Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2017 r., VII SA/Wa 1784/17

postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2017 r., VII SA/Wa 1784/17

Sentencja

1 Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2017 r. znak [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.

Uzasadnienie

2 [...] po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie sygn. VII SA/Wa 1784/17.

3 Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:

4 Stosownie do art. 245 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

5 Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania.

6 Strona powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie. Do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wystarczy jedynie ogólnikowe twierdzenie strony o trudnej sytuacji finansowej, o niskich dochodach, czy o dużych wydatkach. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony.

7 Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.

8 Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania skarżącemu prawa pomocy, ponieważ nie wykazał on w sposób niebudzący wątpliwości, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z tej instytucji.

9 Zauważyć trzeba, że [...] w złożonym wniosku oświadczył jedynie, że jest osobą bezrobotną i posiada samochód osobowy [...] rok produkcji 2006. Co istotne, skarżący nie przedstawił we wniosku żadnych informacji, które pozwalałyby na ustalenie, z czego się utrzymuje. Z uwagi na powyższe pismem z dnia 21 września 2017 r. zobowiązano [...] do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez:

10 - nadesłanie aktualnego zaświadczenia z urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej,

11 - podanie źródeł utrzymania,

12 - wskazanie, gdzie skarżący mieszka i jakie ponosi koszty z tym związane,

13 - podanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z codziennym utrzymaniem,

14 - wskazanie, czy skarżący mieszka i prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z innymi osobami, jeśli tak, wskazanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez osobę/osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym,

15 - wskazanie, czy skarżący korzysta z pomocy rodziny, innych osób, instytucji lub ze świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli tak, wyjaśnienie, na czym polega pomoc udzielana skarżącemu i nadesłanie dokumentów potwierdzających uzyskiwanie pomocy bądź otrzymywanie świadczeń.

16 W odpowiedzi na ww. wezwanie Rafał Iwaniuk nadesłał ponownie urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oświadczył, że utrzymuje się z oszczędności, nie wskazał jednak ich wysokości. Wskazał, że korzysta z domu rodzinnego, nie zna dochodów i wydatków rodziny. W rubryce dotyczącej zobowiązań i stałych wydatków wpisał: "ponosi właściciel mieszkania".

17 Odnosząc się do wezwania z 21 września 2017 r. w zakresie dotyczącym nadesłania aktualnego zaświadczenia z urzędu pracy o posiadaniu statusu osoby bezrobotnej, [...] nadesłał zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w [...] z dnia [...] października 2017 r. Zauważyć jednak trzeba, że z zaświadczenia tego wynika, że [...] był zarejestrowany jako osoba bezrobotna, ale w roku 2014 (od 21 lutego do 2 października).

18 W ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, zarówno w żądanym zakresie całkowitym, jak i w zakresie częściowym, bowiem informacje udzielone przez skarżącego nie pozwalają na jakiekolwiek zorientowanie się w jego sytuacji finansowej i możliwościach płatniczych. Zauważyć trzeba, że pomimo skierowanego do [...] wezwania z dnia 21 września 2017 r. nie zostało wyjaśnione, co jest źródłem utrzymania skarżącego, nie sposób ustalić, jakimi środkami finansowymi skarżący lub osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym dysponują. W takiej sytuacji stwierdzić zatem należy, iż skarżący nie wykazał w sposób bezsporny, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy.

19 Przypomnienia wymaga, że to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania przesłanek określonych w art. 246 ustawy, w interesie strony leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej lub budzi wątpliwości, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177).

20 W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.