Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r., I SA/Wa 184/15

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2015 r., I SA/Wa 184/15

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Anna Wesołowska Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2015 r. sprawy ze skargi Gminy C. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieruchomości oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzja z dnia [...] grudnia 2014r. nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] (błędnie wskazano [...] sierpnia) odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę C. prawa własności nieruchomości położonej w jednostce ewidencyjnej C., obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...].

3 W uzasadnieniu decyzji Komisja podała, że Wojewoda [...] wskazując art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 32, poz. 191 ze zm.) podjętą z urzędu decyzją z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] (błędnie wskazano [...] sierpnia) odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę C. prawa własności ww nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podniósł, że przedmiotowe mienie (oznaczone w dacie 27 maja 1990r. jako działka nr [...]) znajdowało się wówczas oraz znajduje się nadal w strefie oddziaływania zbiornika wodnego R. i potoku S., będącej obszarem zalewowym pozostającym w tamtym czasie we władaniu Okręgowej Dyrekcji Gospodarki Wodnej w [...]. W związku z tym służąc realizacji zadań publicznych (ochrony przeciwpowodziowej) spełnianych przez tę Dyrekcję, było wyłączone z komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r.

4 Odwołanie od powyższej decyzji wniosła Gmina C. podnosząc, że w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990r. przedmiotowa działka służyła mieszkańcom gminy jako urządzone boisko sportowe.

5 Rozpatrując sprawę niniejszą Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że ówczesny stan własnościowy spornego mienia nie jest kwestionowany. Także wpisy w księdze wieczystej nr [...] potwierdzają, że zostało ono przed dniem 27 maja 1990r. nabyte przez Skarb Państwa jako grunt rolny pozostający we władaniu Okręgowej Dyrekcji Gospodarki Wodnej w [...]. Organ II instancji podkreślił, że zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na inne cele nie można skutecznie dokonać ani uchwałą rady gminy ani planem zagospodarowania przestrzennego bez uprzedniej zgody organu administracji właściwego w tym względzie, a Gmina C. nawet nie twierdzi, że taką zgodę na przeznaczenie spornej działki na cele sportu otrzymała. Komisja dodała, że utrzymanie rolnego charakteru przedmiotowej nieruchomości także i po dniu 27 maja 1990r. wynika nadto z wypisu z rejestru gruntów. Jednocześnie z map spornego terenu, a także z pisma Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] grudnia 2011r. wynika, że działka nr [...] znajdowała się wtedy jak i znajduje się obecnie na terenie zalewowym w strefie oddziaływania zbiornika wodnego [...] oraz potoku [...] i rzeki D.. Takie tereny są przeznaczone na gromadzenie nadmiaru wód ze zbiorników oraz rzek i służą ochronie przed powodzią. Ich wydzierżawianie na cele sportowe nie zmienia istoty służenia tego mienia przede wszystkim ochronie przeciwpowodziowej. Organ II instancji podniósł, że według uregulowań ustawowych ujętych w art. 1, art. 4, art. 58 ust. 1 oraz art. 65 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne (Dz.U. nr 38, poz. 230) w brzmieniu wówczas obowiązującym, tego rodzaju grunty służyły w dniu 27 maja 1990r. wykonywaniu zadań należących do organów administracji rządowej, a w rozpatrywanym przypadku organem tym była Okręgowa Dyrekcja Gospodarki Wodnej w [...]. W konsekwencji powyższego w ocenie Komisji przedmiotowe mienie podlegało wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r.

6 Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina C. zarzucając jej naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 oraz art. 11 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r.

7 Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie, że Gmina C. nabyła z mocy prawa nieodpłatnie własność przedmiotowej nieruchomości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji.

8 W uzasadnieniu skargi podniesiono, że na dzień 27 maja 1990r. przedmiotowy grunt nie służył wykonywaniu zadań należących do organów administracji rządowej, bo znajdował się faktycznie we władaniu Gminy C. i było na tym gruncie urządzone boisko sportowe. Potwierdzeniem powyższej okoliczności jest zaświadczenie Wójta Gminy C. z 3 listopada 2011r. o przeznaczeniu działki [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Strona skarżąca podniosła, że od lat osiemdziesiątych przedmiotowa działka wykorzystywana była na urządzone boisko sportowe. Powyższe oznacza, że podlega ona komunalizacji.

9 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

11 Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawe, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

12 Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

13 Zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.). Przepis ten stanowi, że składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3 nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Organ odwoławczy uznał, że przepis ten ma zastosowanie w sprawie, ponieważ objęte decyzją działki gruntu służyły wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organu administracji rządowej stopnia ponadpodstawowego, a takie mienie jest wyłączone z komunalizacji z mocy prawa.

14 Pojęcie "służą wykonywaniu zadań publicznych" nie nawiązuje do stosunku prawnego, na podstawie którego korzysta się z danego mienia stanowiącego własność ogólnonarodową, lecz do charakteru zadań, którego wykonywaniu faktycznie służy określone mienie.

15 Komunalizacja z mocy prawa mienia ogólnonarodowego w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 ustawy z 10.05.1990 r. oznacza przejście z dniem wejścia w życie tej ustawy tj. 27.05.1990 r. własności mienia ogólnonarodowego należącego do podmiotów wskazanych w tym przepisuje na właściwą gminę.

16 Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy wynika, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i uznał, że sporne mienie nigdy nie należały do terenowego organu administracji państwowej, a rozpoznając sprawę wziął pod uwagę wszystkie okoliczności prawne i faktyczne mogące mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

17 Przede wszystkim z zaświadczenia Starostwa Powiatowego w [...] z dnia 10 maja 2012r. wynika, że w dniu 27 maja 1990r. w ewidencji gruntów jako władający działką nr [...] o pow. [...] ha wpisana była Okręgowa Dyrekcja Gospodarki Wodnej w [...] (k. 28 akt administracyjnych). Jak wynika z pism Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia 13 maja 2005r. z dnia 8 grudnia 2009r. , z dnia 15 marca 2005r. oraz z dnia 19 grudnia 2011r. (k. 9, 10, 13 i 19 akt administracyjnych ) działka nr [...], z której powstała działka nr [...] znajdowała się w dniu 27 maja 1990r.we władaniu jej poprzednika prawnego. Znajdowała się w tej dacie jak i obecnie na terenie zalewowym w strefie oddziaływania zbiornika wodnego [...], potoku [...] i rzeki [...]. Jak słusznie wskazał organ II instancji takie tereny są przeznaczone na gromadzenie nadmiaru wód ze zbiorników oraz rzek i służą ochronie przed powodzią i jak zasadnie przyjął organ istnienie na przedmiotowej działce boiska sportowego nie zmienia istoty służenia tego mienia przede wszystkim ochronie przeciwpowodziowej.

18 Należy zauważyć, że zgodnie z art. 65 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo wodne (Dz.U. nr 38, poz. 230 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990r. ochrona przed powodzią należy do zadań administracji rządowej i organów gminy. W niniejszej sprawie organem administracji rządowej była wówczas Okręgowa Dyrekcja Gospodarki Wodnej w [...].

19 Zgodnie z ustawą z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 z późn. zm.), która weszła w życie w dniu 27 maja 1990r. do właściwości organów gminy przeszły, jako zadania własne, z ustawy Prawo wodne: zatwierdzanie ugód w sprawach zmian stosunków wodnych na gruntach (art. 35 ust. 2), możliwość nakazywania wykonania niezbędnych urządzeń zabezpieczających wodę przed zanieczyszczeniem lub zabronienia wprowadzania ścieków do wody w przypadku wprowadzenia przez właściciela gruntu do wody ścieków nienależycie oczyszczonych (art. 49 ust. 2), organizowanie ochotniczych drużyn ratowniczych (art. 73 ust. 1), zarządzanie ewakuacji ludności z obszarów zagrożonych powodzią (art. 74).

20 Wprawdzie przepis art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym stanowi, że zadania własne gminy obejmują m.in. sprawy ochrony przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego jednakże nie oznacza to, że określone zadania z tego zakresu nadal nie pozostają zadaniami administracji rządowej, co potwierdza treść powołanego wyżej art. 65 Prawa wodnego.

21 Dodać należy, że nie bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje okoliczność, że w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki nr [...], z której wydzielono działkę nr [...] jako jej właściciela wpisano Skarb Państwa- Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...], której oddano nieruchomość w trwały zarząd - na podstawie Prawa Wodnego. Wprawdzie stan ten nie odnosi się do stanu z dnia 27 maja 1990r. jednakże w ocenie Sądu potwierdza ustalenia organów orzekających, że przedmiotowa nieruchomość służyła w dacie 27 maja 1990r. i służy nadal realizacji zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej.

22 W tej sytuacji bez znaczenia pozostają wbrew zarzutom skargi ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do przedmiotowej działki.

23 Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.