Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2016 r., I SA/Wa 157/16
wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 kwietnia 2016 r., I SA/Wa 157/16
Sentencja
1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu oddala skargę.
Uzasadnienie
2 Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] - po rozpoznaniu wniosku A. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej: Spółka) - na podstawie art. 58 § 2 k.p.a. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że odmowa zmiany stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest nieuzasadniona.
3 Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
4 Zawiadomieniem z dnia 13 sierpnia 2010 r. Prezydent [...], po rozpoznaniu wniosku A. Sp. z o. o z siedzibą w [...] z dnia 7 maja 2009 r., odmówił zmiany wysokości z 3% na 1% stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...]. Organ wskazał, że dopiero z chwilą wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku, któremu zmieniono sposób użytkowania z biurowo-socjalnego na zamieszkania zbiorowego, istnieje prawna możliwość rozpoczęcia mieszkaniowego sposobu wykorzystania nieruchomości. Zawiadomienie doręczono użytkownikowi wieczystemu w dniu 24 sierpnia 2010 r.
5 Zawiadomieniem z dnia 25 stycznia 2013 r. Prezydent [...], po rozpoznaniu kolejnego wniosku Spółki z dnia 2 listopada 2012 r., ustalił ze skutkiem na dzień 1 stycznia 2013 r., stawkę procentową opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m2 z obrębu [...] w wysokości 1 % wartości przedmiotowego gruntu. Zawiadomienie doręczono użytkownikowi wieczystemu w dniu 4 lutego 2013r.
6 W dniu 11 lutego 2013 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek Spółki z siedzibą w [...] w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o uznanie, że odmowa zmiany z 3% na 1% wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] – dokonana zawiadomieniem z dnia 13 sierpnia 2010 r. - jest nieuzasadniona. Spółka podała, iż wnioskiem z dnia 7 maja 2009 r. wystąpiła o zmianę z 3% na 1% stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego ww. opisanej nieruchomości gruntowej w związku ze zmianą funkcji budynku położonego na tej działce z biurowo - magazynowego socjalnej na obiekt zamieszkania zbiorowego. Jednakże, właściciel nieruchomości - pismem z dnia 13 sierpnia 2010 r. - odmówił dokonania takiej zmiany. Następnie, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] wnoszącą sprzeciw do zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania z funkcji biurowo - socjalnej na obiekt zamieszkania zbiorowego budynku położonego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...] i umorzył postępowanie przed organem I instancji.
7 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. odmówiło przywrócenia terminu do złożenia wniosku. Organ wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepis art. 58 § 2 k.p.a. stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyn uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby wymagane jest dopełnienie czynności, dla której określony był termin.
8 Kolegium wyjaśniło, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy wykazane zostanie, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli wówczas, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1980, s. 136).
9 W rozpatrywanej sprawie zawiadomienie z dnia 13 sierpnia 2010 r. zostało doręczone Spółce w dniu 24 sierpnia 2010 r., doręczenie przedmiotowego pisma potwierdził także przedstawiciel Spółki obecny na rozprawie w dniu 9 czerwca 2015 r.. A zatem - trzydziestodniowy termin do wniesienia wniosku o uznanie, że odmowa była nieuzasadniona upływał w dniu 24 września 2010 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że wniosek nadany w dniu 11 lutego 2013 r. w urzędzie pocztowym przez Spółkę został wniesiony z uchybieniem ww. terminu. Okolicznością mającą przy tym usprawiedliwiać uchybienie terminu było otrzymanie w dniu 4 lutego 2013 r. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Jednakże, zdaniem Kolegium, wskazana przez Spółkę okoliczność nie może stanowić przesłanki uzasadniającej przywrócenie terminu do zaskarżenia odmowy zmiany stawki procentowej i w konsekwencji zmiany stawki procentowej od dnia 1 stycznia 2010 r. Odmowa zmiany z 3% na 1% wysokości stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] nastąpiła po rozpoznaniu wniosku Spółki z dnia 7 maja 2009 r., natomiast zmiana stawki dokonana zawiadomieniem z dnia 25 stycznia 2013 r. - na wniosek Spółki z dnia 2 listopada 2012r.
10 W świetle powyższego organ uznał, iż w niniejszej sprawie Spółka nie uprawdopodobniła braku winy, nie spełniła tym samym jednej z przesłanek, o których mowa w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a tylko łączne ich spełnienie pozwala organowi odwoławczemu na przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o uznanie odmowy zmiany stawki za nieuzasadnioną.
11 Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie, wniosła A. spółka z o. o. z siedzibą w [...], reprezentowana przez radcę prawnego W. Z.
12 Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
13 1) art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie mimo wykazania przez Skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu braku winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od zawiadomienia Prezydenta [...] z dnia 13 sierpnia 2010 r.;
14 2) art. 80 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie całokształtu materiału dowodowego i uznanie, że:
15 a) fakt prowadzenia długoletniego postępowania administracyjnego i następnie sądowo-administracyjnego zakończonego powstaniem merytorycznej podstawy do wniesienia odwołania od zawiadomienia Prezydenta [...] z dnia 13 sierpnia 2010 r. nie stanowił okoliczności uzasadniającej brak winy Skarżącego w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od tego zawiadomienia;
16 b) wydanie zawiadomienia Prezydenta [...] z dnia 13 sierpnia 2010 r. i decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. na skutek odrębnych wniosków Skarżącego złożonych w znacznych odstępach czasu świadczy o tym, że otrzymanie w dniu 4 lutego 2013 r. decyzji Wojewody [...] nr [...] nie usprawiedliwiało uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od zawiadomienia z dnia 13 sierpnia 2010 r.;
17 c) Skarżący mógł wnieść w terminie odwołanie od zawiadomienia Prezydenta [...] z dnia 13 sierpnia 2010 r., podczas gdy brak było ku temu materialnej podstawy do czasu otrzymania 4 lutego 2013 r. decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r.
18 W konsekwencji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według obowiązujących przepisów.
19 W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
21 Skarga jest nieuzasadniona i podlega oddaleniu.
22 Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada, nr [...] odpowiada prawu, nie istniały bowiem jakiekolwiek przesłanki, aby w przedmiotowej sprawie organ mógł przywrócić termin do złożenia wniosku o uznanie, że odmowa zmiany (z 3% na 1%) stawki procentowej opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste gruntu jest nieuzasadniona.
23 Po pierwsze wskazać należy, że pomimo, iż aktualizacja opłaty rocznej stanowi co do istoty sprawę o charakterze cywilnoprawnym, to jednak rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu rozstrzygane jest postanowieniem jak stanowi art. 59 § 1 k.p.a. Przy czym art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) nie przewiduje, aby od takiego rozstrzygnięcia Kolegium służył sprzeciw do sądu powszechnego, gdyż służy on jedynie od orzeczenia, o którym mowa w art. 79 ust. 3 tej ustawy, a postanowienie w kwestii przywrócenia terminu orzeczeniem takim nie jest. Jednocześnie z mocy art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami od postanowienia, wydanego przez samorządowe kolegium odwoławcze, w myśl zasad wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego nie służy zażalenie. Konsekwencją tego jest uznanie przez Sąd, że na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ustalenie zasadności aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, jako postanowienie kończące postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), służy skarga do sądu administracyjnego (pogląd ten jest powszechnie prezentowany w orzecznictwie – zob. - wyroki NSA z dnia 11 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1141/06, publ. LEX nr 299413; z dnia 17 maja 2010 r., sygn. akt I OSK 1008/09, publ. LEX nr 594826; z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 876/07, publ. LEX nr 413615; z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 876/10).
24 Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy go przywrócić na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przepis art. 58 § 2 k.p.a. stanowi, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyn uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby wymagane jest dopełnienie czynności, dla której określony był termin.
25 Koniecznym warunkiem więc wniosku o przywrócenie terminu jest przyznanie przez stronę, że do uchybienia terminu doszło i wykazanie, iż uchybienie nie nastąpiło z winy strony.
26 W przedmiotowej sprawie Spółka A., po otrzymaniu w sierpniu 2010 r. zawiadomienia Prezydenta [...] z dnia 13 sierpnia 2010 r. o odmowie zmiany stawki procentowej, w ogóle nie złożyła wniosku o ustalenie, że taka odmowa jest niezasadna. Niemożliwym było zatem rozpatrywanie wówczas ponownie, merytorycznie sprawy. Kolejny wniosek w sprawie zmiany stawki procentowej (z 3% na 1%) opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu działki nr [...] przy ul. [...] Spółka skierowała do organu dopiero w listopadzie 2012 r., czego następstwem było uwzględnienie tego wniosku przez organ, wyrażone w decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. (zmiana stawki na 1% - od dnia 1 stycznia 2013 r.).
27 Argumentem ze strony Spółki uzasadniającym wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że odmowa zmiany stawki opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu, dokonana w sierpniu 2010 r., jest nieuzasadniona ma stanowić otrzymanie przez Spółkę w dniu 4 lutego 2013 r. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Decyzją tą organ uchylił decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2009 r. i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji wskazując, że z dokumentów przedłożonych przez Spółkę wynika, iż do obsługi przedmiotowej nieruchomości przeznaczono wystarczającą ilość miejsc parkingowych, tym samym zgłoszenie inwestora z dnia 18 września 2009 r. spełnia wymogi decyzji o warunkach zabudowy.
28 Pomimo wskazanego wyżej przez Spółkę stanowiska, Kolegium prawidłowo stwierdziło, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.
29 Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że już w dniu 18 września 2009 r. Spółka zgłosiła zamiar zmiany sposobu użytkowania budynku przy ul. [...] w [...]. Ww. decyzją z dnia [...] października 2009 r., Prezydent [...] wniósł sprzeciw do tego zgłoszenia. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., która z kolei została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – wyrokiem z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2896/11. Zawiadomienie z dnia 13 sierpnia 2010 r. o odmowie zmiany stawki procentowej doręczono użytkownikowi wieczystemu w dniu 24 sierpnia 2010 r. i pomimo 30-dniowego terminu Spółka nie wniosła wniosku o ustalenie, że odmowa zmiany stawki była nieuzasadniona. Skoro więc wówczas nie była dokonana ocena (istotna w sprawie wysokości stawki) decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., Spółka powinna była taki wniosek (środek zaskarżenia) złożyć występując jednocześnie do Kolegium o zawieszenie tzw. postępowania odwoławczego do czasu zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym. W razie nieuwzględnienia wniosku, Spółce przysługiwały środki prawne przewidziane w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Spółka jakichkolwiek działań w tamtym okresie jednak nie podjęła.
30 Jak słusznie podniosło Kolegium, w orzecznictwie sądów administracyjnych jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Takiej staranności Spółka nie dochowała. Ponadto Spółka nie wskazała na istnienie obiektywnych przeszkód, które uniemożliwiły dokonanie określonej czynności w zakreślonym terminie. Muszą to być okoliczności istniejące obiektywnie, niezależne od woli strony a nie zaniechanie strony, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
31 W konsekwencji, Sąd nie podzielił zarzutów skargi.
32 Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
33 -----------------------
34 6