Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2005 r., I SA/Wa 1896/04

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 listopada 2005 r., I SA/Wa 1896/04

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Marta Ways po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2005 r. sprawy ze skargi Burmistrza Gminy B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.

Uzasadnienie

2 I SA/Wa 1896/04

UZASADNIENIE

3 Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2004 r., po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Starosty P. nr [...]z dnia [...] sierpnia 2004 r. ustalającą odszkodowanie za nieruchomość położoną w B. przy ul. [...] i [...], oznaczoną jako działka nr [...]o pow. [...] m² i [...] o pow. [...] m².

4 W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że obowiązek ustalenia odszkodowania z art. 73 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. jest bezsporny, zaś do zapłaty zobowiązana jest Gmina B., co jednoznacznie wynika z ostatecznej decyzji Wojewody z dnia [...] kwietnia 2004 r. stwierdzającej przejście z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własność nieruchomości na rzecz Gminy B. Jak dalej wskazał organ odwoławczy, wysokość odszkodowania ustalono w oparciu o opinię rzeczoznawcy majątkowego, zgodnie z art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zaś gmina zarzutów odnośni ceny nie poparła alternatywnym operatem szacunkowym.

5 Skargę na powyższą decyzję wniosła zainteresowana Gmina domagające się uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła, że skoro drogi lokalne miejskie stały się drogami gminnymi dopiero z dniem 1 stycznia 1999 r., to znaczy, że w dniu 31 grudnia 1998 r. tymi drogami nie były, czyli Gmina nie jest zobowiązana do wypłaty odszkodowania w trybie art. 73 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Nie ma też podstaw do nakładania na Gminę obowiązku ciążącego na Skarbie Państwa, tym bardziej, że nigdy nie było przekwalifikowania miasta w gminę, a na terenie zawsze były drogi gminne i drogi lokalne miejskie, a Rada Miejska nie podejmowała żadnej uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii drogi gminnej. Skarżąca podniosła również kwestię wysokości odszkodowania, podtrzymując zarzut braku podstaw do nakładania na gminę obowiązku ciążącego na Skarbie Państwa.

6 W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.

7 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

8 Ocena działalności organów administracji publicznej, dokonywana przez sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

9 Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.).

10 Zgodnie z art. 73 ust. 1 powołanej ustawy nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. W myśl ust. 2 tego przepisu, odszkodowanie wypłaca gmina - w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi, a Skarb Państwa - w odniesieniu do pozostałych dróg.

11 Unormowanie art. 73 ust. 1 powołanej ustawy "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, która następnie zaliczona została do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r.

12 Kategoria dróg była badana przez Wojewodę przy wydawaniu decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r., stwierdzającej nabycie przez Gminę B. z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości w B. zajętej pod drogi publiczne (dz. ew. [...] i [...]). Wojewoda stwierdził wtedy, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa ani Gminy, pozostawała jedynie we władaniu Gminy B. jako droga publiczna. Zgodnie zaś z uchwałą Rady Narodowej m.st. Warszawy nr 245 z dnia 26 maja 1988 r. w sprawie zaliczenia dróg publicznych na terenie m.st. Warszawy i Województwa Stołecznego Warszawskiego do kategorii dróg lokalnych miejskich oraz dróg gminnych (Dz. Urz. Woj. Stoł. Warszawskiego nr 17, poz. 186) ul. [...] i [...] w B. zaliczone zostały do kategorii dróg lokalnych miejskich.

13 Na podstawie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. drogi lokalne miejskie z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się drogami gminnymi. Ustawodawca z mocy prawa przesądził, które z dotychczasowych dróg publicznych stały się w dniu 1 stycznia 1999 r. drogami publicznymi określonej kategorii.

14 W myśl ustalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego przepis ten wprowadza generalną regułę uwłaszczenia w odniesieniu do nieruchomości niestanowiących własności Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu, zajętych w dniu 31 grudnia 1998 r. pod drogi publiczne bez wskazywania ich kategorii. Do kategoryzacji dróg natomiast nawiązuje powołany wyżej przepis art. 103 ust. 2 tej ustawy, który zastępuje kategorię obejmującą drogi gminne i lokalne miejskie niejako zbiorczą kategorią dróg gminnych. Przepis ten dostosowuje przepisy ustawy o drogach publicznych do nowego modelu ustrojowego władzy lokalnej, w którym brak podstaw do rozróżnienia dróg gminnych w gminach i lokalnych miejskich w miastach, gdy podstawową jednostką podziału terytorialnego, a zarazem podstawową jednostką samorządu terytorialnego jest gmina.

15 Wskazanie w art. 73 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, że gmina wypłaca odszkodowanie w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi należy rozumieć jako wskazanie obowiązku odnoszonego do zbiorczej kategorii dróg gminnych: gminnych i lokalnych miejskich. Drogi lokalne miejskie, które w dniu 31 grudnia 1998 r. były we władaniu gmin (będących jednolitą kategorią ustrojową), stanowiły w istocie podgrupe dróg gminnych, wyróżnioną jedynie ze względu na zaszłości historyczne.

16 Przepis art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. należy więc rozumieć jako nakładający na wszystkie gminy (innych jednostek samorządu terytorialnego w dniu 31 grudnia 1998 r. nie było) władające w tym dniu nieruchomościami zajętymi pod drogi publiczne gminne (gminne i lokalne miejskie) obowiązek wypłaty odszkodowań (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2002 r. II SA/Łd 2226/01).

17 Skoro zatem droga lokalna miejska była we władaniu Gminy B., a przepis art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. dotychczasowe drogi lokalne miejskie oraz gminne czynił zbiorczo drogami gminnymi, to zgodnie z art. 73 ust. 1 tej ustawy Gmina B. uzyskująca własność nieruchomości zobowiązana jest do zapłaty odszkodowania.

18 Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało orzec jak w sentencji.