Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2009 r., I SA/Wa 1793/08

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2009 r., I SA/Wa 1793/08

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska (spr.) WSA Agnieszka Miernik Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego W. B. z Kancelarii Radców Prawnych [...] Sp. k. w W., ulica [...], tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z [...] października 2008 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu odwołania W. K. od decyzji nr [...] z [...] września 2008 r. wydanej przez Prezydenta Miasta W. o odmowie przyznania zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na dowiezienie i naprawę [...] oraz na zakup [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

3 W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wnioskiem z 22 września 2008 r. W. K. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w B.

4 o przyznanie zasiłku celowego z przeznaczeniem na dowiezienie i naprawę [...] oraz na zakup [...]. W toku prowadzonego postępowania pracownik socjalny ustalił, że zamki w drzwiach wnioskodawcy nie są popsute, działają prawidłowo, dlatego nie ma konieczności ich wymiany na nowe, zaś pozostawienie bez naprawy posiadanych przez W. K. maszyn do pisania nie pogorszy jego sytuacji bytowej, gdyż nie wykorzystuje on ich do celów zarobkowych. Uznając zatem, że zgłoszone żądania nie dotyczą podstawowych potrzeb bytowych i nie są niezbędne, decyzją z [...] września 2008 r. orzeczono o odmowie przyznania pomocy finansowej w formie zasiłku celowego i specjalnego bezzwrotnego zasiłku celowego na dowiezienie i naprawę trzech maszyn do pisania oraz na zakup dwóch zamków do drzwi wejściowych.

5 Od powyższej decyzji w ustawowym terminie odwołał się W. K.

6 Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wskazując na przepisy ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z

7 2008 r., nr 115, poz. 728) podkreśliło, że decyzje dotyczące przyznania lub odmowy przyznania zasiłku celowego mają charakter uznaniowy.

8 Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji nie przekroczył granic uznania. Przyznanie zasiłku celowego nie jest obowiązkiem organów, a ośrodki pomocy społecznej zachowują w tej mierze znaczny zakres swobody zarówno w ocenie warunków bytowych osoby zainteresowanej jak i w ocenie okoliczności sprawy, a

9 w konsekwencji w wyborze właściwego rozstrzygnięcia. Organ wskazał, że przy wydawaniu decyzji należy brać pod uwagę zarówno ograniczone środki finansowe

10 i potrzeby innych podopiecznych. Wobec tego konieczne jest dokonywanie wyborów, które ze zgłaszanych potrzeb powinny być zaspokajane w pierwszej kolejności. Kolegium zaznaczyło, że W. K. otrzymuje stałe wsparcie finansowe

11 z pomocy społecznej, jest on bowiem stałym klientem Ośrodka Pomocy Społecznej

12 w B., a jego dochody w kwocie [...] zł przekraczają kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej. Kolegium podkreśliło, że nie jest możliwe zaspakajanie wszelkich zgłaszanych przez niego potrzeb w żądanej wysokości i na wszystkie cele.

13 Z uwagi zaś na jego postawę roszczeniową pomoc przyznana w znacznych nawet kwotach nigdy w mniemaniu wnioskodawcy nie jest wystarczająca.

14 Reasumując Kolegium uznało, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu wskazującym na koniczność jej uchylenia. Organ odwoławczy podkreślił, że pomoc społeczna ma udzielać wsparcia, nie zaś spełniać wszystkie, często wygórowane lub niemożliwe do spełnienia żądania podopiecznych. Wnioskowana przez W. K. pomoc nie stanowi niezbędnej potrzeby bytowej, a on sam jest również zobowiązany wykorzystywać własne środki, możliwości

15 i uprawnienia do przezwyciężenia sytuacji w której się znalazł.

16 Wobec powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] października 2008 r, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z

17 [...] września 2008 r.

18 Na decyzję z [...] października 2008 r. W. K. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu wskazał na swoją trudną sytuację osobistą i majątkową.

19 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podkreślając, że przedstawione przez skarżącego zarzuty nie stanowią przesłanek do uwzględnienia skargi. Podtrzymał również argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

21 Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

22 Biorąc pod uwagę powyższe kryteria należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co skutkuje oddaleniem skargi wobec jej niezasadności.

23 Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115 poz. 726), zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, co oznacza, że zasiłek celowy jest formą pomocy pieniężnej przyznawanej na podstawie uznania administracyjnego. Wobec tego nawet samo spełnianie kryteriów ustawowych nie oznacza przyznania osobie zainteresowanej tego świadczenia. Uznanie administracyjne obejmuje ocenę warunków uzasadniających przyznanie pomocy, w tym cel, na który pomoc ta ma być przeznaczona.

24 Prawidłowo organy obydwu instancji ustaliły, że dochody skarżącego przekraczają kryterium dochodowe określone w art. 8 ust 1 pkt 1) ustawy z dnia

25 12 marca 2004 r. tj. kwotę [...] zł. Z tej przyczyny wniosek o przyznanie zasiłku celowego na podstawie przepisu art. 39 tej ustawy nie mógł być pozytywnie rozpoznany.

26 Słusznie organy uznały, że nie zostały również spełnione przesłanki do przyznania skarżącemu zasiłku na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy.

27 Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany zasiłek celowy specjalny, który nie podlega zwrotowi. Organy prawidłowo wskazały, że w niniejszej sprawie nie występuje szczególnie uzasadniony przypadek, uprawniający skarżącego do otrzymania tego świadczenia.

28 Zważyć należy, że założeniem zasiłku celowego jest zaspokojenie niezbędnej potrzeby bytowej (art. 41 ust. 1 w zw. z art. 39 ust. 1 ustawy), a więc takiej potrzeby, która związana jest z codziennym życiem i codziennym zaspokajaniem potrzeb żywieniowych, zdrowotnych, mieszkaniowych, edukacyjnych, itp. (wyrok NSA z

29 16 lutego 2007 r. I OSK 1022/06 lex 349601). Ponadto przepis art. 41 ust 1 wymaga dla przyznania specjalnego zasiłku celowego wystąpienia "uzasadnionego przypadku ".

30 Organ rozpoznający wniosek o przyznanie zasiłku celowego (również zasiłku celowego specjalnego) nie jest zobowiązany do spełniania wszelkich żądań strony, ma on obowiązek realistycznie ocenić, czy zaspokojenie potrzeby bytowej, której sfinansowania żąda wnioskodawca, jest w świetle jego sytuacji życiowej rzeczywiście niezbędne.

31 Niewątpliwie do niezbędnej potrzeby bytowej oraz "uzasadnionego przypadku" nie da się zaliczyć pokrycia kosztów dowiezienia i naprawy trzech maszyn do pisania oraz zakup dwóch zamków do drzwi wejściowych.

32 Brak takiej pomocy nie ma wpływu na wyżej wskazane potrzeby bytowe. Wykracza to także poza ustawowe zadania określone w przepisach o pomocy społecznej.

33 Należy mieć na względzie, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom

34 i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

35 Prawidłowo organy uznały, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się

36 w możliwościach pomocy społecznej.

37 Nie ulega zatem wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc i na wszystkie cele przez nie wskazane. Dlatego w przypadku decyzji uznaniowej, jaką jest decyzja rozstrzygająca w przedmiocie zasiłku celowego i specjalnego, działanie organu oznacza załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela w sytuacji zaistnienia uzasadnionego przypadku, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków.

38 Kontrolując decyzję uznaniową Sąd ustala, czy dopuszczalne było jej wydanie, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania oraz czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie.

39 Mając powyższe na uwadze, nie budzi zastrzeżeń Sądu przekonująca argumentacja organów, uzasadniająca odmowę przyznania zasiłku celowego na dowiezienie i naprawę trzech maszyn do pisania oraz zakup dwóch zamków do drzwi wejściowych Jak wyżej bowiem podniesiono nie jest to niezbędna potrzeba bytowa (zamek w drzwiach jest sprawny) oraz nie zachodzi "przypadek szczególnie uzasadniony" w rozumieniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej,

40 Z tych przyczyn odmowa przyznania świadczenia nie narusza też zasady swobodnego uznania organu. Zważyć należy, że skarżący od wielu lat korzysta ze stałej pomocy społecznej Ośrodka Pomocy Społecznej w B. Odmowa przyznania pomocy w sytuacji zaspakajania innych niezbędnych potrzeb życiowych skarżącego nie nasuwa zastrzeżeń. Zważyć bowiem należy, że organ pomocy społecznej zaspakaja także potrzeby innych osób.

41 Rekapitulując, należy stwierdzić, że nie można postawić organom orzekającym zarzutu dowolności w kwestii podjętego rozstrzygnięcia w zaskarżonej decyzji. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

42 O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 wyżej powołanej ustawy.