Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2020 r., VII SA/Wa 331/20

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2020 r., VII SA/Wa 331/20

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Andrzej Siwek, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi A W na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odpowiedzi na wezwania oddala skargę

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, z późn. zm., dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia Pana A W na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] WINB) z dnia [...] października 2019 r. znak: [...], w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

3 W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że [...] WINB postanowieniem z dnia [...] października 2019 r., znak: [...] , po rozpatrzeniu wniosku Pana A W z dnia [...] października 2019 r., odmówił przywrócenia terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...].

4 Na postanowienie [...] WINB z dnia [...] października 2019 r., zażalenie wniósł Pan A W.

5 Rozpoznając to zażalenie GINB przypomniał, że WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 165/18 uwzględnił skargę Pana A W na postanowienie GINB z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego uchylając je oraz poprzedzające je postanowienie [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

6 Pismem z dnia [...] sierpnia 2019 r., [...]WINB na podstawie art. 50 § 1 k.p.a. wezwał Pana A W do uzupełnienia, w terminie 14 dni, wniosku z dnia [...] maja 2017 r., o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją [...] WINB nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., utrzymującą w mocy decyzję PINB w [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., nakazującą rozbiórkę samowolnie rozbudowanej od strony północnej części budynku mieszkalnego o wymiarach 2,65 x 7,7m, usytuowanego na działce nr ew. [...] położonej przy ul. [...] w [...] poprzez wskazanie daty w jakiej dowiedział się o podstawie do wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

7 Jednocześnie [...] WINB poinformował, że w przypadku nieusunięcia braku w powyższym terminie sprawa zostanie rozpatrzona w oparciu o posiadany materiał dowodowy.

8 Wskazany 14-dniowy termin nie został przez Skarżącego dotrzymany, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego, a następnie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odpowiedzi na wezwanie.

9 Dalej organ wskazał, że z pozostawionej w aktach sprawy przesyłki adresowanej do Pana A W zawierającej wezwanie [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2019 r., wynika, że, została ona awizowana w dniu [...] sierpnia 2019 r. (nr przesyłki [...], a po bezskutecznym upływie terminu przeznaczonego na jej odbiór została zwrócona do WINB w [...] i tam pozostawiona w aktach sprawy. Jak wynika ze sporządzonych przez listonosza adnotacji z powodu niemożności doręczenia przesyłki adresatowi tj. Panu A W w dniu [...] sierpnia 2019 r. przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w placówce pocztowej - FUP [...] w [...]. Zawiadomienie zaś o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Wobec niepodjęcia przesyłki przez Pana A W zwrócono ją do nadawcy w dniu [...] sierpnia 2019 r.

10 Zgodnie z art. 42 k.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. (§1) Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej ( § 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3).

11 Zgodnie z art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania.

12 Natomiast zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego.

13 Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2).

14 W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3).

15 Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).

16 W przedmiotowej sprawie przesyłka została awizowana w dniu [...] sierpnia 2019 r., i była przechowywana przez operatora pocztowego przez nieco dłuższy niż wskazany w k.p.a. okres 14 dni, co nie zmienia faktu, że powinna zostać odebrana w terminie 14 dni od daty awizo, a termin do udzielenia odpowiedzi na wezwanie powinien być liczony z upływem ostatniego dnia ww. okresu, czyli z dniem [...] sierpnia 2019 r.

17 Pan A W pismem z dnia [...] października 2019 r., (data wpływu do WINB w [...] dnia [...] października 2019 r.) złożył wniosek o przywrócenie terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie, informując, że przesyłka zawierająca wezwanie [...] WINB nigdy nie była awizowana. Wyjaśnił, że o istnieniu tej przesyłki dowiedział się przypadkowo, gdy dnia [...] października 2019 r., odbierał inna przesyłkę poleconą w placówce pocztowej w [...].

18 W zażaleniu z dnia [...] października 2019 r., na postanowienie [...] WINB z dnia [...] października 2019 r., Skarżący przedstawił oświadczenia domowników: Pani M W, Pana A W, Pana J W, Pani I W i swoje na dowód, że przesyłka nigdy nie była mu awizowana i nie został powiadomiony o jej istnieniu. Informacja jaką podał jest jednak sprzeczna z informacją zawartą na przesyłce załączonej do akt sprawy w związku z tym nie można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Jak wynika z przesyłki pozostawionej w aktach sprawy w dniu [...] sierpnia 2019 r., zawiadomienie o pozostawieniu pisma w Urzędzie Pocztowym w [...] doręczający umieścił w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.

19 Stosownie do art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zgodnie z art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

20 Jak wynika z przywołanego wyżej przepisu art. 58 § 1 k.p.a., instytucja przywrócenia terminu, powinna być stosowana tylko i wyłącznie w przypadku uprawdopodobnienia organowi przez osobę zainteresowaną, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Kryterium winy, jako przesłanka przywrócenia uchybionego terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Na osobie zainteresowanej ciąży obowiązek wskazania obiektywnej przeszkody, nie zaś subiektywnych przyczyn uniemożliwiających - w jej opinii - zachowanie terminu przewidzianego przepisami prawa. O braku zawinienia uchybienia terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy osoba zainteresowana nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego - w danych okolicznościach - wysiłku i dodatkowo, przeszkoda ta istniała przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej.

21 Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar.

22 Wskazano, że w omawianej sprawie żadna z ww. okoliczności nie występuje.

23 Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie nie można mówić o kryterium braku winy, o którym mowa w art. 58 § 1 k.p.a., a które może mieć zastosowanie jedynie wtedy, gdy zainteresowany nie dopuścił się choćby lekkiego niedbalstwa. Należy zaznaczyć, że w przedmiotowej sprawie Pan A W nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Ponadto należy wskazać, że złożone przez członków rodziny oświadczenia o braku próby doręczenia przesyłki z dnia [...] sierpnia 2019 r., i fakt złożenia skargi do [...] S.A. nie mogą być podstawą do przywrócenia terminu do udzielenia odpowiedzi na wezwanie, gdyż nie świadczą o braku winy strony w uchybieniu terminu. Informacje zawarte na przesyłce zwrotnej przeczą złożonym wyjaśnieniom.

24 Skargę na to postanowienie złożył A W zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1, art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz zaniechanie wyjaśnienia okoliczności istotnych dla sprawy.

25 W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

26 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

27 Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

28 Należy podkreślić, że celem instytucji przywrócenia terminu z art. 58-60 k.p.a. jest umożliwienie stronie dokonania czynności procesowej, mimo że termin wyznaczony dla tej czynności upłynął. Celem zaś wniosku strony o przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Z tego względu nie może osiągnąć zamierzonego skutku taki wniosek o przywrócenie terminu, w którym strona zamiast wykazywać brak winy w uchybieniu terminu wykazuje, że nie uchybiono terminowi. Jeśli bowiem termin nie upłynął, nie można go przywrócić.

29 W okolicznościach kontrolowanej sprawy strona skarżąca zarówno we wniesionym wraz z odwołaniem wniosku o przywrócenie terminu jak i w skardze koncentruje się wyłącznie na wykazywaniu, że z uwagi na niepozostawienie przez wyznaczonego operatora awiza, nie można przyjąć skutku doręczenia z art. 44 § 4 k.p.a. Sąd zwraca uwagę, że tego rodzaju okoliczności, nawet przy założeniu że są zgodne z prawdą, nie mogłyby prowadzić do przywrócenia terminu. Oznaczałyby one bowiem, że nie wykonano czynności z art. 44 § 2 i 3 k.p.a. niezbędnych do uznania doręczenia za skuteczne. Tym samym termin do dokonania czynności (tu: wniesienia odwołania) nie rozpocząłby w ogóle biegu. Powtórzyć należy, że jeśli termin nie upłynął, nie można go przywrócić.

30 Sąd oczywiście zgadza się z wyrażoną w piśmiennictwie tezą, że do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy strony zaliczyć można m.in. nieprawidłowości w doręczeniu pisma (por. Barbara Adamiak (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, B. Adamiak, J. Borkowski, Warszawa 2011, s. 283 i 557). Chodzi tu jednak wyłącznie o takie nieprawidłowości, w konsekwencji których doręczenie jest wprawdzie wadliwe jednak skuteczne (np. pozostawienie przesyłki małoletniemu domownikowi, który z opóźnieniem przekazał przesyłkę adresatowi). Nie mogą to być natomiast takie nieprawidłowości, które skuteczność doręczenia ex ante wykluczają, jak ma to miejsce właśnie w przypadku naruszenia przy doręczaniu wymagań z art. 44 § 2 i 3 k.p.a. W takim bowiem przypadku nie można przyjąć fikcji doręczenia z art. 44 § 4 k.p.a., a tym samym doręczenie jest nieskuteczne i nie rozpoczyna biegu terminów procesowych. Wykluczona jest tu więc możliwość przywrócenia terminu na podstawie art. 58 k.p.a.

31 Mając na uwadze, że ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne z własnych twierdzeń, a te nie zostały w tej sprawie przedstawione, słusznie przyjął organ, że wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

32 W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.