Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2009 r., I SA/Wa 209/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2009 r., I SA/Wa 209/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie WSA Elżbieta Lenart WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi S. K. i I. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji. oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] odmawiającą wydania decyzji stwierdzającej przejście z mocy prawa na własność Województwa [...] nieruchomości oznaczonych jako działki o numerach ewidencyjnych: [...] położonych w gminie C., w obrębie G.

3 Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

4 Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r. Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 73 ust. l ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz.872 z poz. zm.) – odmówił stwierdzenia nabycia z dniem l stycznia 1999 r. z mocy prawa przez Województwo [...] własności opisanych na wstępie działek, wskazując w uzasadnieniu swego stanowiska, że przedmiotowe grunty nie leżą w granicach pasa drogowego drogi wojewódzkiej nr [...] i w dniu 31 grudnia 1998 r. nie były zajęte przez tę drogę.

5 Od decyzji tej odwołanie wniósł S. K. twierdząc, że fragmenty wskazanych wyżej działek, przylegające do drogi publicznej, zostały włączone do jej pasa drogowego, choć nie było to związane z poszerzeniem jezdni. Stanowisko swoje strona uzasadniała okolicznością, że na przełomie lat 70-tych i 80-tych ubiegłego wieku przesunięto granice pasa drogowego w głąb nieruchomości wnioskodawcy i ustabilizowano nowe znaki graniczne. Obecnie po obu stronach drogi istnieje więc podwójny szpaler drzew, przy czym młodsze drzewa ograniczają władanie nieruchomością wnioskodawcy, bo stoją mniej więcej w linii nowej granicy. Ponadto odwołujący podnosił, że również w księgach wieczystych prowadzonych dla nieruchomości przylegających do drogi [...], w tym w księgach o numerach Kw nr [...] i Kw [...] zostało dokonane sprostowanie obszarów nieruchomości, który to fakt potwierdzała treść zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego z dnia [...] stycznia 1983 r.

6 Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej, Minister Infrastruktury stwierdził, że zgodnie z art. 73 ust. l w/w ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

7 Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa, na podstawie powołanej wyżej podstawy prawnej nastąpiło zatem, jeżeli - we wskazanym dniu - spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:

8 - nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,

9 - nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,

10 - nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.

11 Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego organ odwoławczy podniósł, iż z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynikało, że działki nr [...], objęte księgą wieczystą KW Nr [...], w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiły własność S. K. i I. K. na prawach wspólności ustawowej, natomiast działki nr [...] ( z której powstała działka nr [...]), objęte księgą wieczystą KW Nr [...], w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiły własność S. K.

12 Działki te nie były również we wskazanym wyżej dniu zajęte, w żadnej części, pod drogę (posiadającą w ewidencji gruntów nr [...]), która na podstawie uchwały Nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 r. Nr 3, poz. 16), została zaliczona do kategorii dróg krajowych jako droga nr [...] relacji [...]. Obecnie droga ta stanowi drogę wojewódzką - na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia

13 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071).

14 Uzasadniając powyższe stanowisko Minister powołał się na dowód w postaci operatu technicznego, wykonanego przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w G., który to operat znajdował się w aktach sprawy. Z dokumentu tego – zdaniem organu - wynikało że przedmiotowe działki, na dzień 31 grudnia 1998 r., nie znajdowały się w granicach pasa drogowego w/w drogi publicznej.

15 Skoro zatem żadna część przedmiotowych działek nie była zajęta pod drogę publiczną, to tym samym organ uznał, że nie było podstaw do przejęcia prawa własności - w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1989 r.

16 Przedstawiona wyżej decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którą wnieśli S. i I. K.

17 Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zarzucili organom naruszenie art. 7, 77§ 1, art. 80 i 107 § 3 k.p.a.

18 W uzasadnieniu skargi oraz w piśmie procesowym uzupełniającym ją (pismo z dnia

19 1 marca 2009 r.) podniesiono tożsamą argumentację, jak w odwołaniu. Skarżący podnosili zatem, że na przełomie lat 70-tych i 80-tych ubiegłego wieku odłączono z przedmiotowych działek ich części przylegające do drogi nr [...], przy czym to odłączenie miało cyt. "wymiar faktyczny i prawny". W "wymiarze faktycznym" ustabilizowano nowe znaki graniczne i posadzono nowy szereg drzew. Natomiast w "wymiarze prawnym" – sprostowano obszary nieruchomości wykazane w ich księgach wieczystych a także dokonano odpowiednich zmian w ewidencji gruntów - w stosunku do działki nr [...] stanowiącej drogę.

20 Zdaniem skarżących organ odwoławczy, rozstrzygając sprawę nie uwzględnił powyższej okoliczności, czym naruszył art. 80 k.p.a.

21 Jednocześnie podnoszono, że nie danie wiary argumentacji skarżących winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji a brak ten stanowi o naruszeniu art. 107 § 3 k.p.a.

22 Zarzut naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. skarżący upatrywali w nieuwzględnieniu w postępowaniu odwoławczym wniosku o przeprowadzenie oględzin na przedmiotowym gruncie a także w lakoniczności stanowiska organu, powołującego się na dowód z operatu technicznego. W piśmie procesowym skarżący twierdzili, że cyt. "wykrojenie" z nieruchomości przyległych do drogi skrawków terenu wynikać miało także ze szkiców polowych wchodzących w skład operatu, na których to szkicach dostrzegali dwa rzędy znaków granicznych, po każdej stronie drogi, oraz dwa rzędy drzew.

23 W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

25 Skarga podlegała oddaleniu, choć z częścią zarzutów podniesionych przez skarżących należy się zgodzić. Dotyczy to lakoniczności i zbyt dużej ogólności zaskarżonej decyzji. Zawarte w niej jednak rozstrzygnięcie jest w rzeczywistości zgodne z prawem a zatem, biorąc pod uwagę treść przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), który pozwala Sądowi na uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów prawa procesowego tylko w sytuacji, gdy to naruszenie mogło mieć wpływ - i to istotny - na wynik sprawy, Sąd zobligowany był w tej sprawie do oddalenia skargi.

26 Zasadniczą podstawą rozstrzygnięcia w niniejszym stanie faktycznym był dowód z dokumentów składających się na zawartość operatu technicznego sporządzonego przez Wojewódzkie Biuro Geodezji a zatem przez jednostkę wyspecjalizowaną w kwestii ustalania powierzchni działek, przebiegu ich granic i sporządzania map.

27 Na uwagę zasługuje przy tym dokument nazwany "notatka służbowa", sporządzony w dniu 2 maja 2007 r. w którym to dokumencie geodeta uprawniony okazał przebieg granic drogi wojewódzkiej nr [...] w miejscowości G. Dokument ten podpisał geodeta i Kierownik Rejonu Dróg Wojewódzkich. W ocenie Sądu, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, nie ma powodów by wątpić w rzetelność powyższej dokumentacji. Skarżący nie przedstawili bowiem dokumentacji geodezyjnej, która podważała by materiały znajdujące się w aktach sprawy a tym samym stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji.

28 Skarga zasadza się w swej istocie na twierdzeniu, że na przełomie lat 70-tych i 80-tych ubiegłego wieku odłączono z przedmiotowych działek ich części przylegające do drogi nr [...] i te pasy gruntu wchodzą obecnie w skład pasa drogowego. Jako dowód tych działań skarżący wskazywali na treść zawiadomienia z Państwowego Biura Notarialnego z dnia [...] stycznia 1983 r.

29 Zauważyć w tym miejscu należy treść w/w dokumentu istotnie dowodzi, że w 1983 r. dokonano na tym obszarze sprostowania obszarów szeregu działek, w tym części gruntu stanowiącego własność S. i I. K., objętego księgą wieczystą Kw [...] poprzez odłączenie z niego obszaru o powierzchni [...] ha, stanowiącego działkę nr [...] dopisania jej do księgi wieczystej Kw [...] urządzonej dla działki nr [...] cz. położonej w G., której właścicielem jest Skarb Państwa. Godzi się w tym miejscu zaakcentować, że przedmiotowa droga publiczna stanowi właśnie działkę geodezyjną o numerze geodezyjnym [...].

30 Z akt sprawy i z twierdzeń skarżących nie wynika, by powyższe zmiany powierzchni obszarów (a zatem i granic) były przedmiotem zaskarżenia.

31 Treść odwołania i skargi dowodzi, że skarżący nie rozumieją znaczenia prawnego dokonanych zmian w 1983 r. W dalszym ciągu bowiem strony traktują odłączony wówczas grunt jako swoją własność. Tymczasem skutek sprostowania w 1983 r. obszarów działek jest taki, że należy traktować, iż pierwotnie wpisany do księgi wieczystej obszar był wpisany w sposób wadliwy a dopiero na skutek sprostowania jest on prawidłowy. Zatem najprawdopodobniej owe dwa rzędy drzew i podwójne znaki graniczne (dawne i aktualne ), których dopatrują się na planach skarżący wynikają właśnie z faktu przesunięcia granic w na początku lat 80-tych.

32 Skoro zatem w tamtym okresie czasu sprostowano obszar działek skarżących w księdze wieczystej, czyli dokonano zmian w dziale I księgi w którym znajduje się opis nieruchomości a sprostowanie to – jak wyżej wyjaśniono - polegało na odłączeniu z księgi pewnego obszaru gruntu z nieruchomości skarżących i dołączeniu go do działki nr [...] stanowiącej własność Skarbu Państwa i będącej ową drogą, na gruncie zaś naniesiono nowe znaki graniczne, to treść postanowienia prostującego opis nieruchomości i wytyczenie na gruncie nowych znaków granicznych dowodzą, że granica nieruchomości przebiega wg nowych znaków. Ponieważ taki stan rzeczy zaistniał w 1983 r. a zatem przed 1989 r. to należało uznać, że grunt odłączony od nieruchomości skarżących nie stanowił nigdy ich własności (był tylko początkowo błędnie tak wpisany) a więc tym samym na dzień 31grudnia 1998 r. również nie stanowił ich własności.

33 Odnosząc się do dokumentu jakim jest wypis z rejestru gruntów dotyczący działki nr [...] w którym wskazuje się jako właściciela z jednej strony Skarb Państwa w udziale [...] a z drugiej strony wymienia się też szereg osób fizycznych trzeba podnieść, że odpis z rejestru gruntów nie stanowi o tytule prawnym i nie dowodzi, kto jest właścicielem gruntu. Zresztą – jak słusznie w tym wypadku skarżący podkreślają – zapis ten jest zupełnie niezrozumiały. Można jedynie przypuszczać, że został on dokonany błędnie, omyłkowo a ponadto, że nie został zmieniony z okresu sprzed wyżej wspomnianego sprostowania.

34 Kwestie te są jednak dla sprawy obojętne, bowiem – jak wspomniano wyżej – dokumenty z ewidencji gruntów nie mają mocy dowodowej w kwestiach dotyczących prawa własności nieruchomości. Te kwestie mogą być dowodzone jedynie w oparciu o treść ksiąg wieczystych i dokumenty, na podstawie których prawo zostało nabyte.

35 Na zakończenie należy też wyjaśnić, że w odwołaniu skarżący nie składali wniosku o przeprowadzenie dowodu z oględzin tylko oświadczyli, że istnienie podwójnego szpaleru drzew można stwierdzić dokonując oględzin nieruchomości. Wniosek formalny o przeprowadzenie takiego dowodu nie był jednak składany.

36 Jeżeli obecnie skarżący stoją na stanowisku, że poza aktualnie wytyczonymi granicami pozostaje część terenu, który stanowi ich własność, to powinni w trybie postępowania o rozgraniczenie ustalić przebieg - wg nich - prawidłowej granicy. Jeśli okaże się, iż granica ta przebiega w odmienny sposób niż to obecnie jest wykazane i cześć drogi wojewódzkiej będzie wchodziła w skład tego obszaru, to istnieje możliwość wystąpienia w dalszej kolejności z wnioskiem o wznowienie niniejszego postępowania administracyjnego.

37 Ustalony jednak przez organ przebieg granicy nieruchomości skarżących na dzień 31 grudnia 1998 r., nie wskazuje na to, by część gruntu stanowiącego własność stron wchodziła w skład pasa drogowego drogi publicznej.

38 Biorąc powyższe pod uwagę Sąd – z mocy przepisu art. 151 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.