Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2007 r., I SA/Wa 581/07

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 maja 2007 r., I SA/Wa 581/07

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. A. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia o odmowie ustanowienia własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku J. A. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta W. z dnia [...] lutego 1950 r. Nr [...] o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej położonej przy ul. [...] nr hip. [...], utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...].

3 W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż powołanym orzeczeniem administracyjnym Prezydent W. – po rozpatrzeniu wniosku A. S. z dnia [...] czerwca 1947 r. – działając na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279, zwanego dalej "dekretem") odmówił przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu z uwagi na przeznaczenie jej zgodnie z prawomocnym planem zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw państw obcych. Prezydent stwierdził ponadto, iż na podstawie art. 8 powołanego dekretu wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Gminy W.

4 Rozpoznając ponownie sprawę Minister Infrastruktury stwierdził, iż w dacie wydania orzeczenia przez Prezydenta W. obowiązującym dla przedmiotowej nieruchomości był miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Nr [...] uchwalony w dniu [...] lipca 1948 r. i opublikowany w dniu 24 sierpnia 1948 r. w Monitorze Polskim Nr A-68, poz. 533, który to plan przewidywał przeznaczenie nieruchomości [...] na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych, a w ramach tego celu pod budynki na cele biurowe i mieszkalne, a także urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego.

5 W ocenie organu, Prezydent W. rozpatrując wniosek o przyznanie prawa własności czasowej ustalił przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości zgodnie z obowiązującym planem i słusznie stwierdził, iż przeznaczenie nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych uniemożliwiało dotychczasowemu właścicielowi korzystanie z tej nieruchomości. Dlatego z tych przyczyn nie można uznać, że organ wydający decyzję odmawiającą przyznania prawa własności czasowej naruszył obowiązujące wówczas przepisy prawa.

6 Na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] sierpnia 2004 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła J. A. (następczyni prawna poprzedniego właściciela nieruchomości), zarzucając jej naruszenie art. 19, 20, 77, 80 k.p.a. oraz art. 7 ust. 2 dekretu, wnosząc o uchylenie jej oraz decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r. W skardze podniosła, iż orzeczenie Prezydenta W. o odmowie przyznania prawa własności czasowej do gruntu przy [...] w W. zostało wydane po wadliwie przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. W ocenie skarżącej przed wydaniem powyższego orzeczenia nie zostały wyjaśnione okoliczności dotyczące przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, a tym samym nie wyjaśniono, czy korzystanie przez dotychczasowego właściciela z tej nieruchomości jest sprzeczne z jej przeznaczeniem w planie zagospodarowania przestrzennego, czy też nie.

7 Zdaniem skarżącej, powołując się na treść art. 7 ust. 2 dekretu gmina powinna uwzględnić wniosek o przyznanie prawa własności czasowej wówczas, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela dawało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu planu zabudowania. Na gminie zatem spoczywał obowiązek poczynienia ustaleń co do zabudowań znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości. Tymczasem Minister Infrastruktury w swoim rozstrzygnięciu przyjął w sposób dowolny, że decyzja o odmowie przyznania prawa do gruntu została wydana po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.

8 Skarżąca podniosła, iż w sprawie o identycznym stanie faktycznym dotyczącej nieruchomości przy [...], Minister Infrastruktury orzekł odmiennie niż w niniejszej sprawie. Zdaniem skarżącej świadczy to o rozbieżności orzecznictwa Ministra Infrastruktury.

9 Minister Infrastruktury w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

10 Wyrokiem z dnia 24 października 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd stanął na stanowisku, iż w przypadku gdy organ orzekający o odmowie ustanowienia własności czasowej wyraźnie i jednoznacznie ustalił przeznaczenie gruntu, a jednocześnie stwierdził, iż korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie da się pogodzić z jego przeznaczeniem wynikającym z planu, to rzeczą organu nadzorczego jest zbadanie, czy ocena ta miała oparcie w materiale dowodowym sprawy.

11 Ponadto Sąd podkreślił, iż przepis art. 7 ust. 2 dekretu nakłada na organ rozpatrujący wniosek o prawo do gruntu obowiązek ustalenia przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego i wnikliwej analizy planu oraz konieczność rozważenia tego w kontekście możliwości realizacji tego planu przez dotychczasowego właściciela. Natomiast zaskarżone decyzje nie zawierają rozważań w tym zakresie. Powyższe zdaniem Sądu pozwala na stwierdzenie, że Minister Infrastruktury nie zbadał dokładnie stanu faktycznego sprawy, czym naruszył art. 7, 77 § 1 k.p.a. i tym samym przedwcześnie orzekł o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] lutego 1950 r.

12 Od wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 października 2005 r. Ambasada [...] oraz Minister Transportu i Budownictwa złożyli skargi kasacyjne. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ambasady [...] z powodu braku przymiotu strony w przedmiotowej sprawie oraz uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

13 W uzasadnieniu NSA podniósł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchybił zasadzie wynikającej z art. 133 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "p.p.s.a."), ponieważ rozstrzygnął sprawę nie oceniając w pełni dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, zwłaszcza barwnych wydruków dotyczących nieruchomości położonej przy [...] w W. oznaczonej nr hip. [...] wykonanych na bazie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego nr [...] (zatwierdzonego przez Naczelną Radę [...] z dnia [...] lipca 1948 r.) wraz z częścią opisową – legendą - przekazanych przy piśmie Archiwum Państwowego [...] z dnia [...] października 2000 r.

14 W ocenie NSA nie jest zasadne twierdzenie Sądu, że organ nadzorczy nie rozważył, czy możliwe jest realizowanie postanowień planu zagospodarowania przestrzennego przedmiotowej nieruchomości przez jej dotychczasowego właściciela. Minister Infrastruktury w uzasadnieniach obu swych decyzji wypowiedział się wyraźnie i jednoznacznie w tej kwestii stwierdzając, że przeznaczenie spornej nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych (nawet jeśli w ramach tego przeznaczenia realizowane były funkcje mieszkalna i biurowa) uniemożliwiało dotychczasowemu właścicielowi korzystanie z tej nieruchomości. W związku z tym Minister Infrastruktury podzielił stanowisko jakie w tej materii zawiera orzeczenie administracyjne Prezydenta W. z [...] lutego 1950 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd dysponował całą dokumentacją sprawy tym zakresie, ale odmiennego wniosku w tej kwestii nie przedstawił.

15 Z przyczyn wskazanych powyżej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż nie było wystarczających przesłanek do uchylenia przez Sąd zaskarżonych decyzji Ministra Infrastruktury na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

17 Kontrola sądowoadministracyjna decyzji organów administracji publicznej w zakresie ich zgodności z prawem sprowadza się do wyjaśnienia w toku rozpoznawania sprawy, czy organy administracji nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonej decyzji.

18 W niniejszej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż sądowa kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.

19 Zgodnie z treścią art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

20 Kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest dokonanie oceny - badanego w trybie nadzoru - orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lutego 1950 r. wydanego przez Prezydenta Miasta W., mocą którego odmówiono przyznania dotychczasowemu właścicielowi prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy [...] z uwagi na przeznaczenie jej zgodnie z prawomocnym planem zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw państw obcych. Podstawę prawną do wydania powyższego orzeczenia stanowił art. 7 ust 2 dekretu, na podstawie którego gmina obowiązana była uwzględnić wniosek dotychczasowego właściciela gruntu albo prawnych następców właściciela o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu określonego w art. 7 ust. 1 tego dekretu, jeżeli korzystanie z gruntu dawało się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zabudowania. W przedmiotowej sprawie – biorąc pod uwagę plan zagospodarowania przestrzennego nr [...] uchwalony w dniu [...] lipca 1948 r., który przewidywał przeznaczenie nieruchomości przy [...] na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych – należy stwierdzić, iż takie przeznaczenie nieruchomości, nawet jeśli w ramach tego przeznaczenia wchodziły funkcje mieszkalne i biurowe, uniemożliwiało dotychczasowemu właścicielowi korzystanie z tej nieruchomości. W tym miejscu należy powołać się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 6 lipca 2004 r. (OSK 352/04, niepubl.), w którym Sąd stwierdził, iż przeznaczenie nieruchomości [...] w miejscowym planie zagospodarowania na cele użyteczności publicznej wyklucza realizację roszczeń z art. 7 dekretu, a więc w praktyce ich reprywatyzację.

21 Z przyczyn powyższych – zdaniem Sądu - nie można było uznać, że organ wydający omawiane orzeczenie administracyjne naruszył obowiązujące przepisy prawa.

22 W ocenie Sądu – wbrew twierdzeniom skarżącej - omawiany plan zagospodarowania przestrzennego nie przewiduje dla przedmiotowej nieruchomości "obok" przeznaczenia jej miedzy innymi dla przedstawicielstw dyplomatycznych także przeznaczenia na urządzanie "ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego", gdyż jak wynika z części graficznej Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego nr [...] nieruchomość położona w W. przy [...] znajduje się w granicach zakreślonych na tym planie linią żółtą przerywaną z przeznaczeniem na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych. Dlatego nie jest to dla terenu przy [...] funkcja wyznaczona w planie obok przeznaczenia go na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych. Funkcja ta bowiem może być realizowana w granicach obszaru przeznaczonego na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych.

23 Należy podkreślić, iż omawiane tereny przeznaczone na urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego służyć mają użytkownikom budynków znajdujących się na nieruchomości. Zatem zarówno przeznaczenie budynków na spornej nieruchomości na cele biurowe i mieszkalne, jak również przeznaczenie części terenu tej nieruchomości na urządzenie ogrodów i dziedzińców do użytku prywatnego może być realizowane w ramach podstawowej funkcji wyznaczonej dla omawianego obszaru w planie zagospodarowania przestrzennego, tj. przeznaczenia na cele użyteczności publicznej, współżycia społecznego lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych. Słusznie więc stwierdził Minister Infrastruktury w obu zaskarżonych decyzjach, że przeznaczenie spornej nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na cele użyteczności publicznej lub dla przedstawicielstw dyplomatycznych nawet jeżeli w ramach tego przeznaczenia realizowane były funkcje mieszkalna i biurowa, uniemożliwiało dotychczasowemu właścicielowi korzystanie z tej nieruchomości.

24 Odnosząc się natomiast do zarzutów skarżącej dotyczących kwestii nieruchomości położonej przy [...], będącej we władaniu Ambasady [...], w której to sprawie Minister Infrastruktury orzekł odmiennie niż w niniejszym przypadku, należy wskazać, iż Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż sprawa ta nie ma znaczenia dla oceny legalności badanego w tej sprawie w trybie nadzoru orzeczenia administracyjnego z dnia [...] lutego 1950 r., ponieważ - jak stwierdził NSA - orzeczenia organów administracji dotyczące powyższej sprawy uprawomocniły się i nie były poddane kontroli sądowej.

25 Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.