Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2017 r., I SA/Wa 1791/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lutego 2017 r., I SA/Wa 1791/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Joanna Skiba Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2017 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] obydwie w zakresie przyznanego świadczenia wychowawczego B. S. na N. S.; 2. zobowiązuje Prezydenta [...] do wydania, w terminie 14 dni od daty zwrotu akt sprawy z prawomocnym wyrokiem, decyzji przyznającej B. S. świadczenie wychowawcze na N S. na okres od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r.; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie

2 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...], (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r., nr [...] ), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], przyznającą świadczenie wychowawcze B.S. na rzecz N.S. i na rzecz N.S. na okres od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r., w kwocie po 500,00 zł.

3 Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

4 Wnioskiem z dnia 6 czerwca 2016 r. B.S. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz dzieci - N. i N.S.

5 Prezydent [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r nr [...] ,przyznał świadczenie wychowawcze na rzecz N.S. na rzecz N.S. na okres od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r., w kwocie po 500,00 zł. W uzasadnieniu organ podniósł, że B.S. wniosek z dnia 6 czerwca 2016 r. uzupełniła poprzez przedłożenie żądanych przez organ dokumentów w dniu 18 lipca 2016 r., a zatem świadczenia wychowawcze na dzieci N. i N.S. przysługują od dnia 1 lipca 2016 r., tj. od miesiąca w którym strona uzupełniła wniosek z dnia 6 czerwca 2016 r.

6 Od decyzji Prezydenta [...] odwołanie złożyła B. S., podnosząc, że złożyła brakujące dokumenty w sprawie po terminie, ponieważ dopiero w dniu 26 lipca 2016 r. otrzymała je od pracodawcy. Odwołująca wniosła o przyznanie świadczenia wychowawczego na oboje dzieci z wyrównaniem, za okres 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r.

7 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r. (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r.) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że zasady przyznawania świadczeń wychowawczych regulują przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2016 r. poz. 195, zwanej dalej u.p.p.w.d.) i przytoczyło treść przepisów art. 2 pkt 14, art. 4, art. 18 ust. 1 i art. 19 tej ustawy.

8 Organ odwoławczy wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...], Urząd W. wezwał B. S. do uzupełnienia dokumentów niezbędnych do rozpoznania wniosku z dnia 6 czerwca 2016 r., w terminie 14 dni od daty otrzymania wezwania. Organ pouczył stronę, że w przypadku niezastosowania się do niniejszego wezwania, pozostawi wniosek bez rozpatrzenia. Strona odebrała ww. wezwanie dnia 8 lipca 2016 r., a zatem termin na uzupełnienie braków wniosku upłynął w dniu 22 lipca 2016 r. Natomiast B.S. wniosek uzupełniła w dniu 18 lipca 2016 r. oraz w dniu 26 lipca 2016 r., tj. po terminie wskazanym w wezwaniu z dnia 29 czerwca 2016 r. Jednocześnie wnioskodawczyni w żaden sposób nie poinformowała organu o okolicznościach stanowiących przyczynę niedotrzymania terminu. W związku z powyższym organ I instancji przyznał świadczenie wychowawcze na dzieci N. i N.S. na okres od 1 lipca 2016 r., tj. od miesiąca w którym wnioskodawczyni uzupełniła wniosek złożony w dniu 6 czerwca 2016 r., a Kolegium uznało takie stanowisko organu I instancji za prawidłowe.

9 Decyzja Kolegium stała się przedmiotem skargi B.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wskazała, że nie zgadza się aby świadczenie na drugie dziecko nie zostało jej przyznane od dnia 1 kwietnia 2016 r., gdyż to świadczenie nie jest uzależnione od dochodu i nie miały na jego przyznanie wpływu dokumenty, które złożyła w dniach 8 i 26 lipca 2016 r. dotyczące uzyskanego dochodu. Strona w obszernym uzasadnieniu skargi podała argumenty za uwzględnieniem skargi oraz przyznaniem jej świadczenia wychowawczego na dwoje dzieci z wyrównaniem, uznając, że kluczowa jest data złożenia wniosku (6 czerwca 2016 r.).

10 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

12 Materialnoprawną podstawę podjętych rozstrzygnięć stanowiły przepisy u.p.p.w.d. regulujące zasady udzielania świadczenia wychowawczego w wysokości 500 złotych na dziecko w rodzinie, przeznaczonego na częściowego pokrycie wydatków związanych z wychowaniem dziecka, w tym opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb bytowych. Zgodnie z wolą ustawodawcy, świadczenie to niezależnie od dochodu rodziny przysługuje na drugie i kolejne dziecko w rodzinie, zaś na pierwsze jedynie wówczas, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 800 złotych, a jeżeli członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne 1200,00 złotych (art. 5 ust. 3 i 4 u.p.p.w.d.). Uprawnionymi do świadczenia są zaś, stosownie do art. 4 ust. 2 powołanej ustawy: matka, ojciec, opiekun faktyczny dziecka albo opiekun prawny dziecka. Rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do pierwszego świadczenia wychowawczego (przyznawanego na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r.), jest rok 2014. Prawo do świadczenia ustala się z uwzględnieniem określonych ustawą przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu (art. 48 ust. 2 u.p.p.w.d.). O tym co stanowi dochód, przesadzają z kolei przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1518), do których stosowania odsyła art. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. Są nim więc, stosownie do art. 3 pkt 1 lit. a tej ustawy, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

13 W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że skarżąca jest uprawniona do uzyskania świadczenia wychowawczego na dzieci: N.S. i N.S. ur. [...] kwietnia 2011 r. Niekwestionowanym pozostaje także, że żadne z jej dzieci nie legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności. Ponadto w odniesieniu do rodziny skarżącej zostały spełnione ustawowe przesłanki, dotyczące przyznania świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w dokumentach zgromadzonych w aktach i nie budzą również wątpliwości Sądu.

14 Istota sporu sprowadza się natomiast do oceny poprawności ustalenia przez organy, okresu na jaki zostało przyznane świadczenie na dzieci skarżącej. Organy, po rozpoznaniu wniosku skarżącej z dnia 6 czerwca 2016 r., przyznały stronie świadczenie wychowawcze na N.S. na okres od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r., w kwocie 500,00 zł oraz na N.S. na okres od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r., w kwocie 500,00 zł. Organy ustaliły bowiem, że pismem z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] , Urząd W. wezwał B. S. do uzupełnienia dokumentów niezbędnych do rozpoznania wniosku z dnia 6 czerwca 2016 r.. Wezwanie organów dotyczyło dokumentów służących ustaleniu dochodu rodziny skarżącej w 2014 r. B.S. wniosek z dnia 6 czerwca 2016 r. ostateczne uzupełniła w dniu 18 lipca 2016 r., wobec czego organ I instancji, mając na względzie treść art. 18 ust. 2 ustawy, przyznał świadczenie wychowawcze na dzieci N. i N.S., na okres od 1 lipca 2016 r., tj. od miesiąca, w którym wnioskodawczyni uzupełniła wniosek złożony w dniu 6 czerwca 2016 r.

15 Z argumentacją organów w zakresie przyznania świadczenia wychowawczego na N.S. od dnia 1 lipca 2016 r. nie sposób się zgodzić. Stosownie bowiem do treści art. 5 ust. 3 u.p.p.w.d. świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód w przeliczeniu na osobę nie przekroczy kwoty 800,00 zł. Natomiast a contrario na drugie dziecko w rodzinie świadczenie wychowawcze przysługuje niezależnie od kryterium dochodowego. W przedmiotowej sprawie N.S. jest drugim dzieckiem w rodzinie, a zatem do przyznania świadczenia wychowawczego na N.S. wymagane było od skarżącej jedynie złożenie kompletnego wniosku o przyznanie tego świadczenia. Organ w tej sytuacji nie był obowiązany do badania kryterium dochodowego, gdyż ustawodawca nie uzależnił od niego przyznania pomocy finansowej na drugie dziecko w rodzinie. Koniecznym do uzyskania świadczenia wychowawczego na drugie dziecko w rodzinie, jest wyłącznie złożenie wniosku przez osobę uprawnioną. Przy czym, zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego. Natomiast ust. 2 tego przepisu stanowi, że prawo do świadczenia wychowawczego ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu, o którym mowa w ust. 1. Jednakże, zgodnie z art. 49 ust.1 ustawy, w przypadku złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy – co miało miejsce w przedmiotowej sprawie - prawo do świadczenia wychowawczego na podstawie tego wniosku ustala się począwszy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci weszła w życie, tj. od 1 kwietnia 2016 r. (art. 58 tej ustawy).

16 Mając na względzie treść wyżej powołanych przepisów podnieść należy, że błędnie organy przyjęły, że świadczenie wychowawcze na N.S. przysługuje skarżącej od dnia 1 lipca 2016 r., gdy w okolicznościach sprawy świadczenie to przysługuje od dnia 1 kwietnia 2016 r., bowiem skarżąca wniosek w tym zakresie złożyła w dniu 6 czerwca 2016 r., czym wypełniła dyspozycję art. 49 ust. 1 u.p.p.w.d.

17 Z przyczyn wyżej wskazanych uznać należy, że organy w odniesieniu do przyznania świadczenia wychowawczego na N.S. od dnia 1 lipca 2016 r. naruszyły przepis art. 49 ust. 1 u.p.p.w.d. Naruszenie prawa materialnego, tj. art. 49 miało wpływ na wynik sprawy. Skarżącej bowiem należy się świadczenie wychowawcze na drugie dziecko, tj. córkę N.S. w kwocie po 500 zł miesięcznie za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r., a nie jak organy uznały od 1 lipca 2016 r. do 30 września 2017 r. Wobec czego koniecznym było uchylenie zaskarżonej decyzji Kolegium jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w zakresie przyznanego świadczenia wychowawczego B.S. na N.S., gdyż decyzje te nie zawierają rozstrzygnięcia w zakresie prawa do świadczenia wychowawczego na rzecz N.S., od 1 kwietnia 2016 r. do 30 czerwca 2016 r.

18 W odniesieniu natomiast do świadczenia przyznanego na pierwsze dziecko, tj. N.S. organy zasadnie przyznały świadczenie wychowawcze od dnia 1 lipca 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. W sytuacji bowiem złożenia wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, organ zobligowany jest do ustalenia dochodu rodziny wnioskodawcy, gdyż ww. świadczenie na pierwsze dziecko przysługuje jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 800,00 zł lub kwoty 1.200,00 zł gdy dziecko jest niepełnosprawne. W niniejszej sprawie kompletny wniosek z niezbędnymi do ustalenia kryterium dochodowego rodziny skarżącej dokumentami został złożony w dniu 26 lipca 2016 r., a zatem stosownie do art. 18 ust.2 u.p.p.w.d. Prezydent [...] prawidłowo przyznał świadczenie wychowawcze na rzecz N.S. od dnia 1 lipca 2016 r. To zaś powoduje, że wniesiona skarga w tym zakresie pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

19 Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 wyroku, na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie 2 wyroku, zobowiązując organ do wydania decyzji o wskazanej treści, na podstawie art. 151 p.p.s.a Sąd orzekł jak w punkcie 3 wyroku.