Pelnora PrawoOtwórz aplikację

Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2011 r., VIII SA/Wa 307/11

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sygnatura
VIII SA/Wa 307/11
Data
Forma
Wyrok
Hasła
Środki unijne
Źródło
JuDDGES/pl-nsa (orzeczenia NSA i WSA z CBOSA), dokument u źródła

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda /sprawozdawca/, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2011 r. sprawy ze skargi "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. z dnia [...] września 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej "[...]" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

2 [...] sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") pismem z [...] lutego 2011 r. wniosła skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR" lub "organ drugiej instancji") z [...] grudnia 2010 r. (nr [...]). Dyrektor ARiMR utrzymał bowiem w mocy decyzję nr [...] Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w B. (dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ pierwszej instancji") z [...] września 2010 r. o przyznania skarżącej pomocy z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) dalej: "płatność ONW" na rok 2009, w tym ONW – Nizinne strefa I w wysokości [...]zł.

3 Jako podstawę prawną decyzji Kierownik ARiMR wskazał przepisy art. 104 i art. 105 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a.") oraz art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 ze zm.) w związku z § 3 ust. 1-3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329; dalej: "rozporządzenie ONW"), art. 16 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 1975/2006 z 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. L 368, z 23 grudnia 2006 r., str. 74) oraz art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania

4 i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasad współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18 ze zm.; dalej: "rozporządzenie nr 764/2004").

5 Decyzja Kierownika ARiMR z [...] września 2010 r. została wydana w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy na skutek decyzji Dyrektora ARiMR nr [...] z [...] lipca 2010 r. uchylającej w całości decyzję organu I instancji nr [...] z [...] marca 2010 r. Przyczyną wskazanego uchylenia było błędne określenie powierzchni działek rolnych zadeklarowanej przez wnioskodawcę, co stanowiło nieuwzględnienie w całości żądania skarżącej zawartego we wniosku o przyznanie wnioskowanej płatności na rok 2009.

6 W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, akceptując w całości decyzję organu pierwszej instancji, Dyrektor ARiMR szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania. Wskazał, że [...] maja 2009 r. skarżąca złożyła na podstawie § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW wniosek o przyznanie płatności ONW na 2007 r. Wniosek ten obejmował deklarację gruntów na działkach rolnych o łącznej powierzchni [...] ha do przyznania płatności ONW.

7 W dalszej części uzasadnienia, Dyrektor ARiMR przywołał treść § 2 ust. 2 rozporządzenia ONW. Wskazał, iż wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn stawek płatności na 1 ha gruntu rolnego

8 i powierzchni deklarowanej przez rolnika do płatności ONW na działkach rolnych. Podniósł, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2009 przez Spółkę wynosiła [...] ha. Natomiast w wyniku kontroli administracyjnej ustalono powierzchnię [...] ha. W związku z tym stwierdzono, iż powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku i wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów następujące powierzchnie na działkach rolnych oznaczonych symbolami: AD - [...] ha; AE - [...] ha; AH - [...] ha; Al - [...] ha; AM - [...] ha; AN – [...] ha; CX - [...] ha; Ł - [...] ha; N - [...] ha; PA - [...] ha; PB - [...] ha; PC - [...] ha; PD - [...] ha. Dyrektor ARiMR wskazał, iż łączna powierzchnia wykluczonych z płatności ONW gruntów wyniosła [...] ha. Natomiast przyznana kwota płatności ONW została pomniejszona ze względu na stwierdzone różnice o kwotę [...] zł.

9 Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, iż w związku z tym, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną działek rolnych kwalifikowaną, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła [...] %, to kwota płatności została pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę zgodnie z art. 16 ust. 1 i 4 rozporządzenia nr 1975/2006.

10 Dyrektor ARiMR odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących kwestii wykluczenia działek z płatności z tytułu tzw. PEG wskazał, iż powierzchnia ta została ustalona w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zamieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30

11 z 31 stycznia 2009 r., str. 16). Zwrócił uwagę, iż stosownie do art. 30 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia nr 796/2004 powierzchnie działek rolnych określa się za pomocą wszelkich odpowiednich środków zdefiniowanych przez właściwe władze,

12 a zapewniających wykonanie pomiaru z dokładnością przynajmniej równą dokładności wymaganej przy pomiarach wynikających z przepisów krajowych. Przywołał treść przepisów art. 23 ust. 1 oraz art. 24 ust. 1 lit. c) rozporządzenia nr 796/2004. Podniósł także, iż na podstawie art. 12 ust. 3 rozporządzenia nr 796/2004 wraz z wstępnie wydrukowanym wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2009 została rolnikowi przekazana informacja (karta informacyjna) zawierająca dane

13 o maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do celów systemu jednolitej płatności obszarowej w ramach poszczególnych działek ewidencyjnych. Wyjaśnił, że powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza (PEG) wyznaczana jest na podstawie pomiaru powierzchni użytkowanej rolniczo na obrazie ortofotomapy w granicach działki ewidencyjnej. Powierzchnia PEG powstaje poprzez odjęcie od pola odniesienia pól nieuprawnionych do płatności z tytułu braku dobrej kultury rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., pól zagospodarowania nieuprawnionych do przyznania płatności: siedlisk, terenów komunikacyjnych, lasów, terenów zurbanizowanych, wód, terenów zadrzewionych i zakrzaczonych oraz innych terenów, na których nie jest prowadzona działalność rolnicza.

14 Konkludując organ odwoławczy stwierdził, iż Kierownik ARiMR rozpatrzył złożony wniosek o przyznanie płatności ONW, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

15 W skardze na decyzję Dyrektora ARiMR skarżąca wskazała, iż postępowanie odwoławcze jest przedwczesne, gdyż decyzja organu I instancji nie został doręczona stronie, ani jej pełnomocnikowi wymienionemu w EP. Ponadto nie zgodziła się

16 z wydanym rozstrzygnięciem dotyczącym wykluczenia działek z tytułu tzw. PEG.

17 W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, iż [...] stycznia 2008 r. wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w B. pismo P. M. – Prezesa Zarządu Spółki, w którym poinformował o ustanowieniu W. K. pełnomocnikiem Spółki uprawnionym do jej reprezentowania przed ARiMR oraz wszystkimi placówkami terenowymi. Dlatego też decyzja organu I instancji została wysłana i odebrana przez W. K..

18 W piśmie procesowym z [...] lipca 2011 r. stanowiącym załącznik do protokołu, skarżąca podtrzymała zarzuty skargi i jej żądania. Ponadto podniosła, iż nie można uznać za skuteczne pełnomocnictwa udzielonego W. K. przez poprzedni zarząd Spółki, gdyż nie istnieje organ o nazwie wymienionej w pełnomocnictwie (tj. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa Nieruchomości Rolnych z siedzibą w W.). Wskazała także na pismo Kierownika ARiMR z [...] lipca 2011 r. skierowane do [...] sp. z o.o., z którego wynika, iż w sferze płatności rolniczych ważne są jedynie pełnomocnictwa ujawnione w ewidencji producentów rolnych. A zatem – w ocenie skarżącej – w niniejszej sprawie brak jest skutecznego doręczenia skarżonych decyzji.

19 Skarżąca ponownie nie zgodziła się z rozstrzygnięciem organu dotyczącym wykluczenia działek z tytułu tzw. PEG. Podniosła, iż sporne działki były przedmiotem kontroli na miejscu w latach poprzednich i zatwierdzona po tej kontroli powierzchnia winna stanowić maksymalny obszar kwalifikowany. Jednocześnie nie zgodziła się ze stwierdzeniem organu, iż z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 wynika, iż wynik pomiaru w ramach kontroli zza biurka przesądza

20 o wielkości powierzchni kwalifikowanej działki rolnej, gdyż przepis ten zamieszczony jest pod tytułem "kontrole krzyżowe".

21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

22 Na wstępie należy podkreślić, że w myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

23 Z kolei art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona

24 w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Z treści art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

25 Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale

26 i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

27 Kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w B. z [...] września 2010 r. w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie – także z przyczyn, które Sąd wziął pod uwagę z urzędu, niezależnie od jej treści. W ocenie Sądu, obie w/w decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to uzasadniało ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a..

28 Przed przystąpieniem do wskazania dostrzeżonych nieprawidłowości

29 w kontrolowanym postępowaniu Sąd zauważa, że skarżąca ubiegała się

30 o przyznanie pomocy z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich

31 i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW).

32 Na wstępie należy zauważyć, że złożony w dniu [...] maja 2009 r. wniosek skarżącej o przyznanie płatności ONW podlegał rozpatrzeniu według zasad wynikających z ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. Nr 64, poz. 427 ze zm.; dalej: "ustawa z dnia 7 marca 2007 r."), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

33 w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009, nr 40, poz. 329 ze zm.; dalej "rozporządzenie ONW") oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. UE L 368 z 23.12.2006 r., str. 74 ze zm. dalej: "rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006").

34 Mający zastosowanie w sprawie przepis § 2 cytowanego wyżej rozporządzenia ONW stanowi, iż płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009:

35 1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

36 a) art. 14 ust. 2 tiret drugi rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego

37 i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo

38 b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005";

39 2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek

40 o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

41 3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

42 4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

43 5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach

44 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a

45 i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r.

46 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277

47 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.).

48 Natomiast zgodnie z art. 14 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1257/1999 rolnicy na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania mogą uzyskać wsparcie

49 w postaci dodatków wyrównawczych przyznawane na każdy hektar gruntów użytkowanych rolniczo przez rolników, którzy:

50 * prowadzą działalność rolniczą na minimalnym areale, który zostanie określony,

51 * podejmują się prowadzić działalność rolniczą na obszarze o mniej korzystnych warunkach gospodarowania, przez przynajmniej pięć lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego, oraz stosują dobrą praktykę gospodarki rolnej, zgodną z potrzebą ochrony środowiska naturalnego i utrzymania terenów wiejskich, w szczególności poprzez zrównoważoną gospodarkę rolną.

52 Organ I instancji po rozpoznaniu wniosku skarżącej przyznał płatności ONW strefa nizinna I, która została pomniejszona ze względu na stwierdzone różnice między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych ([...] ha),

53 a powierzchnią stwierdzoną ([...] ha) o kwotę [...] zł. Jako podstawę prawną organ powołał przepis art. 16 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia nr 1975/2006 w związku

54 z art. 50 ust. 3 rozporządzenia nr 796/2004, zgodnie z którym, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony, który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW oraz gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną wynosi powyżej 3%, ale nie więcej niż 30% zatwierdzonego obszaru, wówczas kwota, jaka musi być przyznana zostaje pomniejszona w danym roku

55 o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Kierownika ARiMR z [...] września 2010 r., kwota przyznanej do obszaru ONW strefa nizinna I po uwzględnieniu wszystkich zmniejszeń wyniosła [...] zł.

56 W tym miejscu zauważyć należy, iż mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy Unii Europejskiej muszą być stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państw członkowskich, chyba że z unormowań rozporządzenia wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowej. Skoro zaś zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r., pomoc w ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 12 (tj. wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach

57 o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) jest przyznawana w drodze decyzji administracyjnej, wydanie tego aktu musi być poprzedzone postępowaniem administracyjnym. Pomimo więc charakteru głównego świadczenia i w związku z tym stosowanych przepisów wspólnotowych rozpatrzenie sprawy winno nastąpić również zgodnie z przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

58 Wskazać trzeba przede wszystkim, iż obowiązkiem każdego organu administracji jest jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wypływa z zasad ogólnych wyrażonych w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego tj. w art. 6 (zasada legalności działania), art. 7 (zasady prawdy obiektywnej), art. 8 (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa), art. 9 (zasada informowania stron), art. 10 (zasada czynnego udziału stron w postępowaniu), art. 11 (zasada przekonywania).

59 Przepisy te zobowiązują zaś organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcia w oparciu o cały zgromadzony materiał dowodowy. Organ rozstrzygający sprawę winien bowiem stać na straży praworządności i podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.). Obowiązany jest też

60 w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Obowiązek ten obciąża zarówno organ I instancji jak i organ odwoławczy ponownie rozstrzygający sprawę. Z kolei przepis art. 107 § 3 k.p.a. nakłada na wszystkie organy administracji publicznej obowiązek uzasadnienia faktycznego, które w szczególności powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i uzasadnienia prawnego wydawanych decyzji.

61 Rozwijając powyższe Sąd zauważa, że w sprawie niniejszej zgodnie

62 z przepisami rozporządzenia nr 796/2004 przeprowadzono kontrole na miejscu. Art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności.

63 Oczywiste jest zatem, że kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie upraw i ich rodzaj odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie.

64 Stosownie do przepisu art. 31 ust. 5 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności raport, zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 sierpnia 2007 r.

65 w sprawie szczegółowych warunków i trybu przeprowadzania kontroli na miejscu

66 i wizytacji w miejscu w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 -2013 (Dz.U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1181 ze zm.: dalej: "rozporządzenie z 31 sierpnia 2007 r.). Ustęp 8 tego przepisu stanowi, iż w przypadku, gdy podmiot kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia co do tych ustaleń osobie, która sporządziła raport. Natomiast § 9 rozporządzenia z 31 sierpnia 2007 r. stanowi, iż zastrzeżenia mogą być zgłaszane przez podmiot kontrolowany w terminie 14 dni od dnia otrzymania raportu chyba, że bezpośrednio po jej zakończeniu rolnik obecny podczas tej kontroli zgłosił te zastrzeżenia kontrolującemu.

67 Analiza akt sprawy wskazuje, że u podstaw wydania kontrolowanych decyzji legły ustalenia poczynione w oparciu o wyniki przeprowadzanych kontroli na miejscu (w dniach [...] kwietnia 2009 r. oraz [...] maja 2009 r.), w oparciu o które organy stwierdziły różnicę między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych ([...] ha), a powierzchnią stwierdzoną ([...] ha). A zatem wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu wynosi – według organów - [...] %.

68 Sąd zauważa, iż w sporządzonym w niniejszej sprawie raporcie z czynności kontrolnych z [...] kwietnia 2009 r. (nr dokumentu [...] - k. [...] i wcześniejsze akt administracyjnych) wskazano na następujące powierzchnie działek rolnych, tj.:

69 – działka rolna ozn. symbolem "AD" powierzchnia deklarowana [...] ha,

70 a stwierdzona – [...] ha ;

71 – działka rolna ozn. symbolem "AE" powierzchnia deklarowana [...] ha,

72 a stwierdzona – [...] ha ;

73 – działka rolna ozn. symbolem "AH" powierzchnia deklarowana [...] ha,

74 a stwierdzona – [...] ha ;

75 – działka rolna ozn. symbolem "AI" powierzchnia deklarowana [...] ha,

76 a stwierdzona – [...] ha ;

77 – działka rolna ozn. symbolem "AM" powierzchnia deklarowana [...] ha,

78 a stwierdzona – [...] ha ;

79 – działka rolna ozn. symbolem "AN" powierzchnia deklarowana [...] ha,

80 a stwierdzona – [...] ha ;

81 – działka rolna ozn. symbolem "CX" powierzchnia deklarowana [...] ha,

82 a stwierdzona – brak jakiegokolwiek wpisu ww. raporcie (k. [...] akt administracyjnych). Natomiast na k. [...] akt administracyjnych wskazano na powierzchnię stwierdzoną [...] ha, co potwierdza także raport z czynności kontrolnych z [...] maja 2009 (k. [...] akt administracyjnych) ;

83 – działka rolna ozn. symbolem "Ł" powierzchnia deklarowana [...] ha,

84 a stwierdzona – [...] ha ;

85 – działka rolna ozn. symbolem "N" powierzchnia deklarowana [...] ha,

86 a stwierdzona najprawdopodobniej [...] ha (nieczytelny wpis w ww. raporcie k. – [...] akt administracyjnych) ;

87 – działka rolna ozn. symbolem "PA" powierzchnia deklarowana [...] ha,

88 a stwierdzona – [...] ha ;

89 – działka rolna ozn. symbolem "PB" powierzchnia deklarowana [...] ha,

90 a stwierdzona – [...] ha ;

91 – działka rolna ozn. symbolem "PC" powierzchnia deklarowana [...] ha,

92 a stwierdzona – [...] ha ;

93 – działka rolna ozn. symbolem "PD" powierzchnia deklarowana [...] ha,

94 a stwierdzona – [...] ha ;

95 Z powyższego raportu wynika, iż powierzchnia deklarowana działek rolnych ozn. symbolami AD, AE, AH, AI, AM, AN, CX, Ł, N, PA, zgadza się z powierzchnią stwierdzoną w wyniku przeprowadzonych kontroli, co znalazło odzwierciedlenie we wskazanym raporcie.

96 Tymczasem z decyzji Kierownika ARiMR z [...] września 2010 r. (utrzymanej mocy przez organ odwoławczy) wynika, iż z powierzchni zadeklarowanych we wniosku na rok 2009 r. w przypadku wskazanych niżej działek rolnych wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów następujące powierzchnie tj: AD – [...] ha; AE- [...] ha; AH – [...] ha; AI – [...] ha; AM – [...] ha; AN – [...] ha; CX (błędnie wskazano powierzchnię zadeklarowaną [...] ha) – [...] ha; Ł – [...] ha; N – [...] ha; PA - (błędnie wskazano powierzchnię zadeklarowaną [...] ha) – [...] ha; PB – [...] ha; PC – [...] ha; PD – [...] ha.

97 Sąd po przeprowadzeniu analizy znajdujących się w aktach administracyjnych raportów z czynności kontrolnych stwierdza, iż podane przez organy powierzchnie wykluczone odpowiadały powierzchniom wskazanym w analizowanym dokumencie jedynie w przypadku działek rolnych ozn. symbolami PB, PC, PD. Natomiast

98 w stosunku do pozostałych działek rolnych wskazane przez organy powierzchnie wykluczone nie odzwierciedlają ustaleń zawartych w raportach.

99 W ocenie Sądu jest bezsporne, iż sporządzane w postępowaniu kontrolnym raporty winny być dokumentami oddającymi rzetelnie stwierdzony stan faktyczny, natomiast decyzje wydane na ich podstawie winny ustalenia te potwierdzać.

100 Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że organy orzekające w niniejszej sprawie w wydanych rozstrzygnięciach nie wyjaśniają skąd wynikają powyższe rozbieżności, co w ocenie Sądu stanowi brak odniesienia się do całości zgromadzonego materiału dowodowego, na podstawie którego wydano skarżone rozstrzygnięcia. Z uwagi na to, że wielkość powierzchni gruntów rolnych, które mają być objęte wnioskowaną płatnością winna być bezspornie ustalona w toku postępowania administracyjnego, zaniechanie podjęcia dodatkowego postępowania dowodowego stanowi naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

101 W ocenie Sądu obie decyzje wydane zostały z istotnym naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a., a także tych przepisów postępowania administracyjnego, które obligują organ do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Treść wydanych decyzji, jak i akta sprawy wskazują zdaniem Sądu, iż organy nie tylko nie przeprowadziły pełnego postępowania dowodowego, ale i w sposób wybiórczy zastosowały w sprawie przepisy unijne, pomijając zupełnie te, które chronią prawa strony tego postępowania. Powyższe prowadzi do wytworzenia u stron przeświadczenia, że organ załatwił sprawę bez uwzględnienia całokształtu okoliczności, a więc nierzetelnie.

102 Z przeprowadzonych kontroli na miejscu sporządzane zostały, co jest poza sporem "Raporty z kontroli". Bezsporne jest również to, iż skarżąca nie była obecna przy żadnej z przeprowadzanych kontroli. A zatem kontrolowany winien otrzymać kopie raportów, stosownie do § 7 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia z 31 sierpnia 2007 r. Tymczasem w przekazanych Sądowi aktach administracyjnych brak jest dowodów doręczenia Spółce sporządzonych raportów, pomimo zaznaczenia jedynie w raporcie z kontroli [...] maja 2009 r., iż jego kopię należy przesłać kontrolowanemu pocztą.

103 W raporcie tym znajduje się informacja, iż raport przekazano [...] maja 2009 r. przesyłką poleconą o numerze [...], jednak brak jest w aktach zarówno potwierdzenie nadania, jak i potwierdzenia odbioru. Z akt sprawy nie wynika, czy i ewentualnie w jaki sposób skarżąca zapoznała się ze wskazanymi wyżej raportami, czy zostały spełnione przesłanki wynikające ze wskazanych wyżej przepisów.

104 Podkreślenia wymaga także, iż w dniu [...] maja 2009 r. Spółka wystąpiła jednym wnioskiem o przyznanie płatności: płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach

105 o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Dlatego też, zdaniem Sądu należałoby dodatkowo stan faktyczny sprawy rozważyć z uwzględnieniem ust. 2a art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. W myśl tego przepisu, jeżeli rolnik zgłasza więcej niż jedno uprawnienie do płatności, a zgłoszony obszar spełnia wszelkie pozostałe wymogi - kwalifikowania, zmniejszenia lub wykluczenia przewidziane w ust. 1 i 2 nie stosuje się.

106 Odnosząc się do zarzutu skargi, dotyczącego prawidłowości doręczenia Spółce decyzji organu I instancji, co wiąże się z jej wejściem do obrotu prawnego, Sąd uznał ewentualne uchybienie organu w tym zakresie za nie mające istotnego wpływu na wynik postępowania. Należy zauważyć, iż Spółka pomimo zarzutu nie doręczenia jej, ani jej pełnomocnikowi wymienionemu w EP wskazanego rozstrzygnięcia w zakreślonym terminie wniosła środek odwoławczy. Okoliczności, iż decyzja organu odwoławczego została doręczona W. K. skarżąca nie zakwestionowała. Również w tym przypadku Spółka w przewidzianym prawem terminie wniosła skargę do sądu administracyjnego. Z powyższego wynika, iż miała ona możliwość zapoznania się z wydanymi rozstrzygnięciami i skorzystała

107 z przysługujących jej uprawnień do ich zaskarżenia.

108 Rozpoznając ponownie sprawę, organ rozważy wskazane wyżej okoliczności, przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego oraz z uwzględnieniem wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, a wydane rozstrzygnięcie uzasadni zgodnie

109 z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Obowiązany będzie także dodatkowo wyjaśnić, kto i w jakim zakresie umocowany jest do działania w imieniu skarżącej.

110 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku

111 z art. 135 i art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji orzeczenia.

112 O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200 p.p.s.a.

Powołane przepisy

Cytowane w

Cytowane w 3 orzeczeniach.

  1. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2018 r., VIII SA/Wa 811/16
  2. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lutego 2018 r., VIII SA/Wa 811/16
  3. Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2017 r., VIII SA/Wa 811/16