Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2017 r., VII SA/Wa 470/17

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2017 r., VII SA/Wa 470/17

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 12 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi [...] na decyzję Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej postanawia: odmówić przyznania [...] prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Uzasadnienie

2 [...] po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w niniejszej sprawie zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, składając następnie wniosek na urzędowym formularzu zwróciła się jedynie o zwolnienie od kosztów sądowych.

3 Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:

4 Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. W myśl art. 246 § 2 ustawy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

5 Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

6 Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania stronie skarżącej prawa pomocy, ponieważ nie wykazała ona w sposób przekonujący i bezsporny, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy.

7 W złożonym wniosku [...] oświadczyła, że cyt.: "firma nie funkcjonuje ludzie nie pracują". W rubrykach dotyczących wysokości kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych; wartości środków trwałych; wysokości zysku lub strat za ostatni rok obrotowy, a także stanu rachunków bankowych na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wpisano "0 zł".

8 Pismem z dnia 4 lipca 2017 r., na podstawie art. 255 ustawy, wezwano wnioskodawcę do nadesłania w terminie 7 dni:

9 - odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe,

10 - wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych z okresu ostatnich 6 miesięcy,

11 - odpisu sprawozdania finansowego za 2016 r.,

12 - odpisów deklaracji dla podatku od towarów i usług za okres ostatnich 6 miesięcy.

13 Ww. pismo zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 21 lipca 2017 r.

14 Pismem z dnia 28 lipca 2017 r. [...] zwróciła się o przedłużenie terminu do nadesłania odpisów zeznań podatkowych, odpisu sprawozdania finansowego i odpisów deklaracji dla podatku od towarów i usług, wskazując, że wszystkie dokumenty firmowe znajdują się w biurze rachunkowym, a właściciel biura przebywa na urlopie do 20 sierpnia 2017 r. (bez jego zgody żaden z pracowników nie wyda ww. dokumentów). [...] oświadczyła ponadto, że rachunki bankowe zostały zamknięte z końcem 2013 roku "z powodu braku przepływów przez nie środków".

15 Zarządzeniem z dnia 9 sierpnia 2017 r. przedłużono stronie skarżącej do dnia 28 sierpnia 2017 r. termin do nadesłania wymaganych dokumentów, o czym poinformowano stronę pismem z dnia 11 sierpnia 2017 r. Przesyłka zawierająca ww. pismo została dwukrotnie prawidłowo awizowana i zwrócona Sądowi jako niepodjęta w terminie, wobec czego uznano ją za skutecznie doręczoną w trybie art. 73 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

16 Zauważyć trzeba, że [...] nie nadesłała żadnego z dokumentów, których dotyczyło wezwanie z dnia 4 lipca 2017 r. skierowane do wnioskodawcy w trybie art. 255 ustawy. Odnośnie wezwania do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych strona skarżąca oświadczyła jedynie, że rachunki bankowe zostały zlikwidowane, nie nadesłała jednak żadnych dokumentów na potwierdzenie tej okoliczności. Pomimo przedłużenia terminu nie nadesłała również pozostałych dokumentów.

17 W ocenie referendarza sądowego wniosek [...] nie zasługuje zatem na uwzględnienie, strona skarżąca nie wykazała bowiem, iż spełnia przesłanki określone w art. 246 ustawy. Wprawdzie według oświadczenia zawartego we wniosku [...] nie uzyskuje żadnych dochodów i nie posiada środków na prowadzenie działalności, jednakże nie jest możliwe przyznanie prawa pomocy jedynie w oparciu o niczym nieudokumentowane twierdzenia strony. Wobec nienadesłania przez stronę skarżącą wymaganych dokumentów nie jest możliwe dokonanie oceny jej rzeczywistej kondycji finansowej.

18 Podkreślenia wymaga, że strona postępowania wnosząc o przyznanie prawa pomocy powinna poprzez rzetelne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać w sposób przekonujący i wiarygodny, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania. Należy też zauważyć, że w przypadku, gdy sąd/ referendarz sądowy w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji majątkowej i finansowej wnioskodawcy wzywa go do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, tj. korzysta z trybu przewidzianego w art. 255 ustawy, podmiot wnioskujący o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek współdziałania z sądem (referendarzem) w zakresie wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej i finansowej lub budzi wątpliwości, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177).

19 W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.