Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2010 r., VII SA/Wa 499/10

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2010 r., VII SA/Wa 499/10

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2010 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Uzasadnienie

2 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr ,, [...]" - [...]na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kpa i art. 5 pkt 4a i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie stwierdził u M. M. choroby zawodowej "przewlekłej choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie okołostawowe barku".

3 Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na podstawie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] marca 2008 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, wystawionego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnia Chorób Zawodowych Gabinet Konsultacyjno-Orzeczniczy w [...] ul, [...] otrzymanego w dniu 21 kwietnia 2008 r.

4 Organ wskazał, iż analiza danych o narażeniu zawodowym i dokumentacji

5 medycznej oraz wyniki badań nie potwierdziły związku narażenia zawodowego z

6 wystąpieniem obustronnych zmian chorobowych w stanach barkowych.

7 Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] po rozpoznaniu

8 odwołania M. M. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]

9 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

10 Organ stwierdził, iż w prowadzonym postępowaniu w sprawie podejrzenia choroby zawodowej u M. M. potwierdzono istnienie u pacjenta schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych.

11 W związku z powyższym, sprawą zasadniczą zdaniem organu było przeprowadzenie szczegółowej i pełnej oceny narażenia zawodowego, gdyż od niej zależy potwierdzenie lub nie zawodowej etiologii rozpoznanej choroby.

12 Organ wskazał, iż w aktach sprawy podejrzenia choroby zawodowej u M. M. są zawarte 3 Karty narażenia zawodowego

13 1) Karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej", wypełniona przez lekarza profilaktyka (lekarza medycyny pracy), który zgłosił podejrzenie choroby zawodowej. W rubryce "podsumowanie postępowania" lekarz, wystawiający kartę potwierdził, że można uznać, że warunki pracy stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej.

14 2) Karta oceny narażenia zawodowego, wystawiona przez Graniczną Stację

15 Sanitarno - Epidemiologiczną w [...] w dniu [...].02.2007r., nie zawierająca I

16 informacji, odnośnie kluczowej kwestii, gdyż pozycja karty, dotycząc sposobu

17 wykonywania pracy nie została wypełniona.

18 3) "Karta oceny narażenia zawodowego, dokonanego w dnia [...].03.2009 r. przez Graniczną Stację Sanitarno - Epidemiologiczną w [...], wystawiona na wniosek Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Informacje zawarte w pozycji dotyczącej sposobu wykonywania pracy stanowiły odwzorowanie informacji zawartych w Karcie narażenia zawodowego, wypełnionej przez lekarza zgłaszającego podejrzenie choroby zawodowej i potwierdzającej narażenia zawodowe pracownika, mogące skutkować chorobą zawodową układu ruchu. W podsumowaniu postępowania nie odniesiono się do kwestii, czy warunki pracy stwarzały możliwość powstania choroby zawodowej.

19 Organ powołał się na uzasadnienie orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...].03.2008r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] w którym podano, że u pacjenta rozpoznano m.in.: okołostawowe zapalenie torebek stawowych stawów barkowych. Jednakże, ze względu na fakt, że na wszystkich stanowiskach pracy, wymienionych w orzeczeniu brak było narażenia zawodowego, które mogłoby spowodować wystąpienie obustronnych zmian chorobowych w stawach barkowych orzeczono o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu ruchu.

20 Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził, że z orzeczenia lekarskiego nie wynika, z jakich przyczyn odmówiono uznania wiarygodności jednych dowodów (ocena narażenia zawodowego, nadesłana przez lekarza profilaktyka) w stosunku do innych dowodów (ocena narażenia zawodowego, dokonana przez organ inspekcji sanitarnej w [...]).

21 Biorąc powyższe pod uwagę, wobec niejednoznaczności materiału dowodowego, zawartego w kartach oceny narażenia zawodowego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia [...].09.2009r. zwrócił się z prośbą do Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...] o uzupełnienie oceny narażenia zawodowego o protokół z przesłuchania M. M. odnośnie sposobu wykonywania przez niego pracy podczas czynności zawodowych w przebiegu zatrudnienia. Podniesiono, że wskazane jest uzyskanie informacji dotyczących charakterystyki wykonywanej pracy: zakresu i typu

22 wykonywanych czynności manualnych i ich częstość w jednostce czasu, rodzaju wykonywanej pracy (jednoręcznie, oburęcznie), rodzaju obsługiwanych narzędzi, ich ciężaru, liczby i wielkości, pracownika (stojąca lub wymuszona) i częstotliwość jej zmiany, czas dnia pracy.

23 W dniu 4.11.2009 r. Państwowy Graniczny Inspektor Sanitarny w [...] nadesłał do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] uzupełnienie oceny narażenia zawodowego, załączając pisemne wyjaśnienie M. M., do kwestii podniesionych w piśmie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...].09.2009 r. odnośnie sposobu wykonywania pracy podczas czynności zawodowych przebiegu zatrudnienia.

24 W oparciu o § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] pismem z dnia 17.11.2009 r. zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z prośbą o dodatkowe uzasadnienie wydanego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...].03.2008 r, z uwzględnieniem nadesłanego nowego materiału dowodowego oraz kwestii formalno- prawnych poruszonych w niniejszym piśmie.

25 W odpowiedzi z dnia 11.12.2009r. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] podano, że zgodnie z wnioskiem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] dokonano ponownej analizy zebranego w sprawie całego materiału dowodowego, w aspekcie kwestii poruszonych w piśmie organu inspekcji sanitarnej z dnia 17.11.2009r. Stwierdzono, że nie znaleziono podstaw do dodatkowego uzasadnienia wydanego orzeczenia lekarskiego, gdyż przesłane materiały nie mają wpływu na dokonane rozpoznanie i podtrzymuje się orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...].03.2008 r.

26 Po rozpatrzeniu całej, zebranej w sprawie dokumentacji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] stwierdził, że M. M. był w latach 1971-1975 był zatrudniony na stanowisku asystenta pokładowego (motorzysty, asystenta maszynowego) w przedsiębiorstwie [...] S.A. w [...]. W okresie 1975-1989 r. pracował jako mechanik okrętowy, a w okresie 1989-2004r. jako I mechanik, inspektor ds. technicznych, morskich i majątkowych w [...] S.A. w [...]. W latach 2004-2006 przebywał

27 na świadczeniu rehabilitacyjnym i rencie z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

28 Od 2006 r. przebywa na emeryturze.

29 Do obowiązków zawodowych M. M. należała obsługa (prace związane z eksploatacją i remontem) siłowni, kotłowni i pompowni okrętowej oraz pozostałych urządzeń technicznych statku, w tym urządzeń dźwigowo-przeładunkowych oraz nadzór, odbiory techniczne i kontrole bunkierek pływających. Czynności zawodowe były związane z wykonywaniem ciężkiej pracy fizycznej, w pozycji głównie stojącej lub wymuszonej (przysiad) na niestabilnym podłożu, w narażeniu na oddziaływanie wibracji, hałasu i zmiennych warunków atmosferycznych.

30 Wnioskodawca został przebadany w uprawnionej do orzekania Jednostce organizacyjnej służby zdrowia - Poradni Chorób Zawodowych [wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...].

31 Wskazano, iż w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...].03.2008r. stwierdzono, że mimo, rozpoznania u w/w chorób wymienionych w wykazie chorób zawodowych, nie można ich powstania wiązać ze sposobem wykonywania pracy - brak jest więc podstaw do rozpoznanie choroby zawodowej. Lekarze orzecznicy po ponownym przeanalizowaniu narażenia zawodowego M. M., w tym po zapoznaniu się ze szczegółowymi informacjami, odnośnie sposobu wykonywania pracy, podanymi przez samego zainteresowanego podtrzymali swoje stanowisko.

32 Podniesiono, iż zgodnie z art. 2351 znowelizowanego Kodeksu Pracy, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeśli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Do stwierdzenia choroby zawodowej muszą być więc spełnione dwie przesłanki: choroba jest wymieniona w obowiązującym wykazie chorób zawodowych oraz uprawniona przez ustawodawcę do orzekania w zakresie chorób zawodowych jednostka służby zdrowia potwierdzi jej związek przyczynowy z wykonywaną pracą zawodową.

33 W przypadku podejrzenia choroby zawodowej u M. M. powyższe warunki nie zostały spełnione.

34 Ustosunkowując się do kwestii podniesionych w odwołaniu organ, stwierdził, że uwzględniając zarzuty odnośnie przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego

35 wystąpił do Państwowego Granicznego Inspektora Sanitarnego w [...] o jej uzupełnienie, a następnie o dokonanie ponownej analizy narażenia zawodowego przez lekarzy orzeczników oraz umożliwienie skarżącemu zapoznanie się z całym, zebranym w sprawie materiałem dowodowym.

36 Odnosząc się do zawartych w odwołaniu zarzutów odnośnie nieprawidłowej oceny skutków zdrowotnych jego narażenia zawodowego na oddziaływanie drgań mechanicznych organ odwoławczy wskazał, że kwestia podejrzenie choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego była już rozpatrywana w odrębnym postępowaniu.

37 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył M. M..

38 Wskazał, iż zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca i została wydana z pogwałceniem prawa. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

39 W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] podtrzymał swoja argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji wnosząc o oddalenie skargi.

40 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

41 Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej jest dowodem, o którym mowa w art. 84 § 1 kpa i jako takie, posiadając walor opinii biegłego powinno być szczegółowo uzasadnione.

42 Orzeczenie lekarskie podlega ocenie organu administracyjnego, który na jego podstawie wydaje decyzję administracyjną.

43 Bez tej opinii lekarskiej bądź sprzecznie z tą opinią organ administracyjny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby zawodowej i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 kpa.

44 W rozpoznawanej sprawie, organ inspekcji sanitarnej wydając zaskarżoną decyzję oparł się wyłącznie na lakonicznym orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] marca 2008 r. oraz pismach wskazanego Ośrodka z dnia 17 kwietnia 2009 r. i z dnia 11 grudnia 2009 r podtrzymujących swoją opinię lekarską z dnia [...] marca 2008 r.

45 Wydana w sprawie opinia nie wyjaśnia przyczyn, dla których stwierdzone u skarżącego schorzenie przewlekłego zapalenia okołostawowego barku mieszczące się w wykazie chorób zawodowych nie zostało uznane za chorobę zawodową. Z opinii Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] z dnia [...] marca 2008 r. wynika, że wydana została na podstawie dostarczonej dokumentacji lekarskiej i w oparciu o badania konsultacyjne lekarza specjalisty- ortopedy i neurologa oraz wywiadu zawodowego.

46 Oznacza to, że opinia została wystawiona bez zapoznania się z treścią kart oceny narażenia zawodowego.

47 Naruszenie powyższe dostrzegł Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] przesyłając Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy w [...] karty ocen narażenia zawodowego sporządzone przez Portową Przychodnię Zdrowia przy Spółce [...] Sp z o.o. Poradnia Ogólna w [...] i Graniczą Stację Sanitarno -Epidemiologiczną w [...].

48 Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] zwracając się o ponowne przeanalizowanie dokumentacji wskazał na zapisy w karcie mówiące, że praca skarżącego wykonywana była głównie w pozycji stojącej lub wymuszonej - przysiad na niestabilnym podłożu, w dużym tempie, czas pracy 12 godzin na 12 godzin gotowości.

49 W odpowiedzi (pismo z dnia 17 kwietnia 2009 r.) Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] stwierdził, że "po przeanalizowaniu dokumentacji lekarskiej i karty oceny narażenia zawodowego podtrzymuje orzeczenie i uzasadnienie orzeczenia z dnia [...] marca 2008 r. o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej".

50 W następnym piśmie z dnia 11 grudnia 2009 r. tym razem skierowanym do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w związku z prośbą o dodatkowe uzasadnienie wydanego orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2008 r Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] stwierdził, iż " nie znaleziono podstaw do dokonania dodatkowego uzasadnienia wydanego orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...] marca 2008 r, gdyż przesłane materiały dowodowe nie mają wpływu na dokonane rozpoznanie".

51 Na podstawie tak lakonicznej opinii, która nie wyjaśnia wskazanych kwestii i nie zawiera przekonywującego uzasadnienia, organ orzekający nie może oprzeć swego rozstrzygnięcia.

52 Podkreślić należy, iż w piśmie z dnia 17.11.2009 r. zawierającym prośbę o dodatkowe uzasadnienie orzeczenia lekarskiego z dnia [...] marca 2008 r. organ odwoławczy obszernie i dokładnie przeanalizował treść zebranej w sprawie dokumentacji wskazując na kwestie wymagające wyjaśnienia w szczególności " przeprowadzenie szczegółowej i pełnej oceny narażenia zawodowego, gdyż od niej zależy potwierdzenie lub nie zawodowej etiologii schorzenia".

53 Tymczasem Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w [...] nie odniósł się w ogóle do kwestii poruszonych przez organ odwoławczy i nie wyjaśnił dlaczego uważa, iż dodatkowe przesłane materiały dowodowe nie mają wpływu na dokonane rozpoznanie.

54 Opinie biegłych mają olbrzymie znaczenie, a od ich poprawności i rzetelności zależy w dużym stopniu prawidłowość wydanej decyzji.

55 Opinia w oparciu o którą organ wydał zaskarżoną decyzję nie jest rzetelna i nie wyjaśnia uzasadnionych wątpliwości organu.

56 Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie dokonał we własnym zakresie oceny przedmiotowej opinii i nie wyjaśnił sprawy korzystając z przepisu § 8 ust 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych pozwalającego na wystąpienie do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację.

57 Zaskarżona decyzja z przyczyn wyżej omówionych została wydana z naruszeniem art. 7 i 77 kpa oraz art. 107 kpa, wobec czego należało ją uchylić stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz 1270 ).

58 Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy.