Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2016 r., I SA/Wa 158/16

wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2016 r., I SA/Wa 158/16

Sentencja

1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Bożena Marciniak WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.

Uzasadnienie

2 I SA/Wa 158/16 UZASADNIENIE

3 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...], o powierzchni [...] ha, obręb [...], powiat [...].

4 Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

5 H. W. wnioskiem z dnia [...] października 2006 r. wystąpiła - na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51) - o wydanie decyzji stwierdzającej, że nieruchomość położona w [...] (gmina [...]) stanowiąca obecnie działki nr [...] powierzchni [...] ha (zabudowana pałacem wpisanym do rejestru zabytków) oraz nr [...] o powierzchni [...] ha, stanowiąca zabytkowy park wraz ze stawem i zabytkowymi zabudowaniami parkowymi, a stanowiąca uprzednio własność Z. M., nie podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13)

6 Decyzją nr [...] z dnia [...] października 2007 r. Wojewoda [...] orzekł, że część nieruchomości ziemskiej pod nazwą hipoteczną "[...]" i "[...]", składająca się z działek oznaczonych obecnie w ewidencji gruntów i budynków nr [...] i [...], podlega działaniu przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu i z mocy samego prawa przechodzi na własność Państwa.

7 Powyższe orzeczenie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...], uchylił w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

8 Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. orzekł, że część nieruchomości ziemskiej "[...]" i "[...]", dla której prowadzono księgę hipoteczną nr [...], położona w m. [...], powiat [...], na której znajduje się zespół pałacowo-parkowy, składająca się z działek oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków numerami [...] oraz [...] - nie podpada pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu.

9 W dniu [...] lipca 2013 r. Miasto [...] złożyło odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r.

10 Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi umorzył postępowanie odwoławcze w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...], z uwagi na brak interesu prawnego Miasta do zaskarżenia tej części decyzji. Z kolei postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], Minister stwierdził niedopuszczalność odwołania Caritas Diecezji [...].

11 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr [...] o powierzchni [...] ha, potwierdzając tym samy, że nieruchomość ta nie podpada pod działanie dekretu o reformie rolnej.

12 Organ wskazał, że przedmiotowe postępowanie prowadzone na podstawie § 5 ust. 1 rozporządzenia ma za przedmiot ustalenie, czy dana nieruchomość podpada pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu, czy też nie. Zgodnie z powołanym przepisem na cele reformy rolnej przeznaczone były nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeśli ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni.

13 Niniejszym postępowaniem odwoławczym objęta była działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni [...] ha, obręb [...], powiat [...] (KW [...]), której właścicielem jest Miasto [...]. Wymieniona działka pochodzi z majątku ziemskiego "[...]" i "[...]", które stanowiły własność Z. M. na podstawie umowy z dnia [...] października 1924 r. Nieruchomość została przejęta na cele reformy rolnej w oparciu o art. 2 ust. 1 dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Po przejęciu przez Państwo nieruchomość - wraz z pałacem i całym tzw. ośrodkiem majątku o powierzchni [...] ha - został przeznaczony na potrzeby Szpitala Powiatowego w [...].

14 Minister wskazał, że działka nr [...] mieściła się w granicach parku. Wraz z nieobjętymi postępowaniem odwoławczym działkami nr [...] (pałac) oraz [...] tworzyła kompleks, którego północne, zachodnie i południowe granice korespondują z opisem znajdującym się w ewidencji parku. Powierzchnia tego kompleksu wynosi [...] ha. Różnice, które powstały pomiędzy tak obliczoną powierzchnią, a areałem wskazanym w ewidencji parku ([...] ha) wynikają prawdopodobnie ze zmiany przeznaczenia wschodniej części, która utraciła charakter parku i została podzielona na szereg niewielkich działek ewidencyjnych zabudowanych obiektami budownictwa jednorodzinnego. Współczesne granice parku nie pokrywają się z granicami dawnymi, nie ma to jednak decydującego znaczenia dla sprawy, skoro cała działka nr [...], objęta niniejszym postępowaniem odwoławczym, mieściła się w dawnych granicach parku.

15 Z ewidencji parku dworskiego wynikało, że oprócz pałacu (działka nr [...]) w parku znajdowały się stajnia dworska (ozn. jako "stajnia cugowa“ lub "stajnia wyjazdowa i garaż“) oraz dwa budynki wzniesione w latach 40 XX wieku dla służby niemieckiej. Niewielka odległość od pałacu oraz charakterystyka stajni pozwala twierdzić, że w stajni trzymano konie do zaprzęgania bryczki, czy powozu, a nie konie robocze wykorzystywane w pracach polowych. Z kolei wskazana w ewidencji parku dworskiego data powstania budynków znajdujących się na północny wschód od pałacu budzi wątpliwości, ponieważ z rejestru gruntów (k. 51) wynika, że pochodzą one z [...] r. Na szkicu z [...] r. oznaczone są one jako domy mieszkalne drewniane. Niezależnie od daty ich powstania organ przyjąć jednak, że nie pełniły one funkcji gospodarczej.

16 W południowej części parku znajdował się staw, niepełniący jednak funkcji gospodarczej, lecz stanowiący element układu kompozycyjnego parku.

17 Organ wskazał, że o powiązaniu części rezydencjalnej z majątkiem ziemskim mogłoby przesądzać dostosowanie dworu do zarządzania pracami rolnymi (np. istnienie w dworze kantoru czy biura, gdzie znajdowały się księgi rachunkowe, dokonywano płatności pracownikom i dostawcom), przy nieistnieniu na terenie majątku innego typu miejsca. Tymczasem zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że zabudowania zespołu dworsko-parkowego były wykorzystywane do czynności związanych z bieżącym administrowaniem majątkiem, przeciwnie - dom administracyjny znajdował się na północny zachód od pałacu, a porównanie szkicu budowlanego z mapą ewidencyjną prowadzi do wniosku, że dom administracyjny położony był na obecnej działce 1/8, a zatem poza obszarem objętym prowadzonym postępowaniem.

18 Na zachód od działki [...], po drugiej stronie drogi, znajdowało się podwórze folwarczne na które składały się: browar, pięć czworaków oraz zabudowania gospodarcze (m.in. wozownia, obora, stodoła, kuźnia i stelmacharnia, chlewy służbowe, kurnik). W skład majątku wchodził również folwark w [...], gdzie także znajdowały się zabudowania gospodarcze.

19 W ocenie Ministra zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie pokazuje, że działka nr [...] jako część parkowa miała charakter mieszkalno-wypoczynkowy, nie była wykorzystywana do produkcji rolniczej ani do zarządzania majątkiem. Nie stanowiła więc nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym. Charakter nieruchomości oraz późniejsze przekazanie jej szpitalowi wykluczają możliwość przeznaczenia jej na którykolwiek z celów reformy rolnej. Część parku objęta działką nr [...] wchodziła w skład założenia pałacowo-parkowego, które było niezależne od części folwarcznej. To w części folwarcznej znajdowały się budynki niezbędne do prowadzenia działalności rolniczej oraz zabudowania mieszkalne dla pracowników. Na działce nr [...] nie było żadnych zabudowań gospodarczych ani administracyjnych, bez których prawidłowe funkcjonowanie gospodarstwa rolnego nie byłoby możliwe. A zatem jeżeli działka nr [...] nie pozostawała w związku funkcjonalnym z gospodarczą częścią majątku, to tym samym można przyjąć, że nieruchomość ta nie mogła być przejęta na cele reformy rolnej.

20 Na powyżą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło Miast [...], wnosząc o jej uchylenie.

21 W ocenie Miasta zaskarżoną decyzją Minister naruszył § 5 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, w związku z art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r o przeprowadzeniu reformy rolnej, poprzez niewłaściwe zastosowanie i interpretację. Zdaniem strony organ całkowicie pominął fakt, że w opracowaniu z [...] r. pt. "Katalog Parków Województwa [...]“, w wykazie nieruchomości ziemskich przejętych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. oraz w wykazie rozparcelowanych majątków wynika, że "[...]" i "[...]" miały ogólną powierzchnie [...] ha. W skład tej powierzchni wchodziły: grunty orne - [...] ha, pastwiska [...] ha , ogrody warzywne [...] ha , sady owocowe - [...] ha , zabudowania - [...] ha , wody - [...] ha , drogi - [...] ha , rowy - [...] ha , lasy - [...] ha , inne [...] ha. Nazwa park ani też zespół pałacowo – parkowy, nie występował w wyżej wymienionym protokole i wykazach, które są dokumentami źródłowymi.

22 Część zalesienia określono jako park, a będąca częścią dóbr ziemskich, położona była za granicami ulicy parkowej (obecnie są to działki nr [...],[...],[...] stanowiące własnością prywatną).

23 Skarżacy uzanał również, że organ orzekający przyjął nieprawidłową definicję "nieruchomości ziemskiej". Żaden z dowodów zgromadzonych w sprawie, nie wykazuje braku związku funkcjonalnego pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym, a pozostałą częścią "[...]", a wręcz przeciwnie według protokołu sporządzonego w dniu [...] października 1944 r. wynika, że wszystkie składniki majątkowe w tym pałac wymienione w protokole tworzą zorganizowaną całość.

24 Brak jest także dowodów, że droga znajdująca się na zachód od działki nr [...] rozdzielała część dóbr na część służącą pod działanie gospodarcze i mieszkaniowo- wypoczynkową. Droga ta była częścią dóbr ziemskich i służyła jako droga dojazdowa.

25 Skarżacy podkreślił również, że brak jest także dowodów, że zespół pałacowo-parkowy finansowany był z dochodów "[...]". Z. M. był wspólnikiem spółki i członkiem zarządu. Spółka była odrębnym podmiotem gospodarczym i trudno przyjąć, że dochody ze spółki były przeznaczane na potrzeby "zespołu pałacowo-parkowego"

26 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

27 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

28 Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 30 listopada 2015 r., wydana w odniesieniu do działki oznaczonej nr [...], stanowiącej park otaczający pałac położony w [...], będący dawną własnością Z. M. , odpowiada prawu.

29 Przedmiotowa nieruchomość została przejęta na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu, zgodnie z którym na cele reformy rolne podlegały przejęciu nieruchomości ziemskie, które miały charakter rolniczy, a więc mogły być wykorzystanej na cele wskazane w art. 1 ust. 2 dekretu, pod warunkiem, że stanowiły własność albo współwłasność osób fizycznych lub. prawnych i o ile ich rozmiar łączny przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich łączny rozmiar przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Wszystkie nieruchomości ziemskie, wymienione w treści dekretu przechodziły bezzwłocznie, bez żadnego wynagrodzenia w całości, na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na cele, wskazane w art. 1 dekretu.

30 W nawiązaniu do zarzutów skargi podkreślenia wymaga, że zasadnicze znaczenie dla określenia zakresu zastosowania powyższych przepisów dekretu PKWN ma ustalenie znaczenia terminu "nieruchomość ziemska". Obecnie w orzecznictwie sądowym (np. uchwała składu 7 sędziów NSA z 5 czerwca 2006 r., sygn. akt OPS 2/06, ONSAiWSA 2006/5 poz. 123; uchwała składu 7 sędziów NSA z 10 stycznia 2011 r., sygn. akt OPS 3/10, ONSAiWSA 2011/2 poz. 23). ugruntował się pogląd, zgodnie z którym na gruncie tego przepisu, na cele reformy rolnej mogą być przeznaczone tylko te nieruchomości ziemskie, które odpowiadają celom wskazanym w art. 1 ust. 2 dekretu. Nie może tu zatem chodzić o wszystkie nieruchomości, które mogły być nazwane jako ziemskie, ale o pewną ich grupę, przydatną do realizacji określonych celów, które zostały wyczerpująco wymienione w art. 1 ust. 2 lit. a, b, c, d i e dekretu. Nie bez znaczenia pozostaje też pogląd Trybunału Konstytucyjnego wyrażony w uchwale z dnia 19 września 1990 r., sygn. akt W 3/99 (OTK z 1990 r., poz. 26, s. 174), że pod pojęciem "nieruchomość ziemska" używanym w dekrecie, należy rozumieć nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, tzn. takie, które są lub mogą być wykorzystywane do produkcji roślinnej, zwierzęcej czy sadowniczej.

31 W sprawach dotyczących podpadania bądź niepodpadania określonych nieruchomości pod działanie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej na podstawie § 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. , organy muszą zatem ustalać, czy wszystkie nieruchomości wchodzące w skład konkretnej nieruchomości ziemskiej miały bezpośrednio charakter rolniczy bądź, w przypadku braku takiego stwierdzenia, były funkcjonalnie związane z taką nieruchomością ziemską. Z kolei tzw. związek funkcjonalny należy rozumieć jako możliwość (bądź jej brak) prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego bez części rezydencjalnej , w tym także parku i odwrotnie.

32 Pojęcie związku funkcjonalnego, jako warunku objęcia zespołu pałacowo-parkowego przepisami dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, nie jest wprawdzie normatywnie definiowane, lecz należy powtórzyć, że w judykaturze wiąże się z tym pojęciem określone skutki, wyrażany jest już ugruntowany pogląd, iż "związek funkcjonalny" zachodzi wówczas gdy nie jest możliwe prawidłowe funkcjonowanie gospodarstwa rolnego bez części rezydencjalnej i odwrotnie. Zauważyć w tym miejscu należy, że w orzecznictwie sądowym wielokrotnie podkreślano, że powiązania podmiotowe, finansowe i terytorialne zespołów pałacowo – parkowych z pozostałą częścią nieruchomości ziemskiej nie mogą przesądzić o istnieniu związku funkcjonalnego. Nie ma zatem znaczenia, czy został on fizycznie oddzielony od zabudowań gospodarczych, ani też czy park graniczył z częścią gospodarczą majątku. Istotną rolę odgrywa natomiast, czy możliwe jest faktyczne określenie granic części nieruchomości ziemskiej, która nie służyła ze swej natury produkcji rolnej.

33 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżoną decyzją stwierdził, że opisana wyżej nieruchomość stanowiąca działkę nr [...], zajętą pod zabytkowy park otaczający zabudowania dawnego pałacu dóbr ziemskich Przeździatka wraz ze zestawem i zabytkowymi zabudowaniami parkowymi , położonego obecnie w [...], nie podpadała pod działanie opisanego wyżej dekretu.

34 Sąd podziela co do zasady stanowisko Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, że w dacie wejścia w życie dekretu nie i staniał związek funkcjonalny pomiędzy parkiem , a rolniczą częścią majątku, który uzasadniałby twierdzenie, że park stanowił element niezbędny do prawidłowego funkcjonowania nieruchomości ziemskiej. Nie wskazuje na to w szczególności sposób zarządzania powyższą nieruchomością przez jej właściciela, który ów zarząd sprawował poprzez wyznaczoną do tego osobę rezydującą poza częścią pałacowo – parkową majątku w tzw. domu administracyjnym oznaczonym nr [...], który znajdował się na północny zachód od pałacu na obecnej działce nr [...] tj. poza granicami nieruchomości obejmującymi przedmiotowe postępowanie.

35 Z akt sprawy bezsprzecznie wynika natomiast , że zarówno pałac jak i jego parkowe otoczenie stanowiące dzieło architektoniczne H. M. i W. K., pełniły funkcję mieszkaniową, reprezentacyjną i rekreacyjną, tworząc przestrzennie niezależną i zamierzoną programowo kompozycję poza gospodarstwem rolnym majątku.

36 Ewidencja parku dworskiego dokumentuje , że zachował się on w swoich pierwotnych granicach, a różnica jego powierzchni w stosunku do założenia podstawowego o powierzchni [...] ha ( obecnie [...] ha) wynika ze zmiany przeznaczenia wschodniej części parku, która przekazana została na budownictwo jednorodzinne i obecnie stanowi szereg działek zabudowanych stanowiących własność osób trzecich, czego strony postępowania nie kwestionują. Sam park , zgodnie z dokumentami omówionymi przez organ, mieścił w sobie zabudowania stajni dworskiej i budynki dla służby niemieckiej , co do których poza sporem jest , że nie pełniły one funkcji gospodarczej nieruchomości rolnej. Protokół przejęcia spornej nieruchomości z dnia [...].10.1944r. potwierdza natomiast, że stawy urządzone w obrębie parku nie służyły hodowli ryb lecz stanowiły jego element krajobrazowy w ramach całości założenia architektonicznego.

37 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prawidłowo wywiódł zatem,, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do stwierdzenia związku funkcjonalnego i gospodarczego pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym, w szczególności parkiem, a pozostałą częścią majątku, który wyraźnie wskazywałby, że zespół pałacowo-parkowy lub sam park , stanowił centrum zarządzania produkcją rolną, bez którego wytwórczość ta nie mogłaby prawidłowo funkcjonować. W orzecznictwie NSA wielokrotnie wyjaśniano, że dla istnienia związku funkcjonalnego nie wystarcza związek podmiotowy przez osobę właściciela, ani też powiązania finansowe i terytorialne. Taka nieruchomość musiałaby pozostawać we wzajemnej łączności z nieruchomością ziemską pełniąc funkcję usługową w stosunku do gruntów rolnych, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca (vide wyrok NSA z 3 października 2008, sygn. akt i OSK 1162/07).

38 W ocenie Sądu przyjęta w zaskarżonej decyzji koncepcja rozumienia przepisów o przeprowadzeniu reformy rolnej jest prawidłowa. W szczególności rozważania Ministra w pełni realizują wypracowaną przez sądy administracyjne wykładnię pojęcia nieruchomości rolnej oraz związku funkcjonalnego tj. powiązań pomiędzy całą nieruchomością rolną a pałacem i parkiem, które nie służyły do celów produkcji rolnej lecz pełniły funkcję mieszkalną, reprezentacyjną i rekreacyjną.

39 Analizując wypracowane przez orzecznictwo kryteria wzajemnych powiązań parku ( a w praktyce pałacu i parku) z resztą majątku organ doszedł do uzasadnionego wniosku, że zespół pałacowo-parkowy mógł funkcjonować niezależnie od majątku ziemskiego, podobnie jak samo gospodarstwo dla prawidłowego działania nie wymagało powiązania z parkiem . Skoro nie istniał związek funkcjonalny, pałac oraz park nie mogły zostać potraktowane jako obiekty przeznaczone do produkcji rolnej.

40 Ustalając stan faktyczny sprawy, organ szczegółowo przeanalizował ewidencję parku sporządzoną w [...]r. przez Stowarzyszenie [...] oraz pozostałe dokumenty zgromadzone i omówione w aktach sprawy, a jego ustalenia znalazły odzwierciedlenie w logicznym, obszernym i prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

41 Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślić należy , że żądanie zawarte w jej pkt.1 nie może zostać uwzględnione . Sądy administracyjne w ramach przyznanych im kompetencji nie mają bowiem uprawnienia do merytorycznego orzekania, o co wnosi Miasto [...]. Sąd administracyjny uprawniony jest jedynie do zobowiązania organu do wydania orzeczenia z ewentualnym wskazaniem sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia .

42 Strona Skarżąca zarzuciła ponadto, że podstawą wydania obu kwestionowanych decyzji było opracowanie dotyczące parku przypałacowego, sporządzone w 1980 r. przez Zespół [...]. Istotnym jest wobec podkreślenie , że omawiany dokument pochodzi ze zbiorów urzędowych Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pozyskał go w celu zgromadzenia niezbędnych materiałów dowodowych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Minister rozpoznający sprawę poddał go analizie wraz z innymi materiałami zgromadzonymi w aktach i ocenił w kontekście całego materiału dowodowego sprawy.

43 Sąd podziela pogląd organu, że Skarżące Miasto [...] bezzasadnie kwestionuje istnienie wyodrębnionej części rezydencjalnej majątku argumentując , że w dokumentach sporządzonych w dacie nacjonalizacji nie występuje nazwa " park " ani określenie "zespół parkowo- pałacowy".

44 Trafnie wywiódł organ w skierowanej do sądu odpowiedzi na skargę , że tego typu dokumenty sporządzane były na urzędowych formularzach, które zawierały zamknięty katalog użytków, wśród których nie było ujętej kategorii "park" ani "zespół pałacowo-parkowy". Część mieszkalno- wypoczynkowa była więc kwalifikowana w inny sposób, np. jako "inne" lub "grunty pod zabudowaniami", w niektórych zaś przypadkach park mógł być oznaczony jako "las".

45 W całej rozciągłości podzielić należy zatem pogląd Ministra , że okoliczność ta nie zmienia faktu, że w polskich majątkach ziemskich , ponad wszelką wątpliwość istniały ich reprezentacyjne części mieszkalne w postaci pałaców lub dworów, które otoczone były zwykle parkami krajobrazowymi. Funkcjonowanie takiego zespołu w majątku [...], jego granice i sposób wykorzystania wynikają z zebranych w sprawie dowodów.

46 Także argumenty związane z finansowaniem zespołu pałacowo-parkowego nie mogą być w ramach skargi uwzględnione jako, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie zawarł żadnych twierdzeń istotnych dla tej kwestii, wskazując jedynie, że okoliczność taka nie ma znaczenia dla oceny występowania związku funkcjonalnego

47 Dlatego też zarzuty skargi dotyczące błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przez organ odwoławczy § 5 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. , sprzeczności ustaleń organu z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz naruszenia przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Sąd uznał za nieuzasadnione.

48 Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji

49 .