Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010 r., VII SA/Wa 1702/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2010 r., VII SA/Wa 1702/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. skargę oddala, II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata W. Z., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych).

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...], odmawiającej uchylenia w trybie art. 154 k.p.a. decyzji własnej z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2007 r., znak: [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego usytuowanego na działce [...] w miejscowości [...] ul. [...], gm. [...],

3 - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

4 Postępowanie administracyjne prowadzone w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.

5 Na skutek wniosku M. S. z dnia 25 maja 2009 r. (sprecyzowanego pismem z dnia 29 czerwca 2009 r.), [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął, w trybie art. 154 k.p.a. postępowanie w sprawie uchylenia decyzji własnej z dnia z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2007 r., znak: [...], którą nakazano rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego usytuowanego na działce [...], w miejscowości [...] ul. [...], gm. [...].

6 Po rozpatrzeniu sprawy, organ wydał decyzję z dnia z dnia [...] lipca 2009 r., znak: [...], którą odmówił uchylenia w/w decyzji własnej z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji organu stopnia powiatowego z dnia [...] maja 2007 r., znak: [...].

7 Po rozpatrzeniu odwołania M. S. od powyższej decyzji, zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak: [...]. W jej uzasadnieniu organ przywołał treść art. 154 k.p.a. oraz przedstawił stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowane w jego orzecznictwie, odnoszące się do warunków uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 k.p.a. jak również rozumienia pojęcia "nabycia praw". Ponadto zauważył, że wydany w niniejszej sprawie nakaz rozbiórki z dnia [...] maja 2007 r. jest skutkiem nieprzedłożenia przez inwestora dokumentów i został wydany na podstawie art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Zauważył także, iż decyzja nakazująca rozbiórkę jest decyzją nakładającą na stronę obowiązek, przy czym jest decyzją związaną tzn. organ jest zobligowany do wydania takiej decyzji w określonych prawem okolicznościach i wola stron czy też ich zgoda na zmianę lub uchylenie decyzji nie może skutkować zmianą bądź uchyleniem decyzji w trybie art. 154 k.p.a.

8 Wobec zastosowania w niniejszej sprawie przez organy orzekające w trybie zwykłym, art. 48 ustawy Prawo budowlane z 1994 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, za prawidłowe stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wyrażone w decyzji z dnia [...] lipca 2009 r., że niedopuszczalne było uchylenie, w trybie art. 154 k.p.a. decyzji tego organu z dnia [...] lipca 2007 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu stopnia powiatowego z dnia [...] maja 2007 r.

9 Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji podkreślił, iż orzekając w niniejszej sprawie jako organ odwoławczy miał kompetencje jedynie do dokonania kontroli zgodności z prawem decyzji I instancji, a zatem tego czy w świetle przepisów były podstawy prawne do odmowy uchylenia lub zmiany decyzji nakazującej rozbiórkę.

10 Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. złożyła M. S. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 154 k.p.a. i wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

11 W uzasadnieniu skargi wskazała, iż w jej ocenie nie nabyła żadnego prawa na podstawie decyzji nakazującej rozbiórkę oraz że art. 48 ustawy Prawo budowlane nie nakazuje bezwzględnie rozbiórki obiektu. Ponadto wskazała, że jej słuszny interes polega na tym, iż zagrożona jest utratą możliwości zamieszkiwania w swoim domu.

12 W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

14 Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

15 W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, dlatego skarga M. S. nie została uwzględniona.

16 Wskazać należy, iż kontrolowane przez Sąd rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. znak: [...] oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r., wydane zostały w szczególnym trybie postępowania administracyjnego tj. w trybie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, którego warunki zastosowania określone zostały w art. 154 k.p.a.

17 W postępowaniu tym organ, może dokonać weryfikacji jedynie takiej decyzji na mocy, której żadna ze stron postępowania nie nabyła prawa i która posiada przymiot ostateczności. Przy czy weryfikacji dokonuje tylko z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 154 k.p.a., tj. tego czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

18 W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że pojęcie "nabycie prawa", o którym mowa w art. 154 k.p.a. należy rozumieć szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona nabyła prawa (zob. wyrok NSA z dnia 27 maja 2003 r., sygn. akt IV SA 3205/01, M. Prawn. 2003/14/627).

19 Stwierdzić trzeba, iż decyzja o nakazie rozbiórki kształtuje sytuację prawną strony poprzez to, że nakłada na stronę obowiązek. Jest więc niewątpliwie rozstrzygnięciem, na podstawie którego strona nabywa prawa i niedopuszczalne jest jej wzruszenie w trybie art. 154 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2002 r., sygn. akt IV SA 1076/00, Lex nr 80587, wyrok NSA z dnia 24 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1188/04, Lex nr 164973).

20 Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, należy podzielić argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji, iż nie było możliwym uchylenie lub zmiana, w trybie art. 154 k.p.a. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2007 r., znak: [...] nakazującej M. S. rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego usytuowanego na działce [...] w miejscowości [...] ul. [...], gm. [...] jak i decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r., znak: [...], gdyż decyzje te są decyzjami nakładającymi na stronę obowiązek. Ponadto zauważyć trzeba, że organy zobligowane były wydać wymienione rozstrzygnięcia w określonych prawem okolicznościach i wola stron postępowania, czy też ich zgoda na zmianę bądź uchylenie decyzji nie była wystarczającą przesłanką do uchylenia bądź zmiany decyzji nakazujących rozbiórkę w trybie art. 154 k.p.a.

21 Odnosząc się do zarzutów skargi wskazujących na to, że skarżąca domagała się od organów ponownej oceny, samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego usytuowanego na działce [...] w miejscowości [...] i zastosowania procedury określonej w art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane stwierdzić należy, iż w przeciwieństwie do postępowania głównego (w niniejszej sprawie dotyczącego nakazu rozbiórki), postępowanie prowadzone w trybie art. 154 § 1 k.p.a. (zmierzające do zmiany lub uchylenia tego nakazu rozbiórki) nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Organ w ramach tego trybu miał jedynie możliwość weryfikacji decyzji nakazującej rozbiórkę tylko z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 154 k.p.a., tj. tego czy za zmianą (uchyleniem) decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony oraz tego czy weryfikowana decyzja jest decyzją ostateczną na mocy, której żadna ze stron nie nabyła prawa (zob. wyrok NSA z dnia 4 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1286/08, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).

22 Z tego względu, w takim postępowaniu, nie była możliwa ponowna ocena samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego usytuowanego na działce [...] w miejscowości [...], a także możliwość zastosowania procedury legalizacji samowoli budowlanej.

23 Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.).