "ciągnika" za środek transportu – niemożliwy stał się bowiem dalszy przewóz ludzi oraz ładunków z jego użyciem wskutek całkowitego unieruchomienia. Jednocześnie pełnomocnik skarżącego zauważył, że stan, w jakim się znajduje się rzeczony "pojazd", nie pozwala na jakąkolwiek dalszą eksploatację zgodnie z jego przeznaczeniem.

17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

18 Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

19 W świetle powołanych przepisów ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny

20 w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

21 Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

22 Dokonując oceny zasadności wniesionej skargi, Sąd doszedł do przekonania, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

23 Przedmiotem kontroli Sądu jest w niniejszej sprawie decyzja Kolegium z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. odmawiającą wyrejestrowania pojazdu – ciągnika siodłowego marki [...].

24 Materialnoprawną podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia jest art. 79 ust.

25 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), w którym określono zasady wyrejestrowania pojazdu nakładające na właścicieli określone obowiązki. Zgodnie z jego brzmieniem (obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia) pojazd podlega wyrejestrowaniu przez organ właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, na wniosek jego właściciela, w przypadku:

26 1) przekazania pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o demontażu pojazdu, o którym mowa w ust. 2 bądź w art. 24 ust. 1 pkt 2 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie;

27 2) kradzieży pojazdu, jeżeli jego właściciel złożył stosowne oświadczenie pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania;

28 3) wywozu pojazdu z kraju, jeżeli pojazd został zarejestrowany za granicą lub zbyty za granicę;

29 4) zniszczenia (kasacji) pojazdu za granicą;

30 5) udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany

31 w zakresie prawa własności;

32 6) przekazania niekompletnego pojazdu do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów, na podstawie zaświadczenia o przyjęciu niekompletnego pojazdu, o którym mowa w art. 25 ust. 1 lub art. 33 ust. 3 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, albo równoważnego dokumentu wydanego w innym państwie.

33 W podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. Prezydent [...] powołał m.in. art. 79 ust. 1 pkt 5, kwestionując możliwość uznania przesłanki za spełnioną z powodu braku udokumentowania utraty pojazdu. Powyższe stanowisko zaaprobował także organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

34 Sąd zauważa, iż zgodnie z powołanym przepisem pojazd podlega wyrejestrowaniu na wniosek jego właściciela w przypadku udokumentowanej trwałej

35 i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności.

36 Z językowej analizy wskazanego przepisu wynika, że warunkiem wyrejestrowania pojazdu jest "udokumentowanie" przez wnioskodawcę, że nastąpiła "trwała", a zatem stała, niepodlegająca zmianie i "zupełna", to jest całkowita, utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Pojęciu "udokumentowania" okoliczności,

37 o których mowa w art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. należy nadać jednoznaczne, ścisłe znaczenie, jako czynności stwierdzającej coś na podstawie dokumentów, popartej dokumentami. Chodzi zatem o akt pisemny stanowiący wyrażenie określonych myśli lub wiadomości, obejmujący zarówno dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 k.p.a., jak i inne "dowody pisemne" mające znaczenie w sprawie (np. umowy). Za taką interpretacją tego zwrotu, poza względami językowymi wskazującymi na intencję ustawodawcy, przemawiają ponadto zasady dbałości o prawidłowe funkcjonowanie obrotu prawnego w sferze ewidencji (rejestracji) pojazdów, oznaczające konieczność zapewnienia mu pewności i wiarygodności poprzez sformalizowanie (dokumentowanie) sposobu stwierdzenia istnienia prawa, stosunku prawnego lub okoliczności mogącej mieć znaczenie prawne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

38 w Poznaniu z dnia 27 listopada 2012 r. III SA/Po 610/12, opubl. Lex 1241927).

39 Sąd w składzie orzekającym za prawidłowe uznał stanowisko organów orzekających, iż skarżący – właściciel pojazdu - ciągnika siodłowego marki [...] nr rej. [...] nr vin. [...] nie udokumentował trwałej i zupełnej utraty tegoż pojazdu. We wniosku o jego wyrejestrowanie wskazał bowiem jedynie, iż pojazd ten został zniszczony (pocięty i rozkradziony) i nie nadaje się do odbudowy, nie załączając żadnych dokumentów urzędowych potwierdzających powyższe okoliczności, ani też innych dowodów. W ocenie Sądu takim dowodem nie może być zaświadczenie Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] listopada 2012 r. (znak: [...]), gdyż z zaświadczenia tego wynika jedynie, iż prowadzone jest pod nadzorem Prokuratury postępowanie w sprawie przywłaszczenia i zniszczenia należącego do skarżącego pojazdu marki [...].

40 W ocenie Sądu nie można bowiem uznać, iż samo oświadczenie skarżącego, iż przedmiotowy pojazd został zniszczony, pocięty i rozkradziony stanowi udokumentowanie trwałej utraty pojazdu i może stanowić podstawę do wyrejestrowania pojazdu z uwagi na spełnienie przesłanki określonej w art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d.,

41 w szczególności z oświadczenia tego nie wynika, aby "utrata" była zupełna. Jeśli nawet pojazd nie nadaje się do użytku wskutek jego zniszczenia nie możemy mówić o jego zupełnej utracie. Trwała i zupełna utrata posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności stanowi przypadki np. przywłaszczenia pojazdu przez inna osobę, czyniąc niemożliwym, korzystanie z tego pojazdu przez właściciela (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2008 roku sygn. akt II SA/Gl 6/08 (Lex nr 479040)).

42 Zdaniem Sądu w świetle powyższych okoliczności organy orzekające nie miały podstaw do stwierdzenia, iż wnioskodawca udokumentował trwałą i zupełną utratę pojazdu, a zatem, że został spełniony warunek określony w art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. uzasadniający wyrejestrowanie samochodu. Skarżący nie wykazał także zaistnienia pozostałych przesłanek uzasadniających wyrejestrowanie pojazdu, wymienionych w art. 79 ust. 1 P.r.d.

43 Jednocześnie Sąd zauważa także, iż skarżący domaga się od organów wyrejestrowanie przedmiotowego pojazdu bez ponoszenia jakichkolwiek opłat. Tymczasem warunkiem wyrejestrowania pojazdu z przyczyny określonej w art. 79 ust.

44 1 pkt 5 P.r.d. jest konieczność wniesienia przez właściciela pojazdu opłaty na rzecz gminy na realizację zadań związanych z utrzymaniem czystości i porządku w gminach (art. 79 ust. 5 P.r.d.). Powyższe, stosownie do ust. 6 art. 79 P.r.d., regulują przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2002 r. w sprawie wysokości opłaty będącej warunkiem wyrejestrowania pojazdu w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności (Dz. U. Nr 44, poz. 419 ze zm.).

45 Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podziela także argumentacji pełnomocnika skarżącego, wskazującej, że "pozostałości" po przedmiotowym ciągniku siodłowym nie spełniają definicji pojazdu z art. 2 pkt 31 P.r.d. Sąd zauważa bowiem, iż ciągnik siodłowy marki [...] został zarejestrowany jako pojazd i jako taki podlega wyrejestrowaniu. Dlatego też wskazywane przez pełnomocnika okoliczności

46 w tej mierze nie mogą być uwzględnione.

47 Z tych względów, w powyższym stanie faktycznym nie jest możliwe wyrejestrowanie pojazdu – ciągnika siodłowego marki [...], gdyż brak jest dowodów potwierdzających zaistnienie jednej z przesłanek wyrejestrowania.

48 Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

49 O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na mocy art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 461) – punkt II sentencji wyroku.