Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2016 r., VIII SA/Wa 414/16
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2016 r., VIII SA/Wa 414/16
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kot (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Justyna Mazur Sędzia WSA Iwona Owsińska - Gwiazda po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. F. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz skarżącego K. F. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
2 1. Postanowieniem z [...] marca 2016 r., po rozpatrzeniu zażalenia K. F. (dalej: "skarżący"), Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: "MRPiPS", "organ odwoławczy" lub "Minister") umorzył postępowanie zażaleniowe w sprawie dotyczącej postanowienia Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "Prezes PFRON" lub "organ I instancji") z [...] października 2015 r. nadającego rygor natychmiastowej wykonalności swojej decyzji nieostatecznej
3 z [...] września 2015 r. określającej wysokość zobowiązania skarżącego z tytułu wpłat
4 na PFRON za marzec 2010 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Minister powołał między innymi przepisy art. 233 § 1 pkt 3 oraz art. 208 § 1 w związku z art. 219 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej: "Op").
5 2. Stan faktyczny.
6 Prezes PFRON postanowieniem z [...] października 2015 r. nadał rygor natychmiastowej wykonalności swojej decyzji nieostatecznej z [...] września 2015 r. określającej skarżącemu zobowiązanie z tytułu wpłat na PFRON za marzec 2010 r. Skarżący złożył zażalenie na to postanowienie organu I instancji. Postawił zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 239b Op poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Kwestionując zasadność decyzji wymiarowej przedstawił rozważania, których celem było wykazanie braku podstaw do wydania postanowienia nadającego decyzji wymiarowej rygor natychmiastowej wykonalności. Wystąpił zatem o uchylenie zaskarżonego postanowienia Prezesa PFRON wydanego w trybie przepisów art. 239b Op, a także przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania lub umorzenie postępowania w sprawie.
7 Minister postanowieniem z [...] marca 2016 r. umorzył postępowanie zażaleniowe jako bezprzedmiotowe w związku z wydaniem [...] grudnia 2015 r. decyzji ostatecznej, którą zakończył postępowanie wymiarowe za marzec 2010 r. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Prezesa PFRON z [...] września 2015 r. Organ odwoławczy przyjął bowiem, że w związku z wydaniem ostatecznej decyzji wymiarowej postanowienie organu I instancji o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności utraciło swój byt prawny, zaś postępowanie związane z tym aktem stało się bezprzedmiotowe. Należało zatem umorzyć postępowanie zażaleniowe. Powołał się przy tym na poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyroki NSA z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 1484/11; z 18 stycznia 2013 r., I GSK 161/11; z 4 lipca 2013 r., I GSK 959/12; wyrok WSA w Bydgoszczy z 18 maja 2011 r., I SA/Bd 90/11).
8 3. Postępowanie sądowe.
9 3.1. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z [...] maja 2016 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej także jako "Sąd"). Występując o uchylenie zaskarżonego postanowienia, autor skargi postawił zarzuty naruszenia art. 208 § 1 Op poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że w przedmiotowej sprawie należało umorzyć postępowanie zażaleniowe z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Postawił także zarzuty naruszenia przepisów art. 120, art. 121, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Op poprzez dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego polegające na błędnym uznaniu, że w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania zażaleniowego. Kolejna grupa zarzutów dotyczy naruszenia przepisów art. 121 § 1 i § 2 Op poprzez prowadzenie postępowania
10 w sposób "budzący zaufanie do organów podatkowych wskutek dokonania błędnej wykładni przepisów prawa materialnego".
11 3.2. W odpowiedzi na skargę Minister wystąpił o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w niniejszej sprawie. Zarzuty i argumentację skargi uznał za chybione.
12 4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy
13 w trybie uproszczonym zważył, co następuje:
14 skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek większość zarzutów postawionych przez skarżącego okazała się chybiona.
15 4.1. Zdaniem Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy nie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania zażaleniowego, gdyż zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FPS 8/13 (POP 2014/3/245-254, LEX nr 1451905) "uchylenie postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności i w konsekwencji umorzenie na podstawie art. 59 § 1
16 pkt 2 i art. 60 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym
17 w administracji (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) postępowania egzekucyjnego, powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego, w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.)". Tym samym uznać należy, że co do zasady nieaktualne stały się poglądy wyrażone w tych orzeczeniach sądów administracyjnych, na które wskazuje Minister, wydanych w latach 2011 – 2013. Zauważyć należy, że ww. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego umknęła uwadze stronom postępowania sądowoadministracyjnego.
18 4.2. W świetle cytowanej wyżej uchwały NSA, mając na uwadze aktualny pogląd prawny wyrażony w wyroku NSA z 22 kwietnia 2014 r. (sygn. akt I FSK 674/13; ONSAiWSA 2015/5/87, wyrok dostępny jest także w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, adres: www.orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: "CBOSA"), istotne znaczenie dla oceny skutków umorzenia postępowania zażaleniowego może mieć kwestia dotycząca prowadzenia postępowania egzekucyjnego w związku z wydaniem postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Jednak w tym zakresie brak jest stosownej argumentacji, która mogłaby świadczyć
19 o zasadności rozważań organu odwoławczego na tle art. 208 § 1 Op. Minister nie wykazał także istnienia przesłanek uzasadniających zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 233 § 1 pkt 3 Op, czyli przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania zażaleniowego.
20 Sąd uznał zatem, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 3 w związku z przepisami art. 208 § 1 i art. 219 Op, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik rozpoznawanej sprawy. Wystąpiła tym samym przesłanka,
21 o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
22 o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "uppsa"), uzasadniająca uchylenie zaskarżonego postanowienia.
23 5. W świetle powyższych rozważań zarzuty i wnioski skargi oraz argumentację
24 z nimi związaną Sąd uznał za zasadne o tyle, o ile doprowadziły do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Uwadze skarżącego umknęła bowiem cytowana wyżej uchwała NSA z 28 kwietnia 2014 r. (I FPS 8/13). Skarżący nie wskazał nadto żadnych okoliczności faktycznych pominiętych przez organ odwoławczy, które miałyby istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.
25 6. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy obowiązany będzie uwzględnić powyższe rozważania i rozpoznać merytorycznie postanowienie Prezesa FFRON o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, jeżeli była prowadzona egzekucja administracyjna zobowiązań wynikających z decyzji wymiarowej organu I instancji w związku z wydaniem przez ten organ postanowienia
26 w trybie przepisów art. 239b Op.
27 7. Mając na uwadze powyższe, po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 119 pkt 3 uppsa, Sąd orzekł, jak
28 w punkcie pierwszym sentencji wyroku, czyli uchylił zaskarżone postanowienie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uppsa.
29 O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 206 w związku
30 z art. 200, art. 205 § 2, art. 209 uppsa oraz w związku z przepisami § 14 ust. 1 pkt 1
31 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804), gdyż strona skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez radcę prawnego.
32 Zdaniem Sądu wystąpiły uzasadnione podstawy do miarkowania zasądzonego zwrotu kosztów postępowania ([...] zł zamiast [...] zł, jak w punkcie drugim sentencji wyroku), gdyż adwokat M. C. reprezentował skarżącego również w innej sprawie ze skargi na postanowienie Ministra umarzające postępowanie zażaleniowe (zob. wyrok WSA w Warszawie z 20 grudnia 2015 r., VIII SA/Wa 415/16; CBOSA), czyli w sprawie dotyczącej zasadniczo identycznego zagadnienia z tym, które było przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie. Zarzuty postawione przez autora obu skarg są zaś tożsame. Sąd uwzględnił zatem realny nakład pracy pełnomocnika skarżącego w obu tych sprawach. Dodać warto, że zarzuty i wnioski skargi oraz argumentację z nimi związaną Sąd uznał za zasadne o tyle, o ile doprowadziły do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wystąpiły zatem przesłanki
33 do zastosowania art. 206 uppsa.
34 Reasumując, na łączną kwotę ([...] zł) przysługujących do zwrotu stronie skarżącej kosztów postępowania składają się: [...] zł (tj. w całości) tytułem uiszczonego wpisu stałego od skargi, 240 zł tytułem zastępstwa procesowego (kwota odpowiadająca połowie stawki z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia MS w sprawie opłat
35 za czynności radców prawnych zamiast kwoty [...] zł), a także [...] zł (w całości) tytułem zwrotu uiszczonej opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa.