Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2009 r., I SA/Wa 1595/09

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 grudnia 2009 r., I SA/Wa 1595/09

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogdan Wolski Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi M. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku stałego oddala skargę.

Uzasadnienie

2 Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję działającego z upoważnienia Wójta - Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] odmawiającą przyznania M. I. świadczenia w postaci zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej.

3 W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:

4 W wyniku rozpatrzenia wniosku M. I. z dnia 16 czerwca 2009 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w P. - działający

5 z upoważnienia Wójta - decyzją z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] odmówił wnioskodawcy przyznania zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej z powodu niespełnionych wymogów dochodowych. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że miesięczny dochód M. I. znacznie przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej. Ponadto organ podkreślił, że uznając sytuację wnioskodawcy za przypadek szczególnie uzasadniony przyznano ww. - na podstawie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej - specjalne zasiłki celowe w miesiącu styczniu 2009 r. - [...] złotych, w miesiącu kwietniu 2009 r. -[...] złotych oraz w miesiącu maju 2009 r. -[...] złotych.

6 Od powyższej decyzji odwołanie wniósł M. I. podnosząc, że nie można odmówić mu pomocy powołując się na ustawę o pomocy społecznej, ponieważ grunty rolne których jest właścicielem są przez niego niezagospodarowane, zatem nie posiada z tego tytułu żadnych dochodów. W kolejnych pismach odwołujący się wniósł o podniesienie kwoty świadczeń przyznanych z pomocy społecznej do [...] złotych miesięcznie oraz wskazał, że cierpi na niedostatek z powodu opieszałości GOPS w P.

7 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. rozpatrując przedmiotowe odwołanie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji i wskazało w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że zgodnie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej ( Dz. U. z 2008 r. Nr 115,poz 728) zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Kolegium podkreśliło, że tylko łączne spełnienie wszystkich przesłanek warunkuje przyznanie świadczenia w tej formie, zaś organ administracji przyznając tę formę pomocy nie może kierować się uznaniowością.

8 Przywołując przepisy ustawy określające zasady przyznawania zasiłku stałego organ odwoławczy podniósł, że M. I. nie spełnia przesłanki kryterium dochodowego, które dla osoby samotnie gospodarującej wynosi obecnie [...] złotych.

9 Kolegium wskazało, że z akt sprawy wynika, iż odwołujący się jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowego oraz pobiera emeryturę z [...] w wysokości [...] złotych. Organ podkreślił, że wyliczony dochód z gospodarstwa rolnego (kwota [...] złotych) ma charakter ryczałtowy i jego ustalenie nie zależy od faktycznego uprawiania gospodarstwa rolnego. M. I. nie pozbawił się możliwości prowadzenia działalności rolniczej i tym samym na użytek ustawy o pomocy społecznej liczony jest dochód z będącego w jego posiadaniu gospodarstwa rolnego. Biorąc pod uwagę powyższe, Kolegium stwierdziło, że łączny miesięczny dochód skarżącego ([...] złotych) znacznie przekracza kryterium dochodowe ustalone dla osoby samotnie gospodarującej i w związku tym przyznanie zasiłku stałego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt jest niemożliwe.

10 Powyższa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2009 r. stała się przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez M. I. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że jest pozbawiony środków do życia, zaś przypisywanie mu dochodów, których w rzeczywistości nie ma jest wyrazem stronniczości Kolegium.

11 W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

12 W piśmie z dnia 7 grudnia 2009 r., stanowiącym uzupełnieni skargi, skarżący ponownie powołał się na swoją trudną sytuację materialną oraz podniósł, że ustawa o pomocy społecznej jest niezgodna z prawem wspólnotowym, a w tej sytuacji prawo to jest ważniejsze od prawa polskiego.

13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

14 Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

15 Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z prawem.

16 Rozstrzygniecie niniejszej sprawy sprowadza się do oceny, czy organy administracji słusznie przyjęły, iż skarżący nie spełnia wszystkich przesłanek warunkujących przyznanie zasiłku stałego.

17 Na wstępie wskazać należy, że rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Stosownie do treści art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwianie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka (art. 3 ust. 1). Nie oznacza to jednak, że pomoc społeczna ma utrzymywać osoby, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej oraz zaspokajać ich wszystkie potrzeby i oczekiwania. Zwłaszcza, że możliwości finansowe ośrodków pomocy społecznej nie są nieograniczone, a liczba osób wymagających wsparcia jest znaczna i stale rośnie.

18 Jednym z rodzajów świadczeń z pomocy społecznej jest zasiłek stały, którego materialnoprawną podstawę stanowi art. 37 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie

19 z ust. 1 pkt 1 powołanego przepisu zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Z treści tego przepisu wynika, iż przyznanie zasiłku stałego uzależnione jest od spełnienia przez osobę wnioskującą o ten rodzaj pomocy dwóch przesłanek: niezdolności do pracy oraz nieprzekraczania ustawowo określonego kryterium dochodowego. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie.

20 Zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. W przypadku posiadania gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 207 złotych (art. 8 ust. 9 powołanej ustawy). Przy czym stosownie do ust. 4 powyższego artykułu do dochodu tego nie wlicza się jednorazowego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze, świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych oraz zapomogi pieniężnej, o której mowa w przepisach o zapomodze pieniężnej dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenia przedemerytalne w 2007 r.

21 Zasiłek stały stanowi zaś różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 444 złotych miesięcznie i niższa niż 30 złotych (art. 37 ust. 2 pkt. 1 i ust. i 3).

22 Kryterium to stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej w zw. z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950) dla osoby samotnie gospodarującej wynosi obecnie 477 złotych.

23 W świetle powyższych regulacji za prawidłowe należy uznać ustalenia organów orzekających odnoszące się do dochodu skarżącego. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy, skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego

24 o powierzchni [...] ha przeliczeniowego, z którego dochód wyliczony zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej wynosi [...] złotych oraz pobiera emeryturę z [...] w wysokości [...] złotych. Zatem dochód skarżącego ([...] złotych) obliczony zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej znacznie przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej tj. 477 złotych.

25 Podnieść w tym miejscu należy, iż - jak słusznie zauważył organ odwoławczy

26 w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - wyliczony w oparciu o przepis art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej dochód z gospodarstwa rolnego ma charakter ryczałtowy i jego ustalenie nie zależy od faktycznych dochodów otrzymywanych z uprawy gospodarstwa rolnego. Zatem dla potrzeb ustalenia prawa do zasiłku dla osoby samotnie gospodarującej organ administracji obowiązany jest uwzględnić dochód z będącego w jej posiadaniu gospodarstwa rolnego, bez względu na to, czy gospodarstwo rolne przynosi rzeczywiste dochody, czy też nie. Ustalony z góry dochód z jednego hektara przeliczeniowego nie musi więc pokrywać się z dochodem rzeczywiście osiąganym. Sztywne określenie dochodu nie pozwala też organowi na uwzględnienie różnych niespodziewanych zdarzeń losowych, które uniemożliwiły jego wypracowanie (por. wyrok NSA z dnia 23 października 1997 r., sygn. akt I SA 926/07, niepubl., wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 841/08, niepubl.).

27 Ponieważ prawidłowo wyliczony miesięczny dochód skarżącego przekracza kryterium dla osoby samotnie gospodarującej, to uznać należy, że organy administracji słusznie odmówiły przyznania świadczenia w postaci zasiłku stałego.

28 Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.