Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2020 r., VII SA/Wa 2149/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lutego 2020 r., VII SA/Wa 2149/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Marta Koltun-Kulik (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów oddala skargę

Uzasadnienie

2 Zaskarżonym postanowieniem z [..] sierpnia 2019 r., [..] (2), Minister Zdrowia (dalej: "Minister") m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [..] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") i art. 18 ustawy z dnia [..] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.: dalej: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia M. J.-K. (dalej: "skarżąca") - utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [..] stycznia 2018 r., znak: [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

3 Postanowienie Ministra zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

4 Postanowieniem z [..] sierpnia 2017 r., znak: [...], Wojewoda [...] nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia z powodu uchylania się od poddania małoletniej córki B. K. obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z załączonym tytułem wykonawczym z [..] listopada 2014 r. wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [..]. Minister wskazał, że wierzyciel skutecznie doręczył zobowiązanej wezwanie do wykonania ww. obowiązku w dniu [..] stycznia 2014 r. Jednocześnie Minister wezwał skarżącą do wykonania obowiązku poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym w terminie do dnia [..] grudnia 2017 r.

5 Pismem z [..] grudnia 2017 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz odrębnym pismem (z tej samej daty) wniosła zarzuty.

6 Ww. postanowieniem z [..] stycznia 2018 r. Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

7 W zaskarżonym postanowieniu z [..] sierpnia 2019 r., znak: [...] (2), Minister wskazał, że Wojewoda prawidłowo ustalił, iż nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu, w szczególności słusznie uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a nadto nie wykazała, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia.

8 Wyjaśnił ponadto, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Jak wynika z akt sprawy, postanowienie o nałożeniu grzywny z [..] sierpnia 2017 r. wraz z tytułem wykonawczym doręczono skarżącej [..] sierpnia 2017 r. Termin na wniesienie zarzutów i złożenie zażalenia upłynął [..] sierpnia 2017 r. Minister nie uwzględnił twierdzeń skarżącej jakoby stan zdrowia uniemożliwiał jej złożenie zarzutów w terminie. Wyjaśnił, że z załączonego przez skarżącą zaświadczenia psychologicznego wynika, że nie była ona w stanie sporządzić i wysłać zarzutów oraz zażalenia w okresie od [..] sierpnia 2017 r. Do [..] grudnia 2017 r. Jednocześnie wskazał, że powyższych czynności mogła natomiast dokonać w terminie od [..] sierpnia 2017 r. Do [..] sierpnia 2017 r. włącznie, co skutkowałoby zachowaniem terminu. Mając na uwadze powyższe Minister wskazał, że skarżąca w żaden sposób nie udowodniła, że nie mogła złożyć zarzutów w okresie [..] sierpnia 2017 r. Do [..] sierpnia 2017 r.

9 Ponadto, odnosząc się do zaświadczenia dołączonego przez skarżącą Minister podkreślił, że zaświadczenie nie jest zwolnieniem lekarskim, lecz zaświadczeniem psychologicznym. Nadto na podstawie stosowanego per analogia rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [..] listopada 2015 r. (Dz.U. 2015 poz. 2013) okres orzeczonej czasowej niezdolności do pracy może obejmować czas nie dłuższy niż 3 dni poprzedzające dzień, w którym przeprowadzono badanie. Zaświadczenie psychologiczne przedłożone przez skarżącą zostało wystawione w dniu [..] grudnia 2017 r. natomiast obejmuje okres od [..] sierpnia 2017 r. Do [..] grudnia 2017 r. Jedynie okres czasowej niezdolności orzeczony przez lekarza psychiatrę może obejmować okres wcześniejszy niż 3 dni poprzedzające dzień, w którym przeprowadzono badanie w przypadku stwierdzenia lub podejrzenia zaburzeń psychicznych ograniczających zdolność podmiotu do oceny własnego postępowania.

10 W ocenie Ministra, w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do przywrócenia ww. terminu w szczególności, że uchybienie terminowi wynikało wyłącznie z winy skarżącej.

11 W ocenie Ministra z przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia nie wynika, że znalazła się ona w sytuacji nagłej i nie mogła posłużyć się pomocą innych osób. Stan obniżenia nastroju, który występował u skarżącej nie jest tożsamy z niemożnością dokonania ważnej dla niej czynności procesowej poprzez nadanie pisma na poczcie.

12 Skargę na to postanowienie złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 58 w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7, 8, 9, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, mimo że z dołączonego zaświadczenia lekarza psychologa wynika, że ze względu na stan zdrowotny skarżącej nie mogła ona sporządzić oraz wysłać zarzutów i zażaleń w okresie od [..] sierpnia - [..] grudnia 2017 r.

13 Zdaniem skarżącej nie można zgodzić się z twierdzeniem Ministra, że skarżąca mogła wnieść zażalenie w okresie od [..] do [..] sierpnia 2017 r. Podniosła, że art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. przewiduje siedmiodniowy termin do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Co oznacza, iż mogła ona złożyć zarzuty w każdym z siedmiu dni od dnia odbioru pisma. Jednocześnie ustawodawca nie przesądza, że czynność dokonana w pierwszym dniu terminu jest bardziej skuteczna od czynności dokonanej w ostatnim dniu terminu.

14 W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o jej oddalenie.

15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

16 Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.

17 Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

18 Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Ministra Zdrowia z [..] sierpnia 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z [..] stycznia 2018 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

19 Termin do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - wynosi 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Jest to termin o charakterze procesowym. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej.

20 Nie było kwestionowane w niniejszej sprawie i znajduje potwierdzenie w aktach, że postanowienie o nałożeniu grzywny z [..] sierpnia 2017 r. wraz tytułem wykonawczym z [..] listopada 2014 r. doręczono skarżącej [..] sierpnia 2017 r. Tytuł wykonawczy zawierał pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów w terminie 7 dni od dnia doręczenia jego odpisu. Termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego upływał zatem [..] sierpnia 2017 r.

21 Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów wraz z zarzutami – w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego skarżąca wniosła dopiero pismem z [..] grudnia 2017 r - a zatem z uchybieniem ww. terminu.

22 Instytucję przywrócenia terminu reguluje art. 58 k.p.a., stwarzający możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej w sytuacji, gdy upłynął termin do jej podjęcia. Jego zastosowanie jest możliwe w przypadku łącznego spełnienia następujących przesłanek: wniesienia pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, dokonanie - równocześnie z wnioskiem – czynności do dokonania której terminowi uchybiono.

23 W orzecznictwie i doktrynie jednolicie przyjmuje się, że brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (zob. wyrok WSA w Warszawie z 29 marca 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 1559/05, LEX nr 227785). Tym samym o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wtedy, gdy stało się ono niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, a więc takiej, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, np. problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe np. powódź, pożar, czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z 10 września 2010r., sygn. akt II OZ 849/10, wyrok NSA z 6 lutego 2014r., sygn. akt I OZ 64/14). Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku należy uwzględnić nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły dokonanie czynności w terminie, ale i okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań w celu zabezpieczenia dotrzymania terminu.

24 W świetle przedstawionej argumentacji, prawidłowo zatem organy uznały, że podniesione we wniosku okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy strony w uchybieniu terminu. Nie zasługiwało bowiem na uwzględnienie twierdzenia skarżącej jakoby stan zdrowia uniemożliwiał jej złożenie zarzutów w terminie. Ponadto na uwzględnienie nie zasługiwało również przedłożone przez skarżącą zaświadczenie. Stan obniżenia nastroju, który występował u skarżącej nie jest tożsamy z niemożnością dokonania ważnej dla niej czynności procesowej poprzez nadanie pisma na poczcie. Ponadto skarżąca nie wykazała, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia.

25 Z podanych wyżej przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów jest zgodne z prawem. W konsekwencji nie zasługiwały na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postepowania, tj.: art. 6 do art. 9 k.p.a.

26 W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.

27 Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.