Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2018 r., VII SA/Wa 2974/17

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2018 r., VII SA/Wa 2974/17

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić przyznania K. D. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Uzasadnienie

2 [...] po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie sygn. VII SA/Wa 2974/17.

3 Pismem z dnia 19 marca 2018 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia danych przedstawionych w złożonym wniosku.

4 Ww. pismo doręczone zostało skarżącemu w dniu 23 marca 2018 r.

5 Rozpoznając wniosek skarżącego stwierdzono, co następuje:

6 Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

7 Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony.

8 Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

9 Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanego wniosku stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, bowiem w oparciu o udzielone przez skarżącego informacje nie jest możliwe bezsporne ustalenie jego rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych.

10 [...] jako osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wymienił córkę i syna. Skarżący wskazał na zobowiązania alimentacyjne w wysokości 1400 zł (po 450 zł na dzieci małżeńskie i 500 zł na dziecko pozamałżeńskie), oświadczył, że jest w trakcie separacji. Żona opiekuje się matką (inwalidką I grupy). Jako dochody skarżący wskazał dochody z umowy zlecenia ("okresowo X-XII 2017") w wysokości 1000 zł. Oświadczył, że żywność i ubranie otrzymuje od rodziców. W rubryce dotyczącej stanu majątkowego osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym [...] wskazał cyt.: "dzieci alimenty po 450 zł, córka pozamałżeńska 500 zł świadczenia rodzinne 500+ (III córka do 2018 r.), zasiłki rodzinne". W rubryce dotyczącej zobowiązań i stałych wydatków skarżący oświadczył, że opłaty uiszcza żona, która ma rentę matki, zasiłek opiekuńczy, alimenty dzieci i świadczenia rodzinne.

11 Pismem z dnia 19 marca 2018 r., na podstawie art. 255 ustawy, wezwano [...] do uzupełnienia danych przedstawionych w złożonym wniosku, poprzez:

12 - podanie źródeł utrzymania,

13 - wskazanie, czy skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek i nadesłanie stosownego zaświadczenia z urzędu pracy,

14 - wskazanie, czy skarżący podejmuje prace dorywcze, sezonowe, z tytułu umów o dzieło, zlecenia itp., jeżeli tak, jakiej wielkości dochody uzyskuje z tego tytułu,

15 - udokumentowanie wysokości alimentów, poprzez nadesłanie kserokopii orzeczeń dotyczących alimentów,

16 - wskazanie, czy skarżący - poza wymienionymi we wniosku dziećmi - mieszka wspólnie z innymi osobami, w szczególności wskazanie, czy skarżący mieszka wspólnie z żoną i jej matką,

17 - nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy,

18 - wskazanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez wszystkie osoby mieszkające wspólnie ze skarżącym z jakiegokolwiek tytułu, np. z tytułu wynagrodzenia za pracę, z działalności gospodarczej, renty, zasiłków, z prac dorywczych, z tytułu umów o dzieło, zlecenia itp.;

19 - wskazanie, czy skarżący (lub jego żona) otrzymuje świadczenie wychowawcze ("500 plus") na jedno, czy na dwoje dzieci,

20 - wskazanie, czy skarżący korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli tak – przedłożenie dokumentów, z których wynikałby rodzaj, wysokość oraz okres, na jaki dany zasiłek został przyznany,

21 - wskazanie, czy skarżący otrzymuje pomoc od rodziny lub osób trzecich, jeśli tak, dokładne wyjaśnienie, na czym polega pomoc udzielana skarżącemu, jeśli jest to pomoc finansowa – wskazanie wysokości i częstotliwości udzielanej pomocy wraz z dowodami potwierdzającymi tę okoliczność (np. oświadczenie osoby udzielającej pomocy).

22 [...] nie udzielił żadnej odpowiedzi na pismo z dnia 19 marca 2018 r., doręczone skarżącemu w dniu 23 marca 2018 r.

23 W ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, bowiem informacje udzielone przez skarżącego są bardzo ogólnikowe, szczątkowe, niejasne i nie pozwalają na jakiekolwiek zorientowanie się w jego sytuacji finansowej i możliwościach płatniczych. Brak odpowiedzi skarżącego na pismo z dnia 19 marca 2018 r. uniemożliwia ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej [...], a w konsekwencji nie pozwala na przyznanie skarżącemu prawa pomocy.

24 Podkreślenia wymaga, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest na wniosek strony i to w interesie osoby składającej wniosek leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. Z treści art. 246 ustawy wynika jednoznacznie, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Sąd/ referendarz sądowy w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji rodzinnej i finansowej strony ma możliwość wezwania wnioskodawcy, na podstawie art. 255 ustawy, do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, a podmiot wnioskujący o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek współdziałania z sądem (referendarzem) w zakresie wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177).

25 Z tych względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.