Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2020 r., VIII SA/Wa 733/19

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2020 r., VIII SA/Wa 733/19

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (sprawozdawca), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Marlena Stolarczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi W. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] znak [...] z dnia [...] kwietnia 2019 roku; 2) zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego W. L. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2019 r. znak: znak: [...] Wojewoda [...] (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy, organ II instancji), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, poz. 1629; z 2019 r. poz. 60, poz. 730, poz. 1133, dalej: k.p.a.) w związku z art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397, dalej: u.e.l.), po rozpatrzeniu odwołania W. L. (dalej: skarżący, strona) od decyzji Prezydenta Miasta [...] (dalej: Prezydent, organ I instancji) z [...] kwietnia 2019 r. nr [...], orzekającej o jego wymeldowaniu z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

3 W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z wnioskiem

4 o wymeldowanie skarżącego wystąpiła H. S. (dalej: wnioskodawczyni), reprezentowana przez córkę E. D., wskazując, że jej syn nie przebywa

5 w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] od ponad 2 lat. Od 5 lat nie partycypuje w kosztach jego utrzymania, ale posiada klucze, dzięki którym może wejść do mieszkania o różnych porach dnia. Część swoich rzeczy wyniósł już

6 z przedmiotowego lokalu. Z kolei skarżący oświadczył, że zamieszkuje w spornym lokalu, choć w ciągu ostatnich 2 lat nocował w nim sporadycznie. Posiada tam swoje rzeczy osobiste. Wyjaśnił, że przy ul. [...] nie nocuje, lecz przebywa okazjonalnie, a do mieszkania byłej żony G. L. przychodzi w celu odwiedzin dzieci. Nie zamierza się wymeldować z aktualnego miejsca stałego pobytu, ponieważ chce tam powrócić, a powodem wniosku o jego wymeldowanie jest konflikt rodzinny. Skarżący wskazał, że nocował w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] w okresie od [...] do [...] stycznia 2019 r. oraz od [...] do [...] stycznia 2019 r. Przed interwencją policji (tj. [...] lub [...] stycznia 2019 r.) zabrał swoje dokumenty i buty. Do [...] lutego 2019 r. nie partycypował w kosztach utrzymania lokalu. W dniu [...] marca 2019 r. próbował dostać się do mieszkania, lecz wymieniona wkładka w zamku uniemożliwiła mu to.

7 Wojewoda przedstawił zebrany w sprawie materiał dowodowy, który stał się podstawą do ustalenia stanu faktycznego i orzeczenia merytorycznego w niniejszej sprawie. I tak: z protokołu oględzin wynika, że przedmiotowy lokal składa się

8 z jednego pokoju, kuchni i łazienki, jest umeblowany i wyposażony w media.

9 W pokoju znajdują się trzy łóżka, stół, krzesła, szafy i regał. W szafie są ubrania skarżącego (koszule, podkoszulki, bluzy), których jeszcze nie odebrał, ale w łazience nie ma już jego rzeczy osobistych. Z pisma Komendanta Straży Miejskiej w [...] z [...] stycznia 2019 r. nr [...] wynika, że strony nie zastano w przedmiotowym lokalu, a z oświadczenia E. D., że brat nie zamieszkuje w nim od około 2 lat, pojawia się sporadycznie, np. w celu odebrania korespondencji, nie posiada kluczy od mieszkania. Pozostawił w nim jedynie 4 opony i kilka starych ubrań. W dniu 18 stycznia 2019 r. w wyniku awantury interweniowała Policja, która wyprowadziła skarżącego z lokalu. Świadek G. L. zeznała, że jej były mąż mieszka od 7 lat u znajomej, a świadek G. B. że od listopada 2018 r. skarżący (jej brat) trzy razy nocował w jej mieszkaniu z powodu konfliktu rodzinnego i interwencji Policji w miejscu stałego zameldowania. Nie posiada wiedzy, gdzie brat na co dzień przebywa i nocuje oraz czy posiada klucze do spornego lokalu.

10 Pismem z [...] lutego 2019 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Prewencji Komisariatu Policji I KMP w [...] poinformował, że w okresie od [...] stycznia 2019 r. do [...] lutego 2019 r. dzielnicowy przeprowadził rozmowy ze skarżącym, E. D. i wnioskodawczynią. Stwierdzono, że w rodzinie dochodzi do sporów, dlatego przeprowadzono rozmowy profilaktyczne celem zobligowania ww. osób do właściwego zachowania i przestrzegania zasad współżycia społecznego.

11 Pismem z [...] maja 2019 r. Prokuratura Rejonowa [...] w [...] wskazała, że postępowanie dotyczące znęcania psychicznego i fizycznego przez skarżącego nad wnioskodawczynią (matką) i siostrą E. D. zakończyło się wydaniem postanowienia z [...] kwietnia 2019 r. o umorzeniu dochodzenia. Natomiast pismem z [...] czerwca 2019 r. Sąd Rejonowy w [...] I Wydział Cywilny poinformował organ odwoławczy, że w sprawie z powództwa skarżącego przeciwko wnioskodawczyni i E. D. o przywrócenie naruszonego posiadania nie został nadany bieg z powodu konieczności uzupełnienia braków formalnych pozwu.

12 Wojewoda zlecił Prezydentowi dodatkowe przesłuchanie świadków, mieszkających w najbliższym sąsiedztwie lokalu nr [...] przy ul. [...]w [...], na okoliczność zamieszkiwania przez skarżącego w przedmiotowym lokalu. Świadek R.Z. zeznał, że nie widuje strony od około roku. Potwierdził jedynie, że czasami wymieniony przyjeżdżał w odwiedziny do mamy. Drugi świadek K. J. wskazała tylko na fakt wizyt skarżącego w spornym lokalu, choć nie potrafiła określić ich częstotliwości.

13 Na podstawie powyższego materiału dowodowego organ odwoławczy, mając na uwadze treść art. 35 i art. 25 ust. 1 u.e.l. oraz art. 80 k.p.a. uznał, że skarżący trwale i dobrowolnie opuścił lokal nr [...] przy ul. [...] w [...].

14 Z zeznań świadków Z. i J. wynika, że nie mieszka on w lokalu,

15 w którym jest zameldowany na pobyt stały, ale jedynie przychodził tam w odwiedziny do matki i sporadycznie pozostawał na noc. Z tego względu nawet fakt ewentualnego pozostawienia w miejscu stałego zameldowania rzeczy należących do strony nie świadczy o skoncentrowaniu jego spraw życiowych w tym lokalu, w którym pobyt ma charakter jedynie wizytowy i okazjonalny, nie łączy się ze stałym zamieszkiwaniem. Natomiast z zeznań G. B. i G. L. nie wynika, aby posiadały wiedzę na temat zamieszkiwania lub opuszczenia przez skarżącego lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...], dlatego Wojewoda nie wziął tych dowodów pod uwagę przy wydawaniu rozstrzygnięcia.

16 Odnosząc się do zeznań strony, że nie opuścił dobrowolnie miejsca pobytu stałego, a do jego wyprowadzki przyczynił się konflikt rodzinny Wojewoda wskazał, że ewentualne problemy występujące w pożyciu rodzinnym i ich skutki poddawane są ocenie innych norm prawnych niż meldunkowe. Sam fakt istnienia konfliktu między członkami rodziny nie powoduje podważenia oceny, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny. Nie traci bowiem co do zasady dobrowolnego charakteru wyprowadzenie się z dotychczasowego miejsca zamieszkania, jeżeli ma ono na celu poprawienie komfortu życiowego strony przez uniknięcie sytuacji konfliktowych związanych ze wspólnym zamieszkiwaniem (wyrok NSA z 6 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 140/07).

17 W związku z powyższym, w ocenie Wojewody, wniesienie przez skarżącego do sądu pozwu o przywrócenie naruszonego posiadania pozostaje bez wpływu na ocenę przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu nr [...] przy ul. [...]

18 w [...]. Wymieniony podjął działania prawne dopiero na skutek negatywnej decyzji organu I instancji, aby skłonić w ten sposób organ odwoławczy do orzeczenia odmowy wymeldowania. Istota postępowania ewidencyjnego sprowadza się bowiem do ustalenia, czy dana osoba przebywa, czy nie przebywa w lokalu, w którym jest zameldowana. Zasadnicze znaczenie ma więc ustalenie przez organ administracji publicznej, że osoba ta faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego (por. wyrok WSA w Warszawie z 29 maja 2018 r., sygn. akt V SA/Wa 347/18).

19 Dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym a zapisami

20 w ewidencji ludności niezbędne jest zatem, aby organy meldunkowe mogły wymuszać dokonywanie pewnych czynności służących rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne - zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją a istniejącym stanem rzeczy (por. wyrok NSA z 28 września 2016 r., sygn. akt II OSK 439/15).

21 W konsekwencji Wojewoda stwierdził, że skarżący nie zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] i nie wykonał dotąd obowiązku meldunkowego. Należało więc uznać, że decyzja Prezydenta z [...] kwietnia 2019 r., nr [...] o jego wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego jest zgodna z prawem.

22 Od powyższej decyzji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez:

23 1. prowadzenie postępowania w sposób nieobiektywny i nierzetelny oraz brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego zgromadzonego

24 w sprawie, co skutkowało wadliwym uznaniem, że w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki ustawowe, pozwalające na wydanie decyzji o wymeldowaniu skarżącego

25 z pobytu stałego w budynku przy ul. [...] w [...], podczas gdy on nigdy trwale i dobrowolnie nie opuścił ww. lokalu;

26 2. błędne uznanie, że skarżący opuścił mieszkanie trwale i dobrowolnie, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że lokal ten opuścił pod przymusem i znajdują się tam jego rzeczy osobiste, co oświadczy o woli dalszego zamieszkiwania w nim;

27 3. zlekceważenie zeznań G. B., która zeznała, że skarżący przebywał u niej przy ul. [...] z uwagi na konflikt rodzinny i z tego powodu od pół roku rzadziej mieszka w lokalu przy ul. [...], co świadczy o tym, że nie opuścił dobrowolnie i na stałe spornego mieszkania;

28 4. błędne uznanie, że problemy występujące w pożyciu rodzinnym i ich skutki poddawane są ocenie innych norm prawnych niż meldunkowe z całkowitym pominięciem przesłanki braku dobrowolności opuszczenia lokalu;

29 5. wyciągnięcie wniosków sprzecznych z prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, a to, że:

30 - skarżący wskazywał, że nocował w lokalu w określonych dniach, że próbował się dostać do lokalu [...] marca 2019 r., co nie może świadczyć o dobrowolnym opuszczeniu mieszkania;

31 - z przeprowadzonych oględzin wynika, że w lokalu znajdują się rzeczy osobiste skarżącego, co świadczy o braku dobrowolności w opuszczeniu mieszkania i istnienie zamiaru powrotu do niego;

32 6. wyciągnięcie wniosków sprzecznych z zeznań byłej żony skarżącego – G. L., która w rzeczywistości zeznała, że nie jest w związku ze skarżącym od 7 lat, a nie jak błędnie ustalił to organ, że świadek miała zeznać, jakoby on od 7 lat mieszka u znajomej.

33 W konsekwencji powyższych zarzutów skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

34 W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

35 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

36 Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

37 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej

38 i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga

39 w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje

40 w przypadku stwierdzenia naruszenia przez sąd przepisów prawa, wskazanego

41 w art. 145 § 1 p.p.s.a.

42 Dokonując kontroli decyzji Wojewody pod względem jej legalności według powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

43 Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy u.e.l., która weszła w życie z dniem 1 marca 2015 r. Z treści art. 35 u.e.l. wynika, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 (właściwy ze względu na położenie lokalu), wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2 (posiadających tytuł prawny do lokalu), decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

44 Poprzednio obowiązujący w przedmiotowej materii art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm., dalej: ustawa z 1974 r. ) stanowił, że osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca (art. 15 ust. 1). Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące

45 i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się (art. 15 ust. 2).

46 Porównanie poprzednio obowiązujących i aktualnych przepisów dotyczących wymeldowania z pobytu stałego prowadzi do wniosku, że norma prawna określająca podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o wymeldowaniu - pomimo wejścia

47 w życie nowej ustawy – została zachowana w dotychczasowym brzmieniu. Nadal podstawą wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie przez nią tego miejsca i niedopełnienie obowiązku wymeldowania. Z powyższych względów zachowują również aktualność poglądy orzecznictwa wyrażane na gruncie art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r.

48 Zameldowanie i wymeldowanie są aktami rejestracji danych dotyczących pobytu danej osoby w określonym lokalu bądź ustania tego pobytu

49 w dotychczasowym miejscu (opuszczenia lokalu). Zgodnie z art. 25 ust. 1 u.e.l., pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamieszkanie w lokalu (w rozumieniu art. 25 ust. 1 u.e.l.) winno łączyć się ze skoncentrowaniem w tym lokalu

50 (z przeniesieniem do tego lokalu) centrum życiowego danej osoby. Zatem miejsce stałego pobytu danej osoby to miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję (por. wyroki WSA w Warszawie z 22 maja 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 600/05, publ. Lex nr 192912, z 4 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1582/16, publ. cbosa).

51 Wymeldowanie z pobytu stałego winno być oparte na stwierdzeniu, że osoba zameldowana opuściła to miejsce pobytu oraz że miała wolę takiego działania.

52 W takiej sytuacji celem prowadzonego postępowania winno być udowodnienie, że okoliczności sprawy wskazują na istnienie po stronie takiej osoby zamiaru trwałego zerwania więzi z miejscem zameldowania (por. wyrok WSA Krakowie z 15 października 2019 r., III SA/Kr 649/19, LEX nr 2735611).

53 W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że z sytuacją opuszczenia lokalu mamy do czynienia wtedy, gdy dana osoba rezygnuje

54 z zamieszkiwania w lokalu, zatem zrywa wszelkie z nim więzi, koncentrując swe centrum życiowe w innym lokalu. Warunkiem decydującym o wymeldowaniu danej osoby jest więc ustalenie przez organ administracji, czy dana osoba faktycznie opuściła, bez wymeldowania się, dotychczasowe miejsce pobytu stałego i czy opuszczenie to miało charakter trwały i dobrowolny (wyrok WSA we Wrocławiu z 2 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 565/16 i powołane tam wyroki NSA).

55 W zakresie dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu" prezentowany jest jednolity pogląd, zgodnie z którym przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Jeżeli zatem strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego, bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu, np. wobec wymiany zamków w drzwiach, to nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 17 marca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02, LEX nr 159183, z 17 września 2003 r., sygn. akt V SA 402/03, LEX nr 159179, z 3 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1784/99, LEX nr 49415, z 21 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2950/00, LEX nr 80643, z 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123).

56 Jednocześnie w orzecznictwie administracyjnym wyrażono pogląd, że możliwa do przezwyciężenia w postępowaniu prawnym przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, wynikająca z przeszkód faktycznych stosowanych przez najemcę, właściciela lub osobę pozostałą w lokalu, nie wyłącza dopuszczalności zastosowania trybu wymeldowania ustanowionego w omawianym przepisie. Podjęcie decyzji w tym trybie uzależnione jest od ustalenia, czy osoba, której postępowanie dotyczy, podejmowała środki prawne zmierzające do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i powrotu do mieszkania. W sytuacji zatem, gdy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek przeszkód stawianych przez jego właściciela (współwłaściciela), to o dobrowolnym opuszczeniu lokalu w rozumieniu powołanego przepisu można mówić wówczas, gdy dana osoba nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, umożliwiających powrót do lokalu, lub gdy podjęte środki okazały się nieskuteczne (por. wyroki NSA w sprawach o sygn. akt: V SA 1424/99, V SA 108/00, V SA 3078/00). Przyjmuje się, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (por. wyrok NSA z 30 listopada 2012 r., II OSK 1369/11, LEX nr 1291933, wyrok NSA z 19 lipca 2012 r., II OSK 771/11, LEX nr 1252181). Jeżeli przez dłuższy czas strona nie podejmuje działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania lokalu, to daje wyraz swej woli rezygnacji z zamieszkania w tym lokalu (por. postanowienie NSA z 8 maja 2012 r., II OSK 966/12, LEX nr 1166162, wyrok NSA z 7 marca 2013 r. II OSK 2122/11, LEX nr 1296074). Natomiast stwierdzenie, że osoba zmuszona do wyprowadzki podjęła kroki w kierunku przywrócenia posiadania mieszkania może uzasadniać przyjęcie, że w istocie nie doszło do opuszczenia miejsca zamieszkania (por. wyrok NSA z 6 listopada 2019 r., II OSK 3140/17, LEX nr 2745702).

57 W świetle przedstawionej wyżej wykładni art. 35 i art. 25 ust. 1 u.e.l., Sąd nie podziela oceny organów orzekających, że w tej sprawie na podstawie zebranego materiału dowodowego wystąpiły przesłanki ustawowe niezbędne do wymeldowania strony z miejsca jej stałego pobytu. W toku postępowania organy administracji publicznej, stojąc na straży praworządności, winny podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Zgodnie natomiast z art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

58 W sprawach o wymeldowanie istotne jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, w szczególności w postaci zeznań świadków i stron.

59 Z akt administracyjnych wynika, że organ I instancji nieprawidłowo w niniejszej sprawie potraktował pełnomocnika wnioskodawczyni jako stronę i w tym charakterze (zamiast ewentualnie w charakterze świadka) przesłuchał E. D. (protokół

60 z [...] lutego 2019 r., k. 17, protokół z [...] lutego 2019 r., k. 19, protokół z [...] lutego 2019 r., k. 25, protokół z [...] czerwca 2019 r., k. 97). Najemcą spornego lokalu, zgodnie z umową najmu Nr [...] z [...] lipca 2014 r., jest wnioskodawczyni i to ona powinna być przesłuchana w sprawie w charakterze strony, a nie jej pełnomocnik.

61 Wątpliwości interpretacyjne Sądu budzą 2 odpowiedzi Komendanta Straży Miejskiej w [...], obie z tej samej daty – [...] stycznia 2019 r. (znak: [...] oraz znak: [...]), chociaż do organu I instancji wpłynęły w różnych datach ([...] stycznia 2019 r. i [...] marca 2019 r.), które są odpowiedzią na pismo tego organu z [...] stycznia 2019 r. nr [...] (k. 11 akt administracyjnych). Natomiast z uzasadnienia decyzji Prezydenta wynika, że organ zwrócił się do Straży Miejskiej w [...] o przeprowadzenie kilkukrotnych, o różnych porach i w różnych terminach, wizji i wywiadu środowiskowego pod adresem [...], ul. [...]. Takiego zlecenia w aktach niniejszej sprawy nie ma, brak również wywiadu środowiskowego, a więc trudno ocenić, czy Straż Miejska w [...] prawidłowo je wykonała, a organ I instancji czy ocenił właściwy dowód w sprawie.

62 Zgodnie z art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

63 Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Wojewoda po ocenie zebranego

64 w sprawie materiału dowodowego uznał, że skarżący trwale i dobrowolnie opuścił przedmiotowy lokal mieszkalny, a uczynił to na podstawie wyjaśnień stron oraz zeznań świadków: R. Z. i K. J.. Nie uwzględnił zeznań świadków: G. B. i G. L. oraz wyjaśnień skarżącego, jakoby przyczyną wyprowadzki był konflikt rodzinny oraz okoliczności wniesienia przez niego pozwu do sądu powszechnego o przywrócenie posiadania.

65 Zdaniem Sądu ocena dowodów w niniejszej sprawie dokonana przez Wojewodę jest dowolna, a nie swobodna. Nie można ocenić wyjaśnień pełnomocnika złożonych w charakterze strony jako zgodnych z prawem, ponieważ E. D. nie jest stroną w tej sprawie. Stronami są: skarżący oraz jego matka – wnioskodawczyni, od której w sprawie nie odebrano żadnych procesowych wyjaśnień (w aktach administracyjnych na k. 6 znajduje się jedynie wniosek o wymeldowanie podpisany przez wnioskodawczynię, którego sama nie sporządziła). Wojewoda zbyt pobieżnie ocenił wyjaśnienia skarżącego, z których wynika, że nie nocuje w spornym lokalu z powodu konfliktu rodzinnego, spowodowanego zachowaniem siostry E. D.. Opuszczenie lokalu z powodu nieporozumień rodzinnych, przymusu psychicznego (kłótnie, awantury, nieporozumienia) nie jest obojętne dla swobodnej oceny przesłanki dobrowolności i trwałości opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. Skarżący jest uprawniony do zamieszkiwania z matką w spornym lokalu od daty sporządzenia umowy najmu, tj. od [...] lipca 2014 r., natomiast akta sprawy wykazują nieporozumienia dopiero od stycznia 2019 r. (wniosek o wymeldowanie z 8 stycznia 2019 r., informacja z Policji z [...] lutego 2019 r., postanowienie z [...] kwietnia 2019 r o umorzeniu postępowania o znęcanie się skarżącego nad matką i siostrą), co uprawdopodabnia stanowisko skarżącego, że konflikt zaistniał, gdy sprowadziła się do matki siostra – E. D.. Wyjaśnienia skarżącego w tym zakresie korespondują z zeznaniami świadka G. B., która zeznała, że przyczyną opuszczenia spornego lokalu przez skarżącego jest konflikt rodzinny, trwający od listopada 2018 r. Z zeznań tego świadka wynika również, że skarżący od pół roku rzadziej przebywa w mieszkaniu przy ul. [...] w [...] z powodu awantur rodzinnych, ale z tego co mówił jej brat, to mieszka on w spornym lokalu, czasami nocuje u niej. Sąd nie może więc podzielić oceny Wojewody, że z tych zeznań nie wynika, aby świadek G. B. posiadała wiedzę na temat zamieszkiwania lub opuszczenia przedmiotowego lokalu przez skarżącego.

66 Jak wynika z ww. orzecznictwa sądowego, o braku dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu nie można mówić w sytuacji, gdy zameldowany podejmie środki zmierzające do przywrócenia utraconego posiadania lokalu. W tym wypadku skarżący [...] kwietnia 2019 r. złożył pozew do Sądu Rejonowego

67 w [...] o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu, wskazując na zmianę zamka i kluczy do przedmiotowego mieszkania. Sąd za dowolną uznaje ocenę Wojewody, że skarżący podjął działania prawne związane ze złożeniem ww. pozwu dopiero na skutek negatywnej decyzji organu I instancji, aby skłonić w ten sposób organ odwoławczy do orzeczenia odmowy wymeldowania. Wojewoda pominął w swojej ocenie, że skarżący wyjaśniał w toku postępowania przed organem I instancji, że [...] marca 2019 r. nie mógł wejść do mieszkania z powodu wymiany wkładki w zamku w drzwiach (protokół z [...] kwietnia 2019 r.). Natomiast to sąd powszechny oceni zasadność powództwa skarżącego, który na żadnym etapie postępowania administracyjnego nie twierdził, aby miał inne miejsce stałego zamieszkania, aby opuścił sporny lokal w sposób trwały i dobrowolny, aby zabrał z niego wszystkie swoje rzeczy. W istocie oględziny dokonane [...] lutego 2019 r. ujawniły w przedmiotowym lokalu w szafie w pokoju rzeczy osobiste skarżącego (koszule, podkoszulki, bluzy).

68 Mając powyższe wywody na uwadze Sąd uznał, że kontrolowane decyzje

69 w niniejszej sprawie zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Przeprowadzone postępowanie – wbrew stanowisku Wojewody – nie wykazało jednoznacznie, że skarżący opuścił miejsce stałego zameldowania

70 w sposób trwały i dobrowolny. Nie wystarczy ustalenie jedynie, że nie zamieszkuje

71 w lokalu i nie wykonał dotąd obowiązku meldunkowego.

72 Dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

73 Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji prawidłowo przesłucha

74 w charakterze strony wnioskodawczynię (H. S.) oraz ewentualnie

75 w charakterze świadka E. D., wyjaśni kwestię zlecenia, jego daty i treści skierowanego do Straży Miejskiej w [...] oraz oceni cały zebrany materiał dowodowy zgodnie z art. 80 k.p.a., mając na uwadze przytoczoną w uzasadnieniu wyroku wykładnię przesłanek wymeldowania.